7. Moggallānasuttaṃ
416. Atha
M2.558 kho vacchagotto paribbājako yenāyasmā mahāmoggallāno tenupasaṅkami ;upasaṅkamitvā āyasmatā mahāmoggallānena saddhiṃ sammodi .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho vacchagotto paribbājako āyasmantaṃ
T4.476 mahāmoggallānaṃ etadavoca –‘‘ Kiṃ nu kho , bho moggallāna , sassato loko ’’ ti ?
‘‘ Abyākataṃ kho etaṃ , vaccha , bhagavatā –
‘ sassato loko ’’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana , bho moggallāna , asassato loko ’’ ti ?
‘‘ Etampi kho , vaccha , abyākataṃ bhagavatā –
‘ asassato loko ’’’ ti .
‘‘ Kiṃ nu kho , bho moggallāna , antavā loko ’’ ti ?
‘‘ Abyākataṃ kho etaṃ , vaccha , bhagavatā –
‘ antavā loko ’’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana , bho moggallāna , anantavā loko ’’ ti ?
‘‘ Etampi kho , vaccha , abyākataṃ bhagavatā –
‘ anantavā loko ’’’ ti .
‘‘ Kiṃ
P4.392 nu kho , bho moggallāna , taṃ jīvaṃ taṃV2.359 sarīran ’’ ti ?‘‘ Abyākataṃ kho etaṃ , vaccha , bhagavatā –
‘ taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ’’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana , bho moggallāna , aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ’’ ti ?
‘‘ Etampi kho , vaccha , abyākataṃ bhagavatā –
‘ aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ’’’ ti .
‘‘ Kiṃ nu kho , bho moggallāna , hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’’ ti ?
‘‘ Abyākataṃ kho etaṃ , vaccha , bhagavatā –
‘ hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana , bho moggallāna , na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’’ ti ?
‘‘ Etampi kho , vaccha , abyākataṃ bhagavatā –
‘ na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’’’ ti .
‘‘ Kiṃ nu kho , bho moggallāna , hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’’ ti ?
‘‘ Abyākataṃ kho etaṃ , vaccha , bhagavatā –
‘ hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana , bho moggallāna , neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’’ ti ?
‘‘ Etampi kho , vaccha , abyākataṃ bhagavatā –
‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’’’ ti .
‘‘ Ko
T4.477 nu kho , bho moggallāna , hetu ko paccayo , yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ puṭṭhānaṃ evaṃ veyyākaraṇaṃ hoti – sassato lokoti vā , asassato lokoti vā , antavā lokoti vā , anantavā lokoti vā , taṃ jīvaṃ taṃ sarīranti vā , aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīranti vā , hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā , na hoti tathāgato paraṃM2.559 maraṇāti vā , hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā , neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā ?Ko
P4.393 pana , bho moggallāna , hetu ko paccayo , yena samaṇassa gotamassa evaṃ puṭṭhassa na evaṃ veyyākaraṇaṃ hoti – sassato lokotipi , asassato lokotipi , antavā lokotipi , anantavā lokotipi , taṃ jīvaṃ taṃ sarīrantipi , aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīrantipi , hoti tathāgato paraṃ maraṇātipi , na hoti tathāgato paraṃ maraṇātipi , hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇātipi , neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇātipī ’’ ti ?‘‘ Aññatitthiyā kho , vaccha , paribbājakā cakkhuṃ ‘ etaṃ mama , esohamasmi , eso me attā ’ ti samanupassanti … pe … jivhaṃ ‘ etaṃ mama , esohamasmi , eso me attā ’ ti samanupassanti … pe … manaṃ ‘ etaṃ mama , esohamasmi , eso me attā ’ ti samanupassanti .
Tasmā aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ puṭṭhānaṃ evaṃ veyyākaraṇaṃ hoti – sassato lokoti vā … pe … neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā .
Tathāgato ca kho , vaccha , arahaṃ
V2.360 sammāsambuddho cakkhuṃT4.478 ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti samanupassati … pe … jivhaṃ ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti samanupassati … pe … manaṃ ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti samanupassati .Tasmā tathāgatassa evaṃ puṭṭhassa na evaṃ veyyākaraṇaṃ hoti – sassato lokotipi … pe … neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇātipī ’’ ti .
Atha kho vacchagotto paribbājako uṭṭhāyāsanā yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho vacchagotto paribbājako bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ kiṃ nu kho , bho gotama , sassato loko ’’ ti ?
Abyākataṃ kho etaṃ , vaccha , mayā –
‘ sassato loko ’ ti … pe ….
‘‘ Kiṃ pana , bho gotama , neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’’ ti ?
‘‘ Etampi kho , vaccha , abyākataṃ mayā –
‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’’’ ti .
‘‘ Ko
M2.560P4.394 nu kho , bho gotama , hetu ko paccayo , yena aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ puṭṭhānaṃ evaṃ veyyākaraṇaṃ hoti –‘ sassato loko ’ ti vā … pe …‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ?
Ko pana , bho gotama , hetu ko paccayo , yena bhoto gotamassa evaṃ puṭṭhassa na evaṃ veyyākaraṇaṃ hoti –
‘ sassato loko ’ tipi … pe …‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ tipī ’’ ti ?
‘‘ Aññatitthiyā kho , vaccha , paribbājakā cakkhuṃ ‘ etaṃ mama , esohamasmi
T4.479 , eso me attā ’ ti samanupassanti … pe … jivhaṃ ‘ etaṃ mama , esohamasmi , eso me attā ’ ti samanupassanti … pe … manaṃ ‘ etaṃ mama , esohamasmi , eso me attā ’ ti samanupassanti .Tasmā aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ evaṃ puṭṭhānaṃ evaṃ veyyākaraṇaṃ hoti –
‘ sassato loko ’ ti vā … pe …‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā .
Tathāgato ca kho , vaccha , arahaṃ sammāsambuddho cakkhuṃ ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti samanupassati … pe … jivhaṃ ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti samanupassati … pe … manaṃ ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti samanupassati .
Tasmā
V2.361 tathāgatassa evaṃ puṭṭhassa na evaṃ veyyākaraṇaṃ hoti –‘ sassato loko ’ tipi ,‘ asassato loko ’ tipi ,‘ antavā loko ’ tipi ,‘ anantavā loko ’ tipi ,‘ taṃ jīvaṃ taṃ sarīran ’ tipi ,‘ aññaṃ jīvaṃ aññaṃ sarīran ’ tipi ,‘ hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ tipi ,‘ na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ tipi ,‘ hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ tipi ,‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ tipī ’’ ti .
‘‘ Acchariyaṃ , bho gotama , abbhutaṃ , bho gotama !
Yatra hi nāma satthu ca [ satthussa ca ( sī . pī .), satthu ceva ( khemāsutte )] sāvakassa ca atthena attho byañjanena byañjanaṃ saṃsandissati samessati na virodhayissati , yadidaṃ aggapadasmiṃ .
Idānāhaṃ , bho gotama , samaṇaṃ mahāmoggallānaṃ upasaṅkamitvā
P4.395 etamatthaṃ apucchiṃ .Samaṇopi me moggallāno etehi padehi etehi byañjanehi
T4.480 tamatthaṃ byākāsi , seyyathāpi bhavaṃ gotamo .Acchariyaṃ , bho gotama , abbhutaṃ , bho gotama
M2.561 !Yatra hi nāma satthu ca sāvakassa ca atthena attho byañjanena byañjanaṃ saṃsandissati samessati na virodhayissati , yadidaṃ aggapadasmin ’’ ti .
Sattamaṃ .