Issues
Select Version
Saḷāyatanavaggo
Saḷāyatanavaggo

16. Nandikkhayavaggo

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

16. Nandikkhayavaggo

1. Ajjhattanandikkhayasuttaṃ

156.‘‘ AniccaṃyevaT4.179P4.142 , bhikkhave , bhikkhu cakkhuṃ aniccanti passati , sāssa [ sāyaṃ ( pī . ka .)] hoti sammādiṭṭhiV2.145 .
Sammā passaṃ nibbindati .
Nandikkhayā rāgakkhayo ;
rāgakkhayā nandikkhayo .
Nandirāgakkhayā cittaṃ suvimuttanti vuccati … pe … aniccaṃyeva , bhikkhave , bhikkhu jivhaṃ aniccanti passati , sāssa hoti sammādiṭṭhi .
Sammā passaṃ nibbindati .
Nandikkhayā rāgakkhayo ;
rāgakkhayā … pe … cittaṃ suvimuttanti vuccati … pe … aniccaṃyeva , bhikkhave , bhikkhu manaṃ aniccanti passati , sāssa hoti sammādiṭṭhi .
Sammā passaṃ nibbindati .
Nandikkhayā rāgakkhayo ;
rāgakkhayā nandikkhayo .
Nandirāgakkhayā cittaṃ suvimuttanti vuccatī ’’ ti .
Paṭhamaṃ .

2. Bāhiranandikkhayasuttaṃ

157.‘‘ Anicceyeva , bhikkhave , bhikkhu rūpe aniccāti passati , sāssa hoti sammādiṭṭhi .
Sammā passaṃ nibbindati .
Nandikkhayā rāgakkhayo ;
rāgakkhayā nandikkhayoM2.355 .
Nandirāgakkhayā cittaṃ suvimuttanti vuccati .
Anicceyeva , bhikkhave , bhikkhu sadde … gandhe … rase … phoṭṭhabbe … dhamme aniccāti passati , sāssa hoti sammādiṭṭhi .
Sammā passaṃ nibbindati .
Nandikkhayā rāgakkhayo ;
rāgakkhayā nandikkhayo .
Nandirāgakkhayā cittaṃ suvimuttanti vuccatī ’’ ti .
Dutiyaṃ .

3. Ajjhattaaniccanandikkhayasuttaṃ

158.‘‘ Cakkhuṃ , bhikkhave , yoniso manasi karotha ;
cakkhāniccatañca yathābhūtaṃT4.180 samanupassatha .
Cakkhuṃ , bhikkhave , bhikkhu yoniso manasikaronto , cakkhāniccatañca yathābhūtaṃ samanupassanto cakkhusmimpi nibbindati .
Nandikkhayā rāgakkhayo ;
rāgakkhayā nandikkhayo .
Nandirāgakkhayā cittaṃ suvimuttanti vuccati .
SotaṃP4.143 , bhikkhave , yoniso manasi karotha … ghānaṃ … jivhaṃ , bhikkhave , yoniso manasi karotha ;
jivhāniccatañca yathābhūtaṃ samanupassatha .
Jivhaṃ , bhikkhave , bhikkhu yoniso manasikaronto , jivhāniccatañca yathābhūtaṃ samanupassanto jivhāyapi nibbindati .
Nandikkhayā rāgakkhayo ;
rāgakkhayā nandikkhayo .
Nandirāgakkhayā cittaṃ suvimuttanti vuccati .
Kāyaṃ … manaṃ , bhikkhave , yoniso manasi karotha ;
manāniccatañca yathābhūtaṃ samanupassatha .
Manaṃ , bhikkhave , bhikkhu yoniso manasikarontoV2.146 , manāniccatañca yathābhūtaṃ samanupassanto manasmimpi nibbindati .
Nandikkhayā rāgakkhayo ;
rāgakkhayā nandikkhayo .
Nandirāgakkhayā cittaṃ suvimuttanti vuccatī ’’ ti .
Tatiyaṃ .

4. Bāhiraaniccanandikkhayasuttaṃ

159.‘‘ Rūpe , bhikkhave , yoniso manasi karotha ;
rūpāniccatañca yathābhūtaṃ samanupassatha .
Rūpe , bhikkhave , bhikkhu yoniso manasikaronto , rūpāniccatañca yathābhūtaṃ samanupassanto rūpesupi nibbindati .
Nandikkhayā rāgakkhayo ;
rāgakkhayā nandikkhayo .
Nandirāgakkhayā cittaṃ suvimuttanti vuccati .
Sadde … gandhe … rase … phoṭṭhabbe … dhamme , bhikkhave , yoniso manasi karotha ;
dhammāniccatañca yathābhūtaṃ samanupassatha .
Dhamme , bhikkhave , bhikkhu yoniso manasikaronto , dhammāniccatañca yathābhūtaṃ samanupassanto dhammesupi nibbindati .
Nandikkhayā rāgakkhayo ;
rāgakkhayā nandikkhayoT4.181 .
Nandirāgakkhayā cittaṃ suvimuttanti vuccatī ’’ ti .
Catutthaṃ .

5. Jīvakambavanasamādhisuttaṃ

160. EkaṃM2.356 samayaṃ bhagavā rājagahe viharati jīvakambavane .
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ bhikkhavo ’’ ti … pe …‘‘ samādhiṃ , bhikkhave , bhāvetha .
Samāhitassa , bhikkhaveP4.144 , bhikkhuno yathābhūtaṃ okkhāyati .
Kiñca yathābhūtaṃ okkhāyati ?
Cakkhuṃ aniccanti yathābhūtaṃ okkhāyati , rūpā aniccāti yathābhūtaṃ okkhāyati , cakkhuviññāṇaṃ aniccanti yathābhūtaṃ okkhāyati , cakkhusamphasso aniccoti yathābhūtaṃ okkhāyati , yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi aniccanti yathābhūtaṃ okkhāyati … pe … jivhā aniccāti yathābhūtaṃ okkhāyati … pe … mano aniccoti yathābhūtaṃ okkhāyati , dhammā aniccāti yathābhūtaṃ okkhāyati … pe … yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi aniccanti yathābhūtaṃ okkhāyati .
Samādhiṃ , bhikkhave , bhāvetha .
Samāhitassa , bhikkhave , bhikkhuno yathābhūtaṃ okkhāyatī ’’ ti .
Pañcamaṃ .

6. Jīvakambavanapaṭisallānasuttaṃ

161. EkaṃV2.147 samayaṃ bhagavā rājagahe viharati jīvakambavane .
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi … pe …‘‘ paṭisallāne , bhikkhave , yogamāpajjatha .
Paṭisallīnassa , bhikkhave , bhikkhuno yathābhūtaṃ okkhāyati .
Kiñca yathābhūtaṃ okkhāyati ?
Cakkhuṃ aniccanti yathābhūtaṃ okkhāyati , rūpā aniccāti yathābhūtaṃ okkhāyati , cakkhuviññāṇaṃ aniccantiT4.182 yathābhūtaṃ okkhāyati , cakkhusamphasso aniccoti yathābhūtaṃ okkhāyati , yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi aniccanti yathābhūtaṃ okkhāyati … pe … mano aniccoti yathābhūtaṃ okkhāyati , dhammā … manoviññāṇaṃ … manosamphasso … yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vāP4.145 adukkhamasukhaṃ vā tampi aniccanti yathābhūtaṃ okkhāyati .
Paṭisallāne bhikkhave , yogamāpajjatha .
Paṭisallīnassa , bhikkhave , bhikkhuno yathābhūtaṃ okkhāyatī ’’ ti .
Chaṭṭhaṃ .

7. Koṭṭhikaaniccasuttaṃ

162. Atha kho āyasmā mahākoṭṭhiko yena bhagavā tenupasaṅkami … pe … ekamantaṃ nisinno kho āyasmā koṭṭhiko bhagavantaṃ etadavocaM2.357 –
‘‘ sādhu me , bhante , bhagavā saṃkhittena dhammaṃ desetu , yamahaṃ bhagavato dhammaṃ sutvā eko vūpakaṭṭho appamatto ātāpī pahitatto vihareyyan ’’ ti .
‘‘ Yaṃ kho , koṭṭhika , aniccaṃ tatra te chando pahātabbo .
Kiñca , koṭṭhika , aniccaṃ ?
Cakkhu kho , koṭṭhika , aniccaṃ ;
tatra te chando pahātabbo .
Rūpā aniccā ;
tatra te chando pahātabbo .
Cakkhuviññāṇaṃ aniccaṃ ;
tatra te chando pahātabbo .
Cakkhusamphasso anicco ;
tatra te chando pahātabbo .
Yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi aniccaṃ ;
tatra te chando pahātabbo … pe … jivhā aniccā ;
tatra te chando pahātabbo .
RasāT4.183 aniccā ;
tatra te chando pahātabbo .
Jivhāviññāṇaṃ aniccaṃ ;
tatra te chando pahātabbo .
Jivhāsamphasso anicco ;
tatra te chando pahātabbo .
YampidaṃV2.148 jivhāsamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi aniccaṃ ;
tatra te chando pahātabbo … pe … mano anicco ;
tatra te chando pahātabbo .
Dhammā aniccā ;
tatra te chando pahātabbo .
Manoviññāṇaṃ aniccaṃ ;
tatra te chando pahātabbo .
Manosamphasso anicco ;
tatra te chando pahātabbo .
Yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi aniccaṃ ;
tatra te chando pahātabbo .
Yaṃ kho , koṭṭhika , aniccaṃ tatra te chando pahātabbo ’’ ti .
Sattamaṃ .

8. Koṭṭhikadukkhasuttaṃ

163. AthaP4.146 kho āyasmā mahākoṭṭhiko … pe … bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ sādhu me , bhante … pe … vihareyyan ’’ ti .
‘‘ Yaṃ kho , koṭṭhika , dukkhaṃ tatra te chando pahātabbo .
Kiñca , koṭṭhika , dukkhaṃ ?
Cakkhu kho , koṭṭhika , dukkhaṃ ;
tatra te chando pahātabbo .
Rūpā dukkhā ;
tatra te chando pahātabbo .
Cakkhuviññāṇaṃ dukkhaṃ ;
tatra te chando pahātabbo .
Cakkhusamphasso dukkho ;
tatra te chando pahātabbo .
Yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi dukkhaṃ ;
tatra te chando pahātabbo … pe … jivhā dukkhā ;
tatra te chando pahātabbo … pe … mano dukkho ;
tatra te chando pahātabbo .
Dhammā dukkhā ;
tatra te chando pahātabboT4.184 .
Manoviññāṇaṃ dukkhaṃM2.358 ;
tatra te chando pahātabbo .
Manosamphasso dukkho ;
tatra te chando pahātabbo .
Yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi dukkhaṃ ;
tatra te chando pahātabbo .
Yaṃ kho , koṭṭhika , dukkhaṃ tatra te chando pahātabbo ’’ ti .
Aṭṭhamaṃ .

9. Koṭṭhikaanattasuttaṃ

164. Ekamantaṃ … pe … vihareyyanti .
‘‘ Yo kho , koṭṭhika , anattā tatra te chando pahātabbo .
Ko ca , koṭṭhika , anattā ?
Cakkhu kho , koṭṭhika , anattā ;
tatra te chando pahātabbo .
Rūpā anattā ;
tatra te chando pahātabbo .
Cakkhuviññāṇaṃ anattā ;
tatra te chando pahātabbo .
Cakkhusamphasso anattā ;
tatra te chando pahātabbo .
Yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi anattā ;
tatra te chando pahātabboV2.149 … pe … jivhā anattā ;
tatra te chando pahātabbo … pe … mano anattā ;
tatra te chando pahātabbo .
Dhammā anattā ;
tatra te chando pahātabbo .
Manoviññāṇaṃ … manosamphasso … yampidaṃ manosamphassapaccayāP4.147 uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi anattā ;
tatra te chando pahātabbo .
Yo kho , koṭṭhika , anattā , tatra te chando pahātabbo ’’ ti .
Navamaṃ .

10. Micchādiṭṭhipahānasuttaṃ

165. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami … pe … ekamantaṃT4.185 nisinno so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ kathaṃ nu kho , bhante , jānato kathaṃ passato micchādiṭṭhi pahīyatī ’’ ti ?
‘‘ Cakkhuṃ kho , bhikkhu , aniccato jānato passato micchādiṭṭhi pahīyati .
Rūpe aniccato jānato passato micchādiṭṭhi pahīyati .
Cakkhuviññāṇaṃ aniccato jānato passato micchādiṭṭhi pahīyati .
Cakkhusamphassaṃ aniccato jānato passato micchādiṭṭhi pahīyati … pe … yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi aniccato jānato passato micchādiṭṭhi pahīyati .
Evaṃ kho , bhikkhu , jānato evaṃ passato micchādiṭṭhi pahīyatī ’’ ti .
Dasamaṃ .

11. Sakkāyadiṭṭhipahānasuttaṃ

166. AthaM2.359V2.150 kho aññataro bhikkhu … pe … etadavoca –
‘‘ kathaṃ nu kho , bhante , jānato kathaṃ passato sakkāyadiṭṭhi pahīyatī ’’ ti ?
‘‘ Cakkhuṃ kho , bhikkhu , dukkhato jānato passato sakkāyadiṭṭhi pahīyati .
Rūpe dukkhato jānato passato sakkāyadiṭṭhi pahīyati .
Cakkhuviññāṇaṃ dukkhato jānato passato sakkāyadiṭṭhi pahīyati .
Cakkhusamphassaṃ dukkhato jānato passato sakkāyadiṭṭhi pahīyati … pe … yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi dukkhato jānato passato sakkāyadiṭṭhi pahīyati .
Evaṃ kho , bhikkhu , jānato evaṃ passato sakkāyadiṭṭhi pahīyatī ’’ ti .
Ekādasamaṃ .

12. Attānudiṭṭhipahānasuttaṃ

167. Atha kho aññataro bhikkhu … pe … etadavocaP4.148 –
‘‘ kathaṃ nu khoT4.186 , bhante , jānato kathaṃ passato attānudiṭṭhi pahīyatī ’’ ti ?
‘‘ Cakkhuṃ kho , bhikkhu , anattato jānato passato attānudiṭṭhi pahīyati .
Rūpe anattato jānato passato attānudiṭṭhi pahīyati .
Cakkhuviññāṇaṃ anattato jānato passato attānudiṭṭhi pahīyati .
Cakkhusamphassaṃ anattato jānato passato attānudiṭṭhi pahīyati .
Yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi anattato jānato passato attānudiṭṭhi pahīyati … pe … jivhaṃ anattato jānato passato attānudiṭṭhi pahīyati … pe … manaṃ anattatoV2.151 jānato passato attānudiṭṭhi pahīyati .
Dhamme … manoviññāṇaṃ … manosamphassaṃ … yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi anattato jānato passato attānudiṭṭhi pahīyatī ’’ ti .
Dvādasamaṃ .
Nandikkhayavaggo soḷasamo .
Tassuddānaṃ –
Nandikkhayena cattāro , jīvakambavane duve ;
Koṭṭhikena tayo vuttā , micchā sakkāya attanoti .