10. Upassutisuttaṃ
113. Ekaṃ samayaṃ bhagavā nātike [ ñātike ( sī . syā . kaṃ .)] viharati giñjakāvasathe .
Atha kho bhagavā rahogato paṭisallīno imaṃ dhammapariyāyaṃ abhāsi –
‘‘ cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ .
Tiṇṇaṃ saṅgati phasso .
Phassapaccayā vedanā ;
vedanāpaccayā taṇhā ;
taṇhāpaccayā
T4.112 upādānaṃ ;upādānapaccayā bhavo ;
bhavapaccayā jāti ;
jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti .
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti .
Jivhañca paṭicca rase ca uppajjati … pe … manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ .
Tiṇṇaṃ saṅgati phasso .
Phassapaccayā vedanā ;
vedanāpaccayā taṇhā ;
taṇhāpaccayā upādānaṃ ;
upādānapaccayā bhavo ;
bhavapaccayā jāti ;
jātipaccayā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti .
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti ’’.
‘‘ Cakkhuñca paṭicca rūpe ca uppajjati cakkhuviññāṇaṃ .
Tiṇṇaṃ saṅgati phasso .
Phassapaccayā vedanā ;
vedanāpaccayā taṇhā .
Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho ;
upādānanirodhā bhavanirodho ;
bhavanirodhā jātinirodho ;
jātinirodhā jarāmaraṇaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā nirujjhanti .
Evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti … pe … jivhañca paṭicca rase ca uppajjati … pe … manañca paṭicca dhamme ca uppajjati manoviññāṇaṃ .
Tiṇṇaṃ saṅgati phasso .
Phassapaccayā vedanā ;
vedanāpaccayā taṇhā .
Tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodhā upādānanirodho
M2.311 ;upādānanirodhā … pe … evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hotī ’’ ti .
Tena
T4.113P4.91 kho pana samayena aññataro bhikkhu bhagavato upassuti [ upassutiṃ ( sī . ka .)] ṭhito hoti .Addasā kho
V2.98 bhagavā taṃ bhikkhuṃ upassuti ṭhitaṃ .Disvāna taṃ bhikkhuṃ etadavoca –
‘‘ assosi no tvaṃ , bhikkhu , imaṃ dhammapariyāyan ’’ ti ?
‘‘ Evaṃ , bhante ’’.
‘‘ Uggaṇhāhi tvaṃ , bhikkhu , imaṃ dhammapariyāyaṃ .
Pariyāpuṇāhi tvaṃ , bhikkhu , imaṃ dhammapariyāyaṃ .
Dhārehi tvaṃ , bhikkhu , imaṃ dhammapariyāyaṃ .
Atthasaṃhitoyaṃ , bhikkhu , dhammapariyāyo ādibrahmacariyako ’’ ti .
Dasamaṃ .
Yogakkhemivaggo ekādasamo .
Tassuddānaṃ –
Yogakkhemi upādāya , dukkhaṃ loko ca seyyo ca ;
Saṃyojanaṃ upādānaṃ , dve parijānaṃ upassutīti .