1. Vatta
Tadatthassevāti tassa kriyatthassa .
Yo kiriyāsaṅkhāto atto tasseva .
Etena ādhārametaṃ kriyatthassāti ñāpeti .
Nahiccādinā tadatthasseva visesane kāraṇamāha .
Suttaṃvinātiparesaṃviya
M0.272 suttaṃ vinā .Tāpi vattamāneyeva bhavissantīti iminā vattumiṭṭhattāti ettha sesavacanamavabodheti .
Evakārenā ( ti vattamānassevāti ettha evasaddena .) Tabbivacchāti vattamānavacanicchā .
Taṃsamīpassāti ettha tasaddena mahākassapassa subhaddavacanānussaraṇasaṅkhāto maraṇappattihetu dukkhānubhavasaṅkhāto ca kiriyāviseso pariggahito , te vā vattamānakiriyāvisesāti tesamubhinnamāsannāni kamena adhammadīpanamaraṇāni , tenāha-dīpana maraṇānamāsannattā ’ ti .
Evaṃ maññate ‘‘ takkālavattamānakiriyāvisesassa dīpanamaraṇasaṅkhātaṃ taṃsamīpatāvipi kiriyantaraṃ vattamānaggahaṇena taṃsāmīpyaṃ gayhati , yathā ( gaṅgāsamīpo ) deso gaṅgāti vuccati tato ‘ gaṅgāyaṃ gāvo ’ ti siyā ’’ ti .
Pure iccādinā pakkhantaraṃ viracitaṃ vuttikārena , tadupadassetuṃ mukhayati ‘ sabhāvato ’ iccādi .
Kiriyākāloti vattamānakiriyākālo .
Avasissatīti purepurāsaddehi dīpitaanāgatakālato avasissati .
Kiriyā kāleti dīpanamaraṇakiriyākāle .
Tassāti dīpanamaraṇassa .
Vattamānattāti ettha vattamāneyeva bhavissantīti seso .
Anenāti pureccādivuttivacanena .
Purepurāsaddehi anāgatakālāvagame sati dippati maratīti ettha dīpanamaraṇakiriyākālo mukhye tadā vattatītiāha- ‘ mukhyaṃ vattamānattamāhe ’ ti .
Puna pakkhantaramupanītaṃ kāleccādinā vuttikārena , tamupadassetuṃ mukhamāvattayati ‘ anāgate ’ ccādi .
Vuttiyaṃ kālabyattayoti kālātivattanaṃ , vattamānakālātikkamena anāgatakālepi bāhulakātyādayo hontīti adhippāyo .
Tadeva samattheti ‘ bhavanteva ’ iccādinā .
Tyādayotīminā sabbesaṃ ākhyātikānaṃ gahaṇaṃ .
Lassa dīghoti sambandho .
Gacchatīti sakkassa sahabhāvaṃ gamissatīti attho .