7. Cittasaṃyuttaṃ
1. Saṃyojanasuttaṃ
343. Ekaṃ
T4.347V2.275M2.474 samayaṃ sambahulā therā bhikkhū macchikāsaṇḍe viharanti ambāṭakavane .Tena kho pana samayena sambahulānaṃ therānaṃ bhikkhūnaṃ pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantānaṃ maṇḍalamāḷe sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi –
‘‘‘ saṃyojanan ’ ti vā , āvuso ,‘ saṃyojaniyā dhammā ’ ti vā ime dhammā nānatthā nānābyañjanā udāhu ekatthā byañjanameva nānan ’’ ti ?
Tatrekaccehi therehi bhikkhūhi evaṃ byākataṃ hoti –
‘‘‘ saṃyojanan ’ ti vā , āvuso ,‘ saṃyojaniyā dhammā ’ ti vā ime dhammā nānatthā ceva nānābyañjanā cā ’’ ti .
Ekaccehi therehi bhikkhūhi evaṃ byākataṃ hoti –
‘‘‘ saṃyojanan ’ ti vā , āvuso ,‘ saṃyojaniyā dhammā ’ ti vā ime dhammā ekatthā byañjanameva nānan ’’ ti .
Tena kho pana samayena citto gahapati migapathakaṃ anuppatto hoti kenacideva karaṇīyena .
Assosi
P4.282 kho citto gahapati sambahulānaṃ kira therānaṃ bhikkhūnaṃ pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantānaṃ maṇḍalamāḷe sannisinnānaṃV2.276 sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi –‘‘‘ saṃyojanan ’ ti vā , āvuso ,‘ saṃyojaniyā dhammā ’ ti vā ime dhammā nānatthā nānābyañjanā udāhu ekatthā byañjanameva nānan ’’ ti ?
Tatrekaccehi therehi bhikkhūhi evaṃ byākataṃ –
‘‘‘ saṃyojanan ’ ti vā , āvuso
T4.348 ,‘ saṃyojaniyā dhammā ’ ti vā ime dhammā nānatthā ceva nānābyañjanā cā ’’ ti .Ekaccehi therehi bhikkhūhi evaṃ byākataṃ ‘ saṃyojanan ’ ti vā , āvuso ‘ saṃyojaniyā dhammā ’ ti vā ime dhammā ekatthā byañjanameva nānanti .
Atha kho citto gahapati yena therā bhikkhū tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā there bhikkhū abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho citto gahapati there bhikkhū etadavoca –
‘‘ sutaṃ metaṃ , bhante , sambahulānaṃ kira therānaṃ bhikkhūnaṃ pacchābhattaṃ piṇḍapātapaṭikkantānaṃ maṇḍalamāḷe sannisinnānaṃ sannipatitānaṃ ayamantarākathā udapādi –
‘ saṃyojanan ’ ti vā , āvuso ,‘ saṃyojaniyā dhammā ’ ti vā ime dhammā nānatthā nānābyañjanā udāhu ekatthā byañjanameva nānan ’’ ti ?
Ekaccehi therehi bhikkhūhi
M2.475 evaṃ byākataṃ –‘‘‘ saṃyojanan ’ ti vā , āvuso ,‘ saṃyojaniyā dhammā ’ ti vā ime dhammā nānatthā ceva nānābyañjanā cā ’’ ti .
Ekaccehi therehi bhikkhūhi evaṃ byākataṃ ‘‘‘ saṃyojanan ’ ti vā , āvuso ,‘ saṃyojaniyā dhammā ’ ti vā ime dhammā ekatthā byañjanameva nānan ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , gahapatī ’’ ti .
‘‘‘ Saṃyojanan ’ ti vā , bhante ,‘ saṃyojaniyā dhammā ’ ti vā ime dhammā nānatthā ceva nānābyañjanā ca .
Tena hi , bhante , upamaṃ vo karissāmi .
Upamāyapidhekacce viññū purisā bhāsitassa atthaṃ ājānanti .
Seyyathāpi , bhante , kāḷo ca balībaddo odāto ca balībaddo
T4.349 ekena dāmena vā yottena vā saṃyuttā assu .Yo nu kho evaṃ vadeyya –
‘ kāḷo balībaddo odātassa balībaddassa saṃyojanaṃ
P4.283 , odāto balībaddo kāḷassa balībaddassa saṃyojanan ’ ti , sammā nu kho so vadamāno vadeyyā ’’ ti ?‘‘ No hetaṃ , gahapati !
Na kho , gahapati , kāḷo balībaddo odātassa balībaddassa saṃyojanaṃ , napi odāto balībaddo kāḷassa baḷībaddassa saṃyojanaṃ ;
yena kho te ekena dāmena vā yottena vā saṃyuttā taṃ tattha saṃyojanan ’’ ti .
‘‘ Evameva kho , bhante , na cakkhu rūpānaṃ saṃyojanaṃ , na rūpā cakkhussa saṃyojanaṃ ;
yañca tattha tadubhayaṃ paṭicca uppajjati chandarāgo taṃ tattha saṃyojanaṃ .
Na sotaṃ saddānaṃ … na ghānaṃ gandhānaṃ … na jivhā rasānaṃ … na kāyo phoṭṭhabbānaṃ saṃyojanaṃ , na phoṭṭhabbā kāyassa saṃyojanaṃ ;
yañca tattha tadubhayaṃ paṭicca uppajjati chandarāgo taṃ tattha saṃyojanaṃ .
Na mano dhammānaṃ saṃyojanaṃ , na dhammā manassa saṃyojanaṃ ;
yañca tattha tadubhayaṃ paṭicca uppajjati chandarāgo taṃ tattