Issues
Select Version
Saḷāyatanavaggo
Saḷāyatanavaggo

2. Rathopamasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

2. Rathopamasuttaṃ

239.‘‘ TīhiT4.220M2.384 , bhikkhave , dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhasomanassabahulo viharati , yoni cassa āraddhā hoti āsavānaṃ khayāya .
Katamehi tīhi ?
Indriyesu guttadvāro hoti , bhojane mattaññū , jāgariyaṃ anuyutto .
‘‘ KathañcaP4.176 , bhikkhave , bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā na nimittaggāhī hoti , nānubyañjanaggāhī ;
yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ .
Tassa saṃvarāya paṭipajjati ;
rakkhati cakkhundriyaṃ ;
cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjati .
Sotena saddaṃ sutvā … ghānena gandhaṃ ghāyitvā … jivhāya rasaṃ sāyitvā … kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā … manasā dhammaṃ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī ;
yatvādhikaraṇamenaṃ manindriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ , tassa saṃvarāya paṭipajjati ;
rakkhati manindriyaṃ ;
manindriye saṃvaraṃ āpajjati .
Seyyathāpi , bhikkhave , subhūmiyaṃ cātumahāpathe ājaññaratho yutto assa ṭhito odhastapatodo [ odhatapatodo ( syā . kaṃ .), odhasatapatodo ( pī .)].
Tamenaṃ dakkho yoggācariyo assadammasārathi abhiruhitvā vāmena hatthena rasmiyo gahetvā , dakkhiṇena hatthena patodaṃ gahetvā , yenicchakaṃ yadicchakaṃ sāreyyapi paccāsāreyyapi .
Evameva kho , bhikkhave , bhikkhu imesaṃ channaṃ indriyānaṃ ārakkhāyaT4.221 sikkhatiV2.180 , saṃyamāya sikkhati , damāya sikkhati , upasamāya sikkhati .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu indriyesu guttadvāro hoti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu bhojane mattaññū hoti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso āhāraṃ āhāreti –
‘ neva davāya , na madāya , na maṇḍanāya , na vibhūsanāya , yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā , yāpanāya , vihiṃsūparatiyā , brahmacariyānuggahāya , iti purāṇañca vedanaṃ paṭihaṅkhāmi , navañca vedanaṃ na uppādessāmi , yātrā ca me bhavissati , anavajjatā ca phāsuvihāro cā ’ ti .
SeyyathāpiP4.177 , bhikkhave , puriso vaṇaṃ ālimpeyyaM2.385 yāvadeva rohanatthāya [ ropanatthāya ( sī . pī .), sevanatthāya ( syā . kaṃ .), gopanatthāya ( ka .)], seyyathā vā pana akkhaṃ abbhañjeyya yāvadeva bhārassa nittharaṇatthāya ;
evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu paṭisaṅkhā yoniso āhāraṃ āhāreti –
‘ neva davāya , na madāya , na maṇḍanāya , na vibhūsanāya , yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā , yāpanāya , vihiṃsūparatiyā , brahmacariyānuggahāya , iti purāṇañca vedanaṃ paṭihaṅkhāmi , navañca vedanaṃ na uppādessāmi , yātrā ca me bhavissati , anavajjatā ca phāsuvihāro cā ’ ti .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu bhojane mattaññū hoti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu jāgariyaṃ anuyutto hoti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu divasaṃ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti .
Rattiyā paṭhamaṃ yāmaṃ caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti .
Rattiyā majjhimaṃ yāmaṃ dakkhiṇena passena sīhaseyyaṃT4.222 kappeti pāde pādaṃ accādhāya sato sampajāno uṭṭhānasaññaṃ manasi karitvā .
Rattiyā pacchimaṃ yāmaṃ paccuṭṭhāya caṅkamena nisajjāya āvaraṇīyehi dhammehi cittaṃ parisodheti .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu jāgariyaṃ anuyutto hoti .
Imehi kho , bhikkhave , tīhi dhammehi samannāgato bhikkhu diṭṭheva dhamme sukhasomanassabahulo viharati , yoni cassa āraddhā hoti āsavānaṃ khayāyā ’’ ti .
Dutiyaṃ .