2. Anurādhasuttaṃ
411. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ .
Tena kho pana samayena āyasmā anurādho bhagavato avidūre araññakuṭikāyaṃ viharati .
Atha kho sambahulā aññatitthiyā paribbājakā yenāyasmā anurādho tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā āyasmatā anurādhena saddhiṃ sammodiṃsu .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu
V2.350 .Ekamantaṃ nisinnā kho te aññatitthiyā paribbājakā āyasmantaṃ anurādhaṃ etadavocuṃ –
‘‘ yo so , āvuso anurādha , tathāgato uttamapuriso paramapuriso paramapattipatto , taṃ tathāgato imesu catūsu ṭhānesu paññāpayamāno
T4.463 paññāpeti –‘ hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ,‘ na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ,‘ hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ,‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ’’ ti ?
‘‘ Yo so , āvuso , tathāgato uttamapuriso paramapuriso paramapattipatto , taṃ tathāgato aññatra imehi catūhi ṭhānehi paññāpayamāno paññāpeti –
‘ hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā ,‘ na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ,‘ hoti ca na ca hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā , neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇāti vā ’’ ti .
Evaṃ vutte , te aññatitthiyā paribbājakā āyasmantaṃ anurādhaṃ etadavocuṃ –
‘‘ so cāyaṃ [ yo cāyaṃ ( sī .)] bhikkhu navo bhavissati acirapabbajito , thero vā pana bālo abyatto ’’ ti .
Atha kho te aññatitthiyā paribbājakā āyasmantaṃ anurādhaṃ navavādena ca bālavādena ca apasādetvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṃsu .
Atha
P4.381 kho āyasmato anurādhassa acirapakkantesu aññatitthiyesu paribbājakesu etadahosi –‘‘ sace kho maṃ te aññatitthiyā paribbājakā uttariṃ puccheyyuṃ , kathaṃ byākaramāno nu khvāhaṃ tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ vuttavādī ceva bhagavato assaṃ , na
M2.550 ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkheyyaṃ , dhammassa cānudhammaṃ byākareyyaṃ , na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā ’’ ti ?Atha
T4.464 kho āyasmā anurādho yena bhagavā tenupasaṅkami ;upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā anurādho bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ idhāhaṃ , bhante , bhagavato avidūre araññakuṭikāyaṃ viharāmi .
Atha kho , bhante , sambahulā aññatitthiyā paribbājakā yenāhaṃ tenupasaṅkamiṃsu ;
upasaṅkamitvā mayā saddhiṃ sammodiṃsu .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .
Ekamantaṃ nisinnā kho , bhante , te aññatitthiyā paribbājakā maṃ etadavocuṃ –
‘‘ yo so , āvuso anurādha , tathāgato uttamapuriso paramapuriso paramapattipatto , taṃ tathāgato imesu catūsu ṭhānesu paññāpayamāno paññāpeti –
‘ hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā … pe …‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ’’ ti ?
Evaṃ vuttāhaṃ , bhante , te aññatitthiye paribbājake etadavocaṃ –
‘‘ yo so , āvuso
V2.351 , tathāgato uttamapuriso paramapuriso paramapattipatto , taṃ tathāgato aññatra imehi catūhi ṭhānehi paññāpayamāno paññāpeti –‘ hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā … pe …‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ’’ ti .
Evaṃ vutte , bhante , te aññatitthiyā paribbājakā maṃ etadavocuṃ –
‘‘ so cāyaṃ bhikkhu navo bhavissati acirapabbajito thero vā pana bālo abyatto ’’ ti .
Atha kho maṃ , bhante , te aññatitthiyā paribbājakā navavādena ca bālavādena ca
T4.465 apasādetvā uṭṭhāyāsanā pakkamiṃsu .Tassa mayhaṃ , bhante , acirapakkantesu tesu aññatitthiyesu
P4.382 paribbājakesu etadahosi –‘‘ sace kho maṃ te aññatitthiyā paribbājakā uttariṃ puccheyyuṃ , kathaṃ byākaramāno nu khvāhaṃ tesaṃ aññatitthiyānaṃ paribbājakānaṃ vuttavādī ceva bhagavato assaṃ , na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkheyyaṃ , dhammassa cānudhammaṃ byākareyyaṃ , na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgaccheyyā ’’ ti ?
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , anurādha , rūpaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Dukkhaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ , kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ –
‘ etaṃ mama , esohamasmi , eso me attā ’’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Vedanā niccā vā aniccā vā ’’ ti ?
… Pe … saññā
M2.551 … pe … saṅkhārā … pe …‘‘ viññāṇaṃ niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Dukkhaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yaṃ
V2.352 panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ , kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ –‘ etaṃ mama , esohamasmi , eso me attā ’’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Tasmātiha , anurādha , yaṃ kiñci rūpaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā , sabbaṃ rūpaṃ ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na
T4.466 meso attā ’ ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ .Yā kāci vedanā atītānāgatapaccuppannā … pe … yā kāci saññā … pe … ye keci saṅkhārā … pe … yaṃ kiñci viññāṇaṃ atītānāgatapaccuppannaṃ ajjhattaṃ vā bahiddhā vā oḷārikaṃ vā sukhumaṃ vā hīnaṃ vā paṇītaṃ vā yaṃ dūre santike vā , sabbaṃ viññāṇaṃ ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na
P4.383 meso attā ’ ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ .Evaṃ passaṃ , anurādha , sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati , vedanāyapi nibbindati , saññāyapi nibbindati , saṅkhāresupi nibbindati , viññāṇasmimpi nibbindati .
Nibbindaṃ virajjati ;
virāgā vimuccati ;
vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti .
‘ Khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyā ’ ti pajānāti .
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , anurādha , rūpaṃ tathāgatoti samanupassasī ’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Vedanaṃ tathāgatoti samanupassasī ’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Saññaṃ tathāgatoti samanupassasī ’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Saṅkhāre tathāgatoti samanupassasī ’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Viññāṇaṃ tathāgatoti samanupassasī ’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , anurādha , rūpasmiṃ tathāgatoti samanupassasī ’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Aññatra rūpā tathāgatoti samanupassasī ’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Vedanāya … pe … aññatra vedanāya … pe … saññāya … pe …
T4.467 aññatra saññāya … pe … saṅkhāresu … pe … aññatra saṅkhārehi … pe … viññāṇasmiṃ tathāgatoti samanupassasī ’’ ti ?‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Aññatra viññāṇā tathāgatoti samanupassasī ’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Taṃ
V2.353 kiṃ maññasi , anurādha , rūpaṃ , vedanaṃ , saññaṃ , saṅkhāre , viññāṇaṃ tathāgatoti samanupassasī ’’ ti ?‘‘ No
P4.384 hetaṃ , bhante ’’.‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , anurādha , ayaṃ so arūpī avedano asaññī asaṅkhāro aviññāṇo tathāgatoti samanupassasī ’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Ettha ca te , anurādha , diṭṭheva
M2.552 dhamme saccato thetato tathāgate anupalabbhiyamāne [ tathāgato anupalabbhiyamāno ( syā . ka .), tathāgate anupalabbhamāne (?)] kallaṃ nu te taṃ veyyākaraṇaṃ [ veyyākaraṇāya ( sī .)]– yo so , āvuso , tathāgato uttamapuriso paramapuriso paramapattipatto , taṃ tathāgato aññatra imehi catūhi ṭhānehi paññāpayamāno paññāpeti –‘‘‘ hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā … pe …‘ neva hoti na na hoti tathāgato paraṃ maraṇā ’ ti vā ’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Sādhu sādhu , anurādha !
Pubbe cāhaṃ , anurādha , etarahi ca dukkhañceva paññāpemi dukkhassa ca nirodhan ’’ ti .
Dutiyaṃ .