Issues
Moggallāna pañcikā ṭīkā
Moggallāna pañcikā ṭīkā

32. Guhā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

32. Guhā

Saddikānanti pāṇiniyakaccāyanādiveyyākaraṇānaṃ .
Pesanaṃ sakkārapubbakaṃ vā niyojanaṃ .
Kāmacārānuññāti kattumicchato yathiccha manujānanaṃ atisaggonāmāti attho .
Nimittabhūtassāti ‘‘ bhotā kaṭo kattabbo ’ ccādīsu kaṭakaraṇādino kāraṇabhūtassa .
Nanu ca sāmaññena vihitā e ( te ), tathā ca sati vijjhatthavihi tehi eyyādīhi te bādhīyanticcāha- ‘ nace ’ ccādi .
Vidhivisesatte pīti vidhānaṃ vidhi niyojanaṃ kiriyāsu byāpāraṇā , tassa vidhino pesādīnaṃ visesattepi , nāvassantiādi jayādiccabyākhyānaṃ nissāya vuttaṃ , vuttañhi tena ‘‘ kimatthaṃ pesādīsu kiccasaññino tabbaanīyaṇyatyappaccayā vidhīyante , na sāmaññena bhāvakammesu vihitā , evamete [ vihitāeva , vo-kāsikāvutti ] pesvādīññasvatra ca bhavissantīti visesavihitena vidhyādīsu paccayena bādhīyante , vāsarūpavidhinā bhavissanti evañcarahi etaṃ ñāpeti ‘ itthīadhikārato parena vāsarūpavidhi nāvassambhavatī ’ ti [ kimatthamiccādi codya , vicasasavihiteccādi parihāro , kiccā hi sāmaññena vihitā , pañcamī tu pesādinātthavisesena , ato tena visesavihitena kiccā pesādivisaye bādhīyeranti punabbiyate , vāsarūpeccādinā parihāraṃ vighaṭayati . evaṃ carahiccādinā pesādīsu kiccavidhānassa ñāpakattaṃ dassayati .( jinindabuddhinu 21 sa )].
AsarūpavidhiM0.244 asarūpāpavādappaccayo vā vikappena bādhako hoti ussaggassāti etaṃ avassaṃ na hotīti ñāpanatthampi na vidhīyateti yojanā .
‘‘ Vā-sarūpo-nitthiyaṃ ’’ ti ( pā ,3-1-94) parasuttaṃ .
Dhātvadhikārevihito asarūpo apavādappaccayo ussaggassa bādhako bhavati itthi adhikāre vihitappaccayaṃ vajjayitvāti attho .
Heṭṭhā vuttānusārenedaṃ viññātabbaṃ .
Bhotā khalu kaṭo kātabboccādi pesane .
Tvayā kaṭo kātabboti anuññāyaṃ .
Pattakāle paramudāharaṇaṃ .
Ettha pana kaṭakaraṇe kālārocanamattameva viññāyati , na pesādi .
‘‘ Sattyarahesveyyādī ’’ ti (6-11) suttaṃ visesavihitaṃ , tenāha- ‘ sāmañña vidhānato ’ ccādi .
Sattivisiṭṭheccādinā vuttamatthaṃ vivarati ‘ sattī ’ tiādinā .
Kathaṃ sattivisiṭṭhatā kattunoti āha- ‘ taṃyogā ’ ti .
Tāya sattiyā yogo taṃyogo .
Avassakādhamīṇatāvisiṭṭhe tu kattari kiccānaṃ tadaññesañca bhāvāya visuṃ- suttitaṃ , tena , vuttaṃ ‘ āvassakādhamīṇatā visiṭṭheva kattarī ’ ti .
Sabbatthevettha ‘ uddhaṃ muhuttato ’ tiādinā ekekamudāharaṇaṃ kamena dassitaṃ .
Bhotā rajjaṃ kātabbanti arahe , bhavatā rajjaṃ kātabbanti attho .
Bhavaṃ arahoti pana arahakattuttappakāsanatthaṃ vuttaṃ .
Evamuparipi .
Sabbametaṃ bahulaggahaṇānubhāveneti viññeyyaṃ .