57. Katta
Nanucārambheti
M0.252 vuttaṃ- ‘ kiriyārambhe ’ ti kathanti āha- ‘ soce ’ ccādi .So ca ārambho .
Kiriyāyeva ārambhokiriyārambho tasmiṃ .
Kiriyārambheti sāmaññena vuttattā kiriyatthavisesanaṃ vā etaṃsiyā paccayatthavisesanaṃ vā ubhayathāpi na dosoti dassetumāha- ‘ kiriyatthavisesanaṃ cetan ’ tiādi .
Paccayatthavisesanapakkhepi sāmatthiyā ārambhe kiriyatthassāpi pavattī hotīti dassetumāha- ‘ kiriyatthassāpi ’ ccādi .
Sāmatthiyaṃ dasseti ‘ sāmatthiyampanā ’ tiādinā .
Anantarasuttena yo vihito kto , sopi sāmaññena vacanato bhāvakammesu ārambhepi hotīti yojanā .
Sāmaññena vacanatoti ‘‘ kto bhāvakammesū ’’ ti (5-56) sāmaññena vacanato .
Bhāvakammesuceti evaṃ na vuttanti ‘ yathāpattañce ’ ti vadatā vuttikārenevaṃ na vuttanti attho .
Kasmā evaṃ na vuttanti āha- ‘ pubbasmiṃ viyā ’ ti ādi .
Aniyamuppatti saññāya sati ñāpananti tannisedhetumāha- ‘ punabbacanato ’ tiādi .
Māsaṅkīti kammani , tenevuppattīti paṭhamā .
Evaṃ maññate ‘‘ bhāvakamma gahaṇaṃ cākārenānukaḍḍhiya ‘ bhāvakammesu cā ’ tyanena ktevidhīya māne idamāsaṅkīyate ‘ pubbeneva sāmaññena siddhe punabbacanā [ punabbacanaṃ ] kiriyatthāniyamena ttassuppattī ’ ti , yathāpattañceti hyuccamāne cakārena yathāpattampi kāriyamanuññāyateti pubbeneva vacanena bhāvakammesvārambhepi yathāpatto kto bhavatīti viññāyate ’’ ti .
Evañcarahi bhāvakammesvārambhepi pubbeneva siddhattā ‘‘ kattariārambhe ’’ icceva vucceyya kiṃ cakārene ccāsaṅkiyāha- ‘ padānamavadhāraṇa phalattā ’ ccādi .
Nanucādibhūto kiriyākkhaṇo ārambho nāma , bahūhi kiriyākkhaṇehi kaṭe parisamatteyeva bhūto kālo ca bhavatīti kiriyāphalassāparinipphannattā vattamānova kāloti tatrakto na pappoticcāsaṅkiyāha- ‘ kiriyāphalassi ’ ccādi .
Kaṭekadesassāpi kaṭattā
M0.253 tassa ca nibbattattā bhūtavacanicchāti bhāvo .Nanucādisūte kiriyākkhaṇakāle kaṭo nābhinibbatto , kaṭakāraṇabhūtā bīraṇāva hi tadā santi , na ca tadavatthā te eva kaṭoti kathaṃ ‘ pakato kaṭo ’ ti bhūtakālena pakatasaddena kaṭasaddasamānādhikaraṇattamiccāha- ‘ ādibhūtene ’ ccādi .
Tattha tasmiṃ visese .
Pakattuṃ ārabhi , pakattuṃ ārabhīyittha , pasottuṃ ārabhi , pasottuṃ ārabhananti atthe tto .