Issues
Select Version
Saḷāyatanavaggo
Saḷāyatanavaggo

12. Rāsiyasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

12. Rāsiyasuttaṃ

364. AthaT4.407M2.513 kho rāsiyo gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho rāsiyo gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ sutaṃ metaṃ , bhante ,‘ samaṇo gotamo sabbaṃ tapaṃ garahati , sabbaṃ tapassiṃ lūkhajīviṃ ekaṃsena upavadati upakkosatī ’ ti [ upakkosati upavadatīti ( dī . ni .1.381)].
Ye te , bhante , evamāhaṃsu –
‘ samaṇo gotamo sabbaṃ tapaṃ garahati , sabbaṃ tapassiṃ lūkhajīviṃ ekaṃsena upavadati upakkosatī ’ ti , kacci te , bhante , bhagavato vuttavādino , na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkhanti , dhammassa cānudhammaṃ byākaronti , na ca koci sahadhammiko vādānuvādo gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchatī ’’ ti ?
‘‘ YeV2.314 te , gāmaṇi , evamāhaṃsu –
‘ samaṇo gotamo sabbaṃ tapaṃ garahati , sabbaṃ tapassiṃ lūkhajīviṃ ekaṃsena upavadati upakkosatī ’ ti , na me te vuttavādino , abbhācikkhanti ca pana maṃ te asatā tucchā abhūtena ’’.
‘‘ Dveme , gāmaṇi , antā pabbajitena na sevitabbā – yo cāyaṃ kāmesu kāmasukhallikānuyogo hīno gammo pothujjaniko anariyo anatthasaṃhito , yo cāyaṃ attakilamathānuyogo dukkho anariyo anatthasaṃhito .
Ete te , gāmaṇi , ubho ante anupagamma majjhimā paṭipadā tathāgatena abhisambuddhāP4.331 – cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati .
Katamā ca sā , gāmaṇi , majjhimā paṭipadā tathāgatena abhisambuddhā – cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati ?
Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo , seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi … pe … sammāsamādhi .
Ayaṃ kho sā , gāmaṇi , majjhimā paṭipadāT4.408 tathāgatena abhisambuddhā – cakkhukaraṇī ñāṇakaraṇī upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṃvattati .
‘‘ Tayo kho me , gāmaṇi , kāmabhogino santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame tayo ?
Idha , gāmaṇi , ekacco kāmabhogī adhammena bhoge pariyesati , sāhasena adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena na attānaṃ sukheti na pīṇeti na saṃvibhajati na puññāni karoti .
Idha pana , gāmaṇi , ekacco kāmabhogī adhammena bhoge pariyesati sāhasena .
Adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti , na saṃvibhajati na puññāni karoti .
Idha pana , gāmaṇi , ekacco kāmabhogī adhammena bhoge pariyesatiM2.514 sāhasena .
Adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti .
‘‘ Idha pana , gāmaṇi , ekacco kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati sāhasenapi asāhasenapi .
Dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi naP4.332 attānaṃ sukheti , na pīṇeti , na saṃvibhajati , na puññāni karoti .
Idha pana , gāmaṇi , ekacco kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati sāhasenapi asāhasenapi .
Dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi attānaṃ sukheti pīṇeti , na saṃvibhajati , na puññāni karoti .
Idha pana , gāmaṇi , ekacco kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati , sāhasenapi asāhasenapiV2.315 .
Dhammādhammena bhogeT4.409 pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti .
‘‘ Idha pana , gāmaṇi , ekacco kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena .
Dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena na attānaṃ sukheti , na pīṇeti , na saṃvibhajati , na puññāni karoti .
Idha pana , gāmaṇi , ekacco kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena .
Dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti , na saṃvibhajati , na puññāni karoti .
Idha pana , gāmaṇi , ekacco kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena .
Dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti .
Te ca bhoge gadhito [ gathito ( sī .)] mucchito ajjhopanno anādīnavadassāvī anissaraṇapañño paribhuñjati .
