8. Ādittapariyāyasuttaṃ
235.‘‘ Ādittapariyāyaṃ vo , bhikkhave , dhammapariyāyaṃ desessāmi .
Taṃ suṇātha .
Katamo ca , bhikkhave , ādittapariyāyo , dhammapariyāyo ?
Varaṃ , bhikkhave , tattāya ayosalākāya ādittāya sampajjalitāya sajotibhūtāya [ sañjotibhūtāya ( syā . kaṃ .)] cakkhundriyaṃ sampalimaṭṭhaṃ , na tveva cakkhuviññeyyesu rūpesu anubyañjanaso nimittaggāho .
Nimittassādagathitaṃ [ nimittassādagadhitaṃ ( syā . kaṃ . ka .) ma . ni .3.316-317] vā , bhikkhave , viññāṇaṃ tiṭṭhamānaṃ tiṭṭheyya , anubyañjanassādagathitaṃ vā tasmiñce samaye kālaṃ kareyya , ṭhānametaṃ vijjati , yaṃ dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ gaccheyya – nirayaṃ vā , tiracchānayoniṃ vā .
Imaṃ khvāhaṃ , bhikkhave , ādīnavaṃ disvā evaṃ vadāmi .
‘‘ Varaṃ , bhikkhave , tiṇhena ayosaṅkunā ādittena sampajjalitena sajotibhūtena sotindriyaṃ sampalimaṭṭhaṃ , na tveva sotaviññeyyesu saddesu anubyañjanaso nimittaggāho .
Nimittassādagathitaṃ vā , bhikkhave , viññāṇaṃ tiṭṭhamānaṃ tiṭṭheyya
T4.211 , anubyañjanassādagathitaṃ vā tasmiñce samaye kālaṅkareyya , ṭhānametaṃ vijjati , yaṃ dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ gaccheyya – nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā .Imaṃ khvāhaṃ , bhikkhave , ādīnavaṃ disvā evaṃ vadāmi
P4.169 .‘‘ Varaṃ
M2.378 , bhikkhave , tiṇhena nakhacchedanena ādittena sampajjalitena sajotibhūtena ghānindriyaṃ sampalimaṭṭhaṃ , na tveva ghānaviññeyyesu gandhesu anubyañjanaso nimittaggāho .Nimittassādagathitaṃ vā , bhikkhave , viññāṇaṃ tiṭṭhamānaṃ tiṭṭheyya , anubyañjanassādagathitaṃ vā tasmiñce samaye kālaṃ kareyya .
Ṭhānametaṃ vijjati , yaṃ dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ gaccheyya – nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā .
Imaṃ khvāhaṃ , bhikkhave , ādīnavaṃ disvā evaṃ vadāmi .
‘‘ Varaṃ , bhikkhave , tiṇhena khurena ādittena sampajjalitena sajotibhūtena jivhindriyaṃ sampalimaṭṭhaṃ , na tveva jivhāviññeyyesu rasesu anubyañjanaso nimittaggāho .
Nimittassādagathitaṃ
V2.173 vā , bhikkhave , viññāṇaṃ tiṭṭhamānaṃ tiṭṭheyya , anubyañjanassādagathitaṃ vā tasmiñce samaye kālaṃ kareyya .Ṭhānametaṃ vijjati , yaṃ dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ gaccheyya – nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā .
Imaṃ khvāhaṃ , bhikkhave , ādīnavaṃ disvā evaṃ vadāmi .
‘‘ Varaṃ , bhikkhave , tiṇhāya sattiyā ādittāya sampajjalitāya sajotibhūtāya kāyindriyaṃ sampalimaṭṭhaṃ , na tveva kāyaviññeyyesu phoṭṭhabbesu anubyañjanaso nimittaggāho .
Nimittassādagathitaṃ vā , bhikkhave , viññāṇaṃ tiṭṭhamānaṃ tiṭṭheyya , anubyañjanassādagathitaṃ vā tasmiñce
T4.212 samaye kālaṃ kareyya .Ṭhānametaṃ vijjati , yaṃ dvinnaṃ gatīnaṃ aññataraṃ gatiṃ gaccheyya – nirayaṃ vā tiracchānayoniṃ vā .
Imaṃ khvāhaṃ , bhikkhave , ādīnavaṃ disvā evaṃ vadāmi .
‘‘ Varaṃ , bhikkhave , sottaṃ .
Sottaṃ kho panāhaṃ , bhikkhave , vañjhaṃ jīvitānaṃ vadāmi , aphalaṃ jīvitānaṃ vadāmi , momūhaṃ jīvitānaṃ vadāmi , na tveva tathārūpe vitakke vitakkeyya yathārūpānaṃ vitakkānaṃ vasaṃ gato saṅghaṃ bhindeyya .
Imaṃ khvāhaṃ , bhikkhave
P4.170 , vañjhaṃ jīvitānaṃ ādīnavaṃ disvā evaṃ vadāmi .‘‘ Tattha , bhikkhave , sutavā ariyasāvako iti paṭisañcikkhati –
‘ tiṭṭhatu tāva tattāya ayosalākāya ādittāya sampajjalitāya sajotibhūtāya cakkhundriyaṃ sampalimaṭṭhaṃ .
Handāhaṃ idameva manasi karomi – iti cakkhu aniccaṃ , rūpā aniccā , cakkhuviññāṇaṃ aniccaṃ , cakkhusamphasso anicco , yampidaṃ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi aniccaṃ ’’’[ aniccan ’’ ti (?)].
‘‘ Tiṭṭhatu
M2.379 tāva tiṇhena ayosaṅkunā ādittena sampajjalitena sajotibhūtena sotindriyaṃ sampalimaṭṭhaṃ .Handāhaṃ idameva manasi karomi – iti sotaṃ aniccaṃ , saddā aniccā , sotaviññāṇaṃ aniccaṃ , sotasamphasso anicco , yampidaṃ sotasamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi aniccaṃ .
‘‘ Tiṭṭhatu
V2.174 tāva tiṇhena nakhacchedanena ādittena sampajjalitena sajotibhūtena ghānindriyaṃ sampalimaṭṭhaṃ .Handāhaṃ idameva manasi karomi – iti
T4.213 ghānaṃ aniccaṃ , gandhā aniccā , ghānaviññāṇaṃ aniccaṃ , ghānasamphasso anicco , yampidaṃ ghānasamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ … pe … tampi aniccaṃ .‘‘ Tiṭṭhatu tāva tiṇhena khurena ādittena sampajjalitena sajotibhūtena jivhindriyaṃ sampalimaṭṭhaṃ .
Handāhaṃ idameva manasi karomi – iti jivhā aniccā , rasā aniccā , jivhāviññāṇaṃ aniccaṃ , jivhāsamphasso anicco , yampidaṃ jivhāsamphassapaccayā uppajjati … pe … tampi aniccaṃ .
‘‘ Tiṭṭhatu tāva tiṇhāya sattiyā ādittāya sampajjalitāya sajotibhūtāya kāyindriyaṃ sampalimaṭṭhaṃ .
Handāhaṃ idameva manasi karomi – iti kāyo anicco , phoṭṭhabbā aniccā
P4.171 , kāyaviññāṇaṃ aniccaṃ , kāyasamphasso anicco , yampidaṃ kāyasamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ … pe … tampi aniccaṃ .‘‘ Tiṭṭhatu tāva sottaṃ .
Handāhaṃ idameva manasi karomi – iti mano anicco , dhammā aniccā , manoviññāṇaṃ aniccaṃ , manosamphasso anicco , yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tampi aniccaṃ ’’.
‘‘ Evaṃ passaṃ , bhikkhave , sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati , rūpesupi nibbindati , cakkhuviññāṇepi nibbindati , cakkhusamphassepi nibbindati … pe … yampidaṃ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṃ sukhaṃ vā dukkhaṃ vā adukkhamasukhaṃ vā tasmimpi nibbindati .
Nibbindaṃ virajjati ;
virāgā vimuccati ;
vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti .
‘ Khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ
T4.214 karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyā ’ ti pajānāti .Ayaṃ kho , bhikkhave , ādittapariyāyo , dhammapariyāyo ’’ ti .
Aṭṭhamaṃ .