19. Āsīvisavaggo
1. Āsīvisopamasuttaṃ
238.‘‘ Seyyathāpi
T4.216 , bhikkhave , cattāro āsīvisā uggatejā ghoravisā .Atha puriso āgaccheyya jīvitukāmo amaritukāmo sukhakāmo dukkhappaṭikūlo .
Tamenaṃ evaṃ vadeyyuṃ –
‘ ime te , ambho purisa , cattāro āsīvisā uggatejā ghoravisā kālena
P4.173 kālaṃ vuṭṭhāpetabbā , kālena kālaṃ nhāpetabbā , kālena kālaṃ bhojetabbā , kālena kālaṃ saṃvesetabbā [ pavesetabbā ( syā . kaṃ . pī . ka .)].Yadā ca kho te , ambho purisa , imesaṃ catunnaṃ āsīvisānaṃ uggatejānaṃ ghoravisānaṃ aññataro vā aññataro vā kuppissati , tato tvaṃ , ambho purisa , maraṇaṃ vā nigacchasi , maraṇamattaṃ vā dukkhaṃ .
Yaṃ te , ambho purisa , karaṇīyaṃ taṃ karohī ’’’ ti .
‘‘ Atha kho so , bhikkhave , puriso bhīto catunnaṃ āsīvisānaṃ uggatejānaṃ ghoravisānaṃ yena vā tena vā palāyetha .
Tamenaṃ evaṃ vadeyyuṃ –
‘ ime kho , ambho purisa , pañca vadhakā paccatthikā piṭṭhito piṭṭhito anubandhā , yattheva naṃ passissāma tattheva jīvitā voropessāmāti .
Yaṃ te , ambho purisa , karaṇīyaṃ taṃ karohī ’’’ ti .
‘‘ Atha
V2.177 kho so , bhikkhave , puriso bhīto catunnaṃ āsīvisānaṃ uggatejānaṃ ghoravisānaṃ , bhīto pañcannaṃ vadhakānaṃ paccatthikānaṃ yena vāT4.217 tena vā palāyetha .Tamenaṃ evaṃ vadeyyuṃ –
‘ ayaṃ te , ambho purisa , chaṭṭho antaracaro vadhako ukkhittāsiko piṭṭhito piṭṭhito anubandho yattheva naṃ passissāmi tattheva siro pātessāmīti .
Yaṃ te , ambho purisa , karaṇīyaṃ taṃ karohī ’’’ ti .
‘‘ Atha
M2.382 kho so , bhikkhave , puriso bhīto catunnaṃ āsīvisānaṃ uggatejānaṃ ghoravisānaṃ , bhīto pañcannaṃ vadhakānaṃ paccatthikānaṃ , bhīto chaṭṭhassa antaracarassa vadhakassa ukkhittāsikassa yena vā tena vā palāyetha .So passeyya suññaṃ gāmaṃ .
Yaññadeva gharaṃ paviseyya rittakaññeva paviseyya tucchakaññeva paviseyya suññakaññeva paviseyya .
Yaññadeva bhājanaṃ parimaseyya rittakaññeva parimaseyya tucchakaññeva parimaseyya suññakaññeva parimaseyya .
Tamenaṃ evaṃ vadeyyuṃ –
‘ idāni , ambho purisa , imaṃ suññaṃ gāmaṃ corā gāmaghātakā pavisanti [ vadhissanti ( sī . pī .)].
Yaṃ te , ambho purisa , karaṇīyaṃ taṃ karohī ’’’ ti .
‘‘ Atha
P4.174 kho so , bhikkhave , puriso bhīto catunnaṃ āsīvisānaṃ uggatejānaṃ ghoravisānaṃ , bhīto pañcannaṃ vadhakānaṃ paccatthikānaṃ , bhīto chaṭṭhassa antaracarassa vadhakassa ukkhittāsikassa , bhīto corānaṃ gāmaghātakānaṃ yena vā tena vā palāyetha .So passeyya mahantaṃ udakaṇṇavaṃ orimaṃ tīraṃ sāsaṅkaṃ sappaṭibhayaṃ , pārimaṃ tīraṃ khemaṃ appaṭibhayaṃ .
Na cassa nāvā santāraṇī uttarasetu vā apārā pāraṃ gamanāya .
Atha
T4.218 kho , bhikkhave , tassa purisassa evamassa –‘ ayaṃ kho mahāudakaṇṇavo orimaṃ tīraṃ sāsaṅkaṃ sappaṭibhayaṃ , pārimaṃ tīraṃ khemaṃ appaṭibhayaṃ , natthi ca [ na cassa ( sī . ka .), natthassa ( syā . kaṃ .)] nāvā santāraṇī uttarasetu vā apārā pāraṃ gamanāya .
Yaṃnūnāhaṃ tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ saṃkaḍḍhitvā kullaṃ bandhitvā taṃ kullaṃ nissāya hatthehi ca pādehi ca vāyamamāno sotthinā pāraṃ gaccheyyan ’’’ ti .
‘‘ Atha kho so , bhikkhave , puriso tiṇakaṭṭhasākhāpalāsaṃ saṃkaḍḍhitvā kullaṃ bandhitvā taṃ kullaṃ nissāya hatthehi ca pādehi ca vāyamamāno sotthinā pāraṃ gaccheyya , tiṇṇo pāraṅgato [ pāragato ( sī . syā . kaṃ .)] thale tiṭṭhati brāhmaṇo .
‘‘ Upamā
V2.178 kho myāyaṃ , bhikkhave , katā atthassa viññāpanāya .Ayañcettha [ ayaṃ cevettha ( sī .)] attho – cattāro āsīvisā uggatejā ghoravisāti kho , bhikkhave , catunnetaṃ mahābhūtānaṃ adhivacanaṃ – pathavīdhātuyā , āpodhātuyā , tejodhātuyā , vāyodhātuyā .
‘‘ Pañca
M2.383 vadhakā paccatthikāti kho , bhikkhave , pañcannetaṃ upādānakkhandhānaṃ adhivacanaṃ , seyyathidaṃ – rūpupādānakkhandhassa , vedanupādānakkhandhassa , saññupādānakkhandhassa , saṅkhārupādānakkhandhassa , viññāṇupādānakkhandhassa .‘‘ Chaṭṭho antaracaro vadhako ukkhittāsikoti kho , bhikkhave , nandīrāgassetaṃ adhivacanaṃ .
‘‘ Suñño gāmoti kho , bhikkhave , channetaṃ ajjhattikānaṃ āyatanānaṃ adhivacanaṃ .
Cakkhuto cepi naṃ , bhikkhave , paṇḍito byatto medhāvī upaparikkhati rittakaññeva khāyati , tucchakaññeva
P4.175 khāyati , suññakaññevaT4.219 khāyati … pe … jivhāto cepi naṃ , bhikkhave … pe … manato cepi naṃ , bhikkhave , paṇḍito byatto medhāvī upaparikkhati rittakaññeva khāyati , tucchakaññeva khāyati , suññakaññeva khāyati .‘‘ Corā gāmaghātakāti kho , bhikkhave , channetaṃ bāhirānaṃ āyatanānaṃ adhivacanaṃ .
Cakkhu , bhikkhave , haññati manāpāmanāpesu rūpesu ;
sotaṃ , bhikkhave … pe … ghānaṃ , bhikkhave … pe … jivhā , bhikkhave , haññati manāpāmanāpesu rasesu ;
kāyo , bhikkhave … pe … mano , bhikkhave , haññati manāpāmanāpesu dhammesu .
‘‘ Mahā udakaṇṇavoti kho , bhikkhave , catunnetaṃ oghānaṃ adhivacanaṃ – kāmoghassa , bhavoghassa , diṭṭhoghassa , avijjoghassa .
‘‘ Orimaṃ tīraṃ sāsaṅkaṃ sappaṭibhayanti kho , bhikkhave , sakkāyassetaṃ adhivacanaṃ .
‘‘ Pārimaṃ tīraṃ khemaṃ appaṭibhayanti kho , bhikkhave , nibbānassetaṃ adhivacanaṃ .
‘‘ Kullanti
V2.179 kho , bhikkhave , ariyassetaṃ aṭṭhaṅgikassa maggassa adhivacanaṃ , seyyathidaṃ – sammādiṭṭhi … pe … sammāsamādhi .‘‘ Tassa hatthehi ca pādehi ca vāyāmoti kho , bhikkhave , vīriyārambhassetaṃ adhivacanaṃ .
‘‘ Tiṇṇo pāraṅgato thale tiṭṭhati brāhmaṇoti kho , bhikkhave , arahato etaṃ adhivacanan ’’ ti .
Paṭhamaṃ .