Idha pana , gāmaṇi , ekacco kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena .
Dhammena bhoge pariyesitvā asāhasenaP4.333 attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti .
Te ca bhoge agadhito amucchito anajjhopanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati .
‘‘ TatraM2.515 , gāmaṇi , yvāyaṃ kāmabhogī adhammena bhoge pariyesati sāhasena , adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena na attānaṃ sukheti , na pīṇeti , na saṃvibhajati , na puññāni karoti .
Ayaṃ , gāmaṇi , kāmabhogī tīhi ṭhānehi gārayho .
Katamehi tīhi ṭhānehi gārayho ?
AdhammenaT4.410 bhoge pariyesati sāhasenāti , iminā paṭhamena ṭhānena gārayho .
Na attānaṃ sukheti na pīṇetīti , iminā dutiyena ṭhānena gārayho .
Na saṃvibhajati , na puññāni karotīti , iminā tatiyena ṭhānena gārayho .
Ayaṃ , gāmaṇi , kāmabhogī imehi tīhi ṭhānehi gārayho .
‘‘ Tatra , gāmaṇi , yvāyaṃ kāmabhogī adhammena bhoge pariyesati sāhasena , adhammena bhoge pariyesitvā sāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti , na saṃvibhajati , na puññāni karoti .
Ayaṃ , gāmaṇi , kāmabhogī dvīhi ṭhānehi gārayho , ekena ṭhānena pāsaṃso .
Katamehi dvīhi ṭhānehi gārayho ?
Adhammena bhoge pariyesati sāhasenāti , iminā paṭhamena ṭhānena gārayho .
Na saṃvibhajati , na puññāni karotīti , iminā dutiyena ṭhānena gārayho .
Katamena ekena ṭhānenaV2.316 pāsaṃso ?
Attānaṃ sukheti pīṇetīti , iminā ekena ṭhānena pāsaṃso .
Ayaṃ , gāmaṇi , kāmabhogī imehi dvīhi ṭhānehi gārayho , iminā ekena ṭhānena pāsaṃso .
‘‘ Tatra , gāmaṇi , yvāyaṃ kāmabhogī adhammena bhoge pariyesati sāhasena , adhammena bhoge pariyesitvā sāhasenaP4.334 attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti .
Ayaṃ , gāmaṇi , kāmabhogī ekena ṭhānena gārayho , dvīhi ṭhānehi pāsaṃso .
Katamena ekena ṭhānena gārayho ?
Adhammena bhoge pariyesati sāhasenāti , iminā ekena ṭhānena gārayho .
Katamehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso ?
AttānaṃT4.411 sukheti pīṇetīti , iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso .
Saṃvibhajati puññāni karotīti , iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso .
Ayaṃ , gāmaṇi , kāmabhogī , iminā ekena ṭhānena gārayho , imehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso .
‘‘ Tatra , gāmaṇi , yvāyaṃ kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati sāhasenapi asāhasenapi , dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi na attānaṃ sukheti , na pīṇeti , na saṃvibhajati , naM2.516 puññāni karoti .
Ayaṃ , gāmaṇi , kāmabhogī ekena ṭhānena pāsaṃso , tīhi ṭhānehi gārayho .
Katamena ekena ṭhānena pāsaṃso ?
Dhammena bhoge pariyesati asāhasenāti , iminā ekena ṭhānena pāsaṃso .
Katamehi tīhi ṭhānehi gārayho ?
Adhammena bhoge pariyesati sāhasenāti , iminā paṭhamena ṭhānena gārayho .
Na attānaṃ sukheti , na pīṇetīti , iminā dutiyena ṭhānena gārayho .
Na saṃvibhajati , na puññāni karotīti , iminā tatiyena ṭhānena gārayho .
Ayaṃ , gāmaṇi , kāmabhogī iminā ekena ṭhānena pāsaṃso , imehi tīhi ṭhānehi gārayho .
‘‘ Tatra , gāmaṇi , yvāyaṃ kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati sāhasenapi asāhasenapi , dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi attānaṃ sukheti pīṇeti , na saṃvibhajati , na puññāni karoti .
Ayaṃ , gāmaṇi , kāmabhogī dvīhi ṭhānehi pāsaṃso , dvīhiT4.412 ṭhānehi gārayho .
Katamehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso ?
Dhammena bhoge pariyesati asāhasenāti , iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso .
Attānaṃ sukheti pīṇetīti , iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃsoP4.335 .
Katamehi dvīhi ṭhānehi gārayho ?
Adhammena bhoge pariyesati sāhasenāti , iminā paṭhamena ṭhānena gārayho .
Na saṃvibhajati , na puññāni karotīti , iminā dutiyena ṭhānenaV2.317 gārayho .
Ayaṃ , gāmaṇi , kāmabhogī imehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso , imehi dvīhi ṭhānehi gārayho .
‘‘ Tatra , gāmaṇi , yvāyaṃ kāmabhogī dhammādhammena bhoge pariyesati sāhasenapi asāhasenapi , dhammādhammena bhoge pariyesitvā sāhasenapi asāhasenapi attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti .
Ayaṃ , gāmaṇi , kāmabhogī tīhi ṭhānehi pāsaṃso , ekena ṭhānena gārayho .
Katamehi tīhi ṭhānehi pāsaṃso ?
Dhammena bhoge pariyesati asāhasenāti , iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso .
Attānaṃ sukheti pīṇetīti , iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso .
Saṃvibhajati puññāni karotīti , iminā tatiyena ṭhānena pāsaṃso .
Katamena ekena ṭhānena gārayho ?
Adhammena bhoge pariyesati sāhasenātiM2.517 , iminā ekena ṭhānena gārayho .
Ayaṃ , gāmaṇi , kāmabhogī imehi tīhi ṭhānehi pāsaṃso , iminā ekena ṭhānena gārayho .
‘‘ Tatra , gāmaṇi , yvāyaṃ kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasenaT4.413 , dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena , na attānaṃ sukheti , na pīṇeti , na saṃvibhajati , na puññāni karoti .
Ayaṃ , gāmaṇi , kāmabhogī ekena ṭhānena pāsaṃso , dvīhi ṭhānehi gārayho .
Katamena ekena ṭhānena pāsaṃso ?
Dhammena bhoge pariyesati asāhasenāti , iminā ekena ṭhānena pāsaṃso .
Katamehi dvīhi ṭhānehi gārayho ?
Na attānaṃ sukheti , na pīṇetīti , iminā paṭhamena ṭhānena gārayho .
Na saṃvibhajati , na puññāni karotīti , iminā dutiyena ṭhānena gārayho .
Ayaṃ , gāmaṇi , kāmabhogī iminā ekena ṭhānena pāsaṃso , imehi dvīhi ṭhānehi gārayho .
‘‘ TatraP4.336 , gāmaṇi , yvāyaṃ kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena , dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti , na saṃvibhajati , na puññāni karoti .
Ayaṃ , gāmaṇi , kāmabhogī dvīhi ṭhānehi pāsaṃso , ekena ṭhānena gārayho .
Katamehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso ?
Dhammena bhoge pariyesati asāhasenāti , iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso .
Attānaṃ sukheti pīṇetīti , iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso .
Katamena ekena ṭhānena gārayhoV2.318 ?
Na saṃvibhajati , na puññāni karotīti , iminā ekena ṭhānena gārayho .
Ayaṃ , gāmaṇi , kāmabhogī imehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso , iminā ekena ṭhānena gārayho .
‘‘ Tatra , gāmaṇi , yvāyaṃ kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasenaT4.414 , dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti , te ca bhoge gadhito mucchito ajjhopanno anādīnavadassāvī anissaraṇapañño paribhuñjati .
Ayaṃ , gāmaṇi , kāmabhogī tīhi ṭhānehi pāsaṃso , ekena ṭhānena gārayho .
Katamehi tīhi ṭhānehi pāsaṃso ?
Dhammena bhoge pariyesati asāhasenāti , iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso .
Attānaṃ sukheti pīṇetīti , iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso .
Saṃvibhajati puññāni karotīti , iminā tatiyena ṭhānena pāsaṃsoM2.518 .
Katamena ekena ṭhānena gārayho ?
Te ca bhoge gadhito mucchito ajjhopanno anādīnavadassāvī anissaraṇapañño paribhuñjatīti , iminā ekena ṭhānena gārayho .
Ayaṃ , gāmaṇi , kāmabhogī imehi tīhi ṭhānehi pāsaṃso , iminā ekena ṭhānena gārayho .
‘‘ Tatra , gāmaṇi , yvāyaṃ kāmabhogī dhammena bhoge pariyesati asāhasena , dhammena bhoge pariyesitvā asāhasena attānaṃ sukheti pīṇeti saṃvibhajati puññāni karoti .
TeP4.337 ca bhoge agadhito amucchito anajjhopanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjati .
Ayaṃ , gāmaṇi , kāmabhogī catūhi ṭhānehi pāsaṃso .
Katamehi catūhi ṭhānehi pāsaṃso ?
Dhammena bhoge pariyesati asāhasenāti , iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso .
Attānaṃ sukheti pīṇetīti , iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃso .
Saṃvibhajati puññāni karotīti , iminā tatiyenaT4.415 ṭhānena pāsaṃso .
Te ca bhoge agadhito amucchito anajjhopanno ādīnavadassāvī nissaraṇapañño paribhuñjatīti , iminā catutthena ṭhānena pāsaṃso .
Ayaṃ , gāmaṇi , kāmabhogī imehi catūhi ṭhānehi pāsaṃso .
‘‘ Tayome , gāmaṇi , tapassino lūkhajīvino santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame tayo ?
Idha , gāmaṇi , ekacco tapassī lūkhajīvī saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti –
‘ appeva nāma kusalaṃ dhammaṃ adhigaccheyyaṃ , appeva nāma uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃV2.319 sacchikareyyan ’ ti .
So attānaṃ ātāpeti paritāpeti , kusalañca dhammaṃ nādhigacchati , uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ na sacchikaroti .
‘‘ Idha pana , gāmaṇi , ekacco tapassī lūkhajīvī saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti –
‘ appeva nāma kusalaṃ dhammaṃ adhigaccheyyaṃ , appeva nāma uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikareyyan ’ ti .
So attānaṃ ātāpeti paritāpeti , kusalañhi kho dhammaṃ adhigacchati , uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ na sacchikaroti .
‘‘ IdhaM2.519P4.338 pana , gāmaṇi , ekacco tapassī lūkhajīvī saddhā agārasmā anagāriyaṃ pabbajito hoti –
‘ appeva nāma kusalaṃ dhammaṃ adhigaccheyyaṃ , appeva nāma uttarimanussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikareyyan ’ ti .
So attānaṃ ātāpeti paritāpetiT4.416 , kusalañca dhammaṃ adhigacchati , uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikaroti .
‘‘ Tatra , gāmaṇi , yvāyaṃ tapassī lūkhajīvī attānaṃ ātāpeti paritāpeti , kusalañca dhammaṃ nādhigacchati , uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ na sacchikaroti .
Ayaṃ , gāmaṇi , tapassī lūkhajīvī tīhi ṭhānehi gārayho .
Katamehi tīhi ṭhānehi gārayho ?
Attānaṃ ātāpeti paritāpetīti , iminā paṭhamena ṭhānena gārayho .
Kusalañca dhammaṃ nādhigacchatīti , iminā dutiyena ṭhānena gārayho .
Uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ na sacchikarotīti , iminā tatiyena ṭhānena gārayho .
Ayaṃ , gāmaṇi , tapassī lūkhajīvī , imehi tīhi ṭhānehi gārayho .
‘‘ Tatra , gāmaṇi , yvāyaṃ tapassī lūkhajīvī attānaṃ ātāpeti paritāpeti , kusalañhi kho dhammaṃ adhigacchati , uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ na sacchikaroti .
Ayaṃ , gāmaṇi , tapassī lūkhajīvī dvīhi ṭhānehi gārayho , ekena ṭhānena pāsaṃso .
Katamehi dvīhi ṭhānehi gārayho ?
Attānaṃ ātāpeti paritāpetīti , iminā paṭhamena ṭhānena gārayho .
Uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ na sacchikarotīti , iminā dutiyena ṭhānena gārayho .
Katamena ekena ṭhānena pāsaṃso ?
Kusalañhi kho dhammaṃ adhigacchatīti , imināV2.320 ekena ṭhānena pāsaṃso .
Ayaṃ , gāmaṇi , tapassī lūkhajīvī imehiT4.417 dvīhi ṭhānehi gārayho , iminā ekena ṭhānena pāsaṃso .
‘‘ TatraP4.339 , gāmaṇi , yvāyaṃ tapassī lūkhajīvī attānaṃ ātāpeti paritāpeti , kusalañca dhammaṃ adhigacchati , uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikaroti .
Ayaṃ , gāmaṇi , tapassī lūkhajīvī ekena ṭhānena gārayho , dvīhi ṭhānehi pāsaṃso .
Katamena ekena ṭhānena gārayho ?
Attānaṃ ātāpeti paritāpetīti , iminā ekena ṭhānena gārayho .
Katamehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso ?
Kusalañca dhammaṃ adhigacchatīti , iminā paṭhamena ṭhānena pāsaṃso .
Uttari ca manussadhammā alamariyañāṇadassanavisesaṃ sacchikarotīti , iminā dutiyena ṭhānena pāsaṃsoM2.520 .
Ayaṃ , gāmaṇi , tapassī lūkhajīvī iminā ekena ṭhānena gārayho , imehi dvīhi ṭhānehi pāsaṃso .
‘‘ Tisso imā , gāmaṇi , sandiṭṭhikā nijjarā akālikā ehipassikā opaneyyikā paccattaṃ veditabbā viññūhi .
Katamā tisso ?
Yaṃ ratto rāgādhikaraṇaṃ attabyābādhāyapi ceteti , parabyābādhāyapi ceteti , ubhayabyābādhāyapi ceteti .
Rāge pahīne nevattabyābādhāya ceteti , na parabyābādhāya ceteti , na ubhayabyābādhāya ceteti .
Sandiṭṭhikā nijjarā akālikā ehipassikā opaneyyikā paccattaṃ veditabbā viññūhi .
Yaṃ duṭṭho dosādhikaraṇaṃ attabyābādhāyapi ceteti , parabyābādhāyapi ceteti , ubhayabyābādhāyapiT4.418 ceteti .
Dose pahīne nevattabyābādhāya ceteti , na parabyābādhāya ceteti , na ubhayabyābādhāya ceteti .
Sandiṭṭhikā nijjarāP4.340 akālikā ehipassikā opaneyyikā paccattaṃ veditabbā viññūhi .
Yaṃ mūḷho mohādhikaraṇaṃ attabyābādhāyapi ceteti , parabyābādhāyapi ceteti , ubhayabyābādhāyapi ceteti .
Mohe pahīne nevattabyābādhāya ceteti , na parabyābādhāya ceteti , na ubhayabyābādhāya ceteti .
Sandiṭṭhikā nijjarā akālikā ehipassikā opaneyyikā paccattaṃ veditabbā viññūhi .
Imā kho , gāmaṇi , tisso sandiṭṭhikā nijjarā akālikā ehipassikā opaneyyikā paccattaṃ veditabbā viññūhī ’’ ti .
Evaṃ vutte , rāsiyo gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ abhikkantaṃ , bhante … pe … upāsakaṃ maṃ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan ’’ ti .
Dvādasamaṃ .