4. Bhāradvājasuttaṃ
127. Ekaṃ
V2.118 samayaṃ āyasmā piṇḍolabhāradvājo kosambiyaṃ viharati ghositārāme .Atha kho rājā udeno yenāyasmā piṇḍolabhāradvājo tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā āyasmatā piṇḍolabhāradvājena saddhiṃ sammodi .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho rājā udeno āyasmantaṃ piṇḍolabhāradvājaṃ etadavoca –
‘‘ ko nu kho , bho bhāradvāja , hetu
M2.329 ko paccayo yenime daharā bhikkhū susū [ susu ( sī . ka .)] kāḷakesā bhadrena yobbanena samannāgatā paṭhamena vayasā anikīḷitāvino kāmesu yāvajīvaṃ paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ caranti , addhānañca āpādentī ’’ ti ?‘‘ Vuttaṃ kho etaṃ , mahārāja , tena
T4.140 bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena –‘ etha tumhe , bhikkhave , mātumattīsu mātucittaṃ upaṭṭhapetha , bhaginimattīsu
P4.111 bhaginicittaṃ upaṭṭhapetha , dhītumattīsu dhītucittaṃ upaṭṭhapethā ’ ti .Ayaṃ kho , mahārāja , hetu , ayaṃ paccayo yenime daharā bhikkhū susū kāḷakesā bhadrena yobbanena samannāgatā paṭhamena vayasā anikīḷitāvino kāmesu yāvajīvaṃ paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ caranti , addhānañca āpādentī ’’ ti .
‘‘ Lolaṃ [ loḷaṃ ( syā . kaṃ .)] kho , bho bhāradvāja , cittaṃ .
Appekadā mātumattīsupi lobhadhammā uppajjanti , bhaginimattīsupi lobhadhammā uppajjanti , dhītumattīsupi lobhadhammā uppajjanti .
Atthi nu kho , bho bhāradvāja , añño ca hetu , añño ca paccayo yenime daharā bhikkhū susū kāḷakesā … pe … addhānañca āpādentī ’’ ti ?
‘‘ Vuttaṃ kho etaṃ , mahārāja , tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena –
‘ etha tumhe , bhikkhave , imameva kāyaṃ uddhaṃ pādatalā adho kesamatthakā tacapariyantaṃ pūraṃ nānappakārassa asucino paccavekkhatha – atthi imasmiṃ kāye kesā lomā nakhā dantā taco maṃsaṃ nhāru [ nahāru ( sī . syā . kaṃ . pī .)] aṭṭhi aṭṭhimiñjaṃ [ aṭṭhimiñjā ( sī .)] vakkaṃ hadayaṃ yakanaṃ kilomakaṃ pihakaṃ papphāsaṃ antaṃ antaguṇaṃ udariyaṃ karīsaṃ pittaṃ semhaṃ pubbo lohitaṃ sedo medo assu vasā kheḷo siṅghāṇikā lasikā muttan ’ ti .
Ayampi kho , mahārāja , hetu , ayaṃ paccayo yenime daharā bhikkhū susū kāḷakesā … pe …
T4.141 addhānañca āpādentī ’’ ti .‘‘ Ye te , bho bhāradvāja , bhikkhū bhāvitakāyā bhāvitasīlā bhāvitacittā bhāvitapaññā , tesaṃ taṃ sukaraṃ hoti .
Ye ca kho te
V2.119 , bho bhāradvāja , bhikkhū abhāvitakāyā abhāvitasīlā abhāvitacittā abhāvitapaññā , tesaṃ taṃ dukkaraṃ hoti .Appekadā , bho bhāradvāja , asubhato manasi
M2.330 karissāmīti [ manasi karissāmāti ( sī . syā . kaṃ . pī .)] subhatova [ subhato vā ( sī .), subhato ca ( syā . kaṃ .)] āgacchati .Atthi nu kho , bho bhāradvāja
P4.112 , añño ca kho hetu añño ca paccayo yenime daharā bhikkhū susū kāḷakesā … pe … addhānañca āpādentī ’’ ti ?‘‘ Vuttaṃ kho etaṃ , mahārāja , tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena –
‘ etha tumhe , bhikkhave , indriyesu guttadvārā viharatha .
Cakkhunā rūpaṃ disvā mā nimittaggāhino ahuvattha , mānubyañjanaggāhino .
Yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ , tassa saṃvarāya paṭipajjatha .
Rakkhatha cakkhundriyaṃ ;
cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjatha .
Sotena saddaṃ sutvā … pe … ghānena gandhaṃ ghāyitvā … jivhāya rasaṃ sāyitvā … kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā … manasā dhammaṃ viññāya mā nimittaggāhino ahuvattha , mānubyañjanaggāhino .
Yatvādhikaraṇamenaṃ manindriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ , tassa saṃvarāya paṭipajjatha
T4.142 .Rakkhatha manindriyaṃ ;
manindriye saṃvaraṃ āpajjathā ’ ti .
Ayampi kho , mahārāja , hetu ayaṃ paccayo yenime daharā bhikkhū susū kāḷakesā bhadrena yobbanena samannāgatā paṭhamena vayasā anikīḷitāvino kāmesu yāvajīvaṃ paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ caranti , addhānañca āpādentī ’’ ti .
‘‘ Acchariyaṃ , bho bhāradvāja ;
abbhutaṃ , bho bhāradvāja !
Yāva subhāsitaṃ cidaṃ [ yāva subhāsitamidaṃ ( sī .)], bho bhāradvāja , tena bhagavatā jānatā passatā arahatā sammāsambuddhena .
Esova kho , bho bhāradvāja , hetu , esa paccayo yenime daharā bhikkhū susū kāḷakesā bhadrena yobbanena samannāgatā paṭhamena vayasā anikīḷitāvino kāmesu yāvajīvaṃ paripuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ caranti , addhānañca āpādentīti .
Ahampi kho , bho [ ahampi bho ( sī . pī .)] bhāradvāja , yasmiṃ samaye arakkhiteneva kāyena , arakkhitāya vācāya , arakkhitena cittena , anupaṭṭhitāya satiyā , asaṃvutehi indriyehi antepuraṃ pavisāmi , ativiya maṃ tasmiṃ samaye lobhadhammā parisahanti .
Yasmiñca khvāhaṃ , bho bhāradvāja , samaye rakkhiteneva kāyena , rakkhitāya vācāya , rakkhitena cittena , upaṭṭhitāya satiyā
P4.113 , saṃvutehi indriyehi antepuraṃ pavisāmi , na maṃ tathāM2.331 tasmiṃ samaye lobhadhammā parisahanti .Abhikkantaṃ , bho bhāradvāja ;
abhikkantaṃ , bho bhāradvāja !
Seyyathāpi
V2.120 , bho bhāradvāja , nikkujjitaṃ [ nikujjitaṃ ( pī .)] vā ukkujjeyyaT4.143 , paṭicchannaṃ vā vivareyya , mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya , andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya , cakkhumanto rūpāni dakkhantīti ;evamevaṃ bhotā bhāradvājena anekapariyāyena dhammo pakāsito .
Esāhaṃ , bho bhāradvāja , taṃ bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi , dhammañca , bhikkhusaṅghañca .
Upāsakaṃ maṃ bhavaṃ bhāradvājo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan ’’ ti .
Catutthaṃ .