4. Paṭhamadārukkhandhopamasuttaṃ
241. Ekaṃ
V2.182 samayaṃ bhagavā kosambiyaṃ viharati gaṅgāya nadiyā tīre .Addasā kho bhagavā mahantaṃ dārukkhandhaṃ gaṅgāya nadiyā sotena vuyhamānaṃ .
Disvāna bhikkhū āmantesi –
‘‘ passatha no tumhe , bhikkhave , amuṃ
T4.224 mahantaṃ dārukkhandhaṃ gaṅgāya nadiyā sotena vuyhamānan ’’ ti ?‘‘ Evaṃ , bhante ’’.
‘‘ Sace so , bhikkhave , dārukkhandho na orimaṃ tīraṃ upagacchati , na pārimaṃ tīraṃ upagacchati , na majjhe saṃsīdissati , na thale ussīdissati , na manussaggāho gahessati , na
M2.387 amanussaggāho gahessati , na āvaṭṭaggāho gahessati , na antopūti bhavissati ;evañhi so , bhikkhave , dārukkhandho samuddaninno bhavissati samuddapoṇo samuddapabbhāro .
Taṃ kissa hetu ?
Samuddaninno , bhikkhave , gaṅgāya nadiyā soto samuddapoṇo samuddapabbhāro .
‘‘ Evameva kho , bhikkhave , sace tumhepi na orimaṃ tīraṃ upagacchatha , na pārimaṃ tīraṃ upagacchatha ;
na majjhe saṃsīdissatha , na thale ussīdissatha , na manussaggāho gahessati , na amanussaggāho gahessati , na āvaṭṭaggāho gahessati , na antopūtī bhavissatha ;
evaṃ tumhe
P4.180 , bhikkhave , nibbānaninnā bhavissatha nibbānapoṇā nibbānapabbhārā .Taṃ kissa hetu ?
Nibbānaninnā , bhikkhave , sammādiṭṭhi nibbānapoṇā nibbānapabbhārā ’’ ti .
Evaṃ vutte , aññataro bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ kiṃ nu kho , bhante , orimaṃ tīraṃ , kiṃ pārimaṃ tīraṃ , ko majjhe saṃsādo [ saṃsīdo ( ka .), saṃsīdito ( syā . kaṃ .)], ko thale ussādo , ko manussaggāho , ko amanussaggāho , ko āvaṭṭaggāho , ko antopūtibhāvo ’’ ti ?
‘‘‘ Orimaṃ tīran ’ ti kho , bhikkhu , channetaṃ ajjhattikānaṃ āyatanānaṃ adhivacanaṃ .
‘ Pārimaṃ tīran ’ ti kho
T4.225 , bhikkhu , channetaṃ bāhirānaṃ āyatanānaṃ adhivacanaṃ .‘ Majjhe saṃsādo ’ ti kho , bhikkhu , nandīrāgassetaṃ adhivacanaṃ .
‘ Thale ussādo ’ ti kho , bhikkhu , asmimānassetaṃ adhivacanaṃ .
‘‘ Katamo ca , bhikkhu , manussaggāho ?
Idha , bhikkhu , gihīhi saṃsaṭṭho [ gihisaṃsaṭṭho ( ka .)] viharati , sahanandī
V2.183 sahasokī , sukhitesu sukhito , dukkhitesu dukkhito , uppannesu kiccakaraṇīyesu attanā tesu yogaṃ āpajjati .Ayaṃ vuccati , bhikkhu , manussaggāho .
‘‘ Katamo ca , bhikkhu , amanussaggāho ?
Idha , bhikkhu , ekacco aññataraṃ devanikāyaṃ paṇidhāya brahmacariyaṃ carati –
‘ imināhaṃ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā ’ ti .
Ayaṃ vuccati , bhikkhu , amanussaggāho .
‘ Āvaṭṭaggāho ’ ti kho , bhikkhu , pañcannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ .
‘‘ Katamo ca , bhikkhu , antopūtibhāvo ?
Idha , bhikkhu , ekacco dussīlo hoti pāpadhammo asucisaṅkassarasamācāro paṭicchannakammanto assamaṇo
M2.388 samaṇapaṭiñño abrahmacārīP4.181 brahmacāripaṭiñño antopūti avassuto kasambujāto .Ayaṃ vuccati , bhikkhu ,‘ antopūtibhāvo ’’’ ti .
Tena kho pana samayena nando gopālako bhagavato avidūre ṭhito hoti .
Atha kho nando gopālako bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ ahaṃ kho , bhante , na orimaṃ tīraṃ upagacchāmi , na pārimaṃ tīraṃ upagacchāmi , na majjhe saṃsīdissāmi , na
T4.226 thale ussīdissāmi , na maṃ manussaggāho gahessati , na amanussaggāho gahessati , na āvaṭṭaggāho gahessati , na antopūti bhavissāmi .Labheyyāhaṃ , bhante , bhagavato santike pabbajjaṃ , labheyyaṃ upasampadan ’’ ti .
‘‘ Tena hi tvaṃ , nanda , sāmikānaṃ gāvo niyyātehī ’’ ti [ nīyyādehīti ( sī .), niyyādehīti ( syā . kaṃ . pī .)].
‘‘ Gamissanti , bhante , gāvo vacchagiddhiniyo ’’ ti .
‘‘ Niyyāteheva tvaṃ , nanda , sāmikānaṃ gāvo ’’ ti .
Atha kho nando gopālako sāmikānaṃ gāvo niyyātetvā yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ niyyātitā [ niyyātā ( syā . kaṃ . ka . sī . aṭṭha .)], bhante , sāmikānaṃ gāvo .
Labheyyāhaṃ , bhante , bhagavato santike pabbajjaṃ , labheyyaṃ upasampadan ’’ ti .
Alattha kho nando gopālako bhagavato santike pabbajjaṃ , alattha upasampadaṃ .
Acirūpasampanno ca panāyasmā nando eko vūpakaṭṭho … pe … aññataro ca panāyasmā nando arahataṃ ahosīti .
Catutthaṃ .