1. Saḷāyatanasaṃyuttaṃ
1. Aniccavaggo
1. Ajjhattāniccasuttaṃ
1. Evaṃ
T4.1V2.1M2.236P4.1 me sutaṃ .Ekaṃ samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ bhikkhavo ’’ ti .
‘‘ Bhadante ’’ ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ Cakkhuṃ
V2.2 , bhikkhave , aniccaṃ .Yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ ;
yaṃ dukkhaṃ tadanattā .
Yadanattā taṃ ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ .
Sotaṃ aniccaṃ .
Yadaniccaṃ … pe … ghānaṃ aniccaṃ .
Yadaniccaṃ … pe … jivhā aniccā .
Yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ ;
yaṃ dukkhaṃ tadanattā .
Yadanattā taṃ ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ .
Kāyo anicco .
Yadaniccaṃ … pe … mano anicco .
Yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ ;
yaṃ dukkhaṃ tadanattā .
Yadanattā taṃ ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya
T4.2 daṭṭhabbaṃ .Evaṃ
P4.2 passaṃ , bhikkhave , sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati , sotasmimpi nibbindati , ghānasmimpi nibbindati , jivhāyapi nibbindati , kāyasmimpi nibbindatiM2.237 , manasmimpi nibbindati .Nibbindaṃ virajjati ;
virāgā vimuccati ;
vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti .
‘ Khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyā ’ ti pajānātī ’’ ti .
Paṭhamaṃ .
2. Ajjhattadukkhasuttaṃ
2.‘‘ Cakkhuṃ , bhikkhave , dukkhaṃ .
Yaṃ dukkhaṃ tadanattā ;
yadanattā taṃ ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ .
Sotaṃ dukkhaṃ … pe … ghānaṃ dukkhaṃ … jivhā dukkhā … kāyo dukkho … mano dukkho .
Yaṃ dukkhaṃ tadanattā ;
yadanattā taṃ ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ .
Evaṃ passaṃ … pe … nāparaṃ itthattāyāti pajānātī ’’ ti .
Dutiyaṃ .
3. Ajjhattānattasuttaṃ
3.‘‘ Cakkhuṃ , bhikkhave , anattā .
Yadanattā taṃ ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ .
Sotaṃ anattā … pe … ghānaṃ anattā … jivhā anattā … kāyo anattā … mano anattā .
Yadanattā taṃ ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ .
Evaṃ passaṃ … pe … nāparaṃ itthattāyāti pajānātī ’’ ti .
Tatiyaṃ .
4. Bāhirāniccasuttaṃ
4.‘‘ Rūpā
T4.3V2.3 , bhikkhave , aniccā .Yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ ;
yaṃ dukkhaṃ tadanattā .
Yadanattā taṃ ‘ netaṃ mama , nesohamasmi
P4.3 , na meso attā ’ ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ .Saddā … gandhā … rasā … phoṭṭhabbā … dhammā aniccā .
Yadaniccaṃ taṃ dukkhaṃ ;
yaṃ dukkhaṃ tadanattā .
Yadanattā taṃ ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ .
Evaṃ passaṃ , bhikkhave , sutavā ariyasāvako rūpesupi nibbindati , saddesupi nibbindati , gandhesupi nibbindati , rasesupi nibbindati , phoṭṭhabbesupi nibbindati , dhammesupi nibbindati .
Nibbindaṃ virajjati ;
virāgā vimuccati ;
vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti .
‘ Khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ , nāparaṃ itthattāyā ’ ti pajānātī ’’ ti .
Catutthaṃ .
5. Bāhiradukkhasuttaṃ
5.‘‘ Rūpā
M2.238 , bhikkhave , dukkhā .Yaṃ dukkhaṃ tadanattā ;
yadanattā taṃ ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ .
Saddā … gandhā … rasā … phoṭṭhabbā … dhammā dukkhā .
Yaṃ dukkhaṃ tadanattā .
Yadanattā taṃ ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ .
Evaṃ passaṃ … pe … nāparaṃ itthattāyāti pajānātī ’’ ti .
Pañcamaṃ .
6. Bāhirānattasuttaṃ
6.‘‘ Rūpā , bhikkhave , anattā .
Yadanattā taṃ ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ .
Saddā … gandhā … rasā … phoṭṭhabbā … dhammā anattā .
Yadanattā taṃ
T4.4 ‘ netaṃ mama , nesohamasmi , na meso attā ’ ti evametaṃ yathābhūtaṃ sammappaññāya daṭṭhabbaṃ .Evaṃ passaṃ … pe … nāparaṃ itthattāyāti pajānātī ’’ ti .
Chaṭṭhaṃ .
7. Ajjhattāniccātītānāgatasuttaṃ
7.‘‘ Cakkhuṃ
V2.4P4.4 , bhikkhave , aniccaṃ atītānāgataṃ ;ko pana vādo paccuppannassa !
Evaṃ passaṃ , bhikkhave , sutavā ariyasāvako atītasmiṃ cakkhusmiṃ anapekkho hoti ;
anāgataṃ cakkhuṃ nābhinandati ;
paccuppannassa cakkhussa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti .
Sotaṃ aniccaṃ … ghānaṃ aniccaṃ … jivhā aniccā atītānāgatā ;
ko pana vādo paccuppannāya !
Evaṃ passaṃ , bhikkhave , sutavā ariyasāvako atītāya jivhāya anapekkho hoti ;
anāgataṃ jivhaṃ nābhinandati ;
paccuppannāya jivhāya nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti .
Kāyo anicco … pe … mano anicco atītānāgato ;
ko pana vādo paccuppannassa !
Evaṃ passaṃ , bhikkhave , sutavā ariyasāvako atītasmiṃ manasmiṃ anapekkho hoti ;
anāgataṃ manaṃ nābhinandati ;
paccuppannassa manassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hotī ’’ ti .
Sattamaṃ .
8. Ajjhattadukkhātītānāgatasuttaṃ
8.‘‘ Cakkhuṃ
M2.239 , bhikkhave , dukkhaṃ atītānāgataṃ ;ko pana vādo paccuppannassa !
Evaṃ passaṃ , bhikkhave , sutavā ariyasāvako atītasmiṃ cakkhusmiṃ anapekkho hoti ;
anāgataṃ cakkhuṃ nābhinandati ;
paccuppannassa cakkhussa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti .
Sotaṃ dukkhaṃ … pe … ghānaṃ dukkhaṃ … pe … jivhā
T4.5 dukkhā atītānāgatā ;ko pana vādo paccuppannāya !
Evaṃ passaṃ , bhikkhave , sutavā ariyasāvako atītāya jivhāya anapekkho hoti ;
anāgataṃ jivhaṃ nābhinandati ;
paccuppannāya jivhāya nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti .
Kāyo dukkho … pe … mano dukkho atītānāgato ;
ko pana vādo paccuppannassa !
Evaṃ passaṃ , bhikkhave , sutavā ariyasāvako atītasmiṃ manasmiṃ anapekkho hoti ;
anāgataṃ manaṃ nābhinandati ;
paccuppannassa manassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hotī ’’ ti .
Aṭṭhamaṃ .
9. Ajjhattānattātītānāgatasuttaṃ
9.‘‘ Cakkhuṃ
V2.5 , bhikkhave , anattā atītānāgataṃ ;ko pana vādo paccuppannassa !
Evaṃ passaṃ , bhikkhave , sutavā ariyasāvako
P4.5 atītasmiṃ cakkhusmiṃ anapekkho hoti ;anāgataṃ cakkhuṃ nābhinandati ;
paccuppannassa cakkhussa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti .
Sotaṃ anattā … pe … ghānaṃ anattā … pe … jivhā anattā atītānāgatā ;
ko pana vādo paccuppannāya !
Evaṃ passaṃ , bhikkhave , sutavā ariyasāvako atītāya jivhāya anapekkho hoti ;
anāgataṃ jivhaṃ nābhinandati ;
paccuppannāya jivhāya nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti .
Kāyo anattā … pe … mano anattā atītānāgato ;
ko pana vādo paccuppannassa !
Evaṃ passaṃ , bhikkhave , sutavā ariyasāvako atītasmiṃ manasmiṃ anapekkho hoti ;
anāgataṃ manaṃ nābhinandati ;
paccuppannassa manassa nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hotī ’’ ti .
Navamaṃ .
10. Bāhirāniccātītānāgatasuttaṃ
10.‘‘ Rūpā
T4.6 , bhikkhave , aniccā atītānāgatā ;ko pana vādo paccuppannānaṃ !
Evaṃ passaṃ , bhikkhave , sutavā ariyasāvako atītesu rūpesu
M2.240 anapekkho hoti ;anāgate rūpe nābhinandati ;
paccuppannānaṃ rūpānaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti .
Saddā … gandhā … rasā … phoṭṭhabbā … dhammā aniccā atītānāgatā ;
ko pana vādo paccuppannānaṃ !
Evaṃ passaṃ , bhikkhave , sutavā ariyasāvako atītesu dhammesu anapekkho hoti ;
anāgate dhamme nābhinandati ;
paccuppannānaṃ dhammānaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hotī ’’ ti .
Dasamaṃ .
11. Bāhiradukkhātītānāgatasuttaṃ
11.‘‘ Rūpā , bhikkhave , dukkhā atītānāgatā ;
ko pana vādo paccuppannānaṃ !
Evaṃ passaṃ , bhikkhave , sutavā ariyasāvako atītesu rūpesu anapekkho hoti ;
anāgate rūpe nābhinandati
V2.6 ;paccuppannānaṃ rūpānaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hotī ’’ ti … pe .
P4.6 ….Ekādasamaṃ .
12. Bāhirānattātītānāgatasuttaṃ
12.‘‘ Rūpā , bhikkhave , anattā atītānāgatā ;
ko pana vādo paccuppannānaṃ !
Evaṃ passaṃ , bhikkhave , sutavā ariyasāvako atītesu rūpesu anapekkho hoti ;
anāgate rūpe nābhinandati ;
paccuppannānaṃ rūpānaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hoti .
Saddā … gandhā … rasā … phoṭṭhabbā … dhammā anattā atītānāgatā ;
ko pana vādo paccuppannānaṃ !
Evaṃ passaṃ , bhikkhave
T4.7 , sutavā ariyasāvako atītesu dhammesu anapekkho hoti ;anāgate dhamme nābhinandati ;
paccuppannānaṃ dhammānaṃ nibbidāya virāgāya nirodhāya paṭipanno hotī ’’ ti .
Dvādasamaṃ .
Aniccavaggo paṭhamo .
Tassuddānaṃ –
Aniccaṃ dukkhaṃ anattā ca , tayo ajjhattabāhirā ;
Yadaniccena tayo vuttā , te te ajjhattabāhirāti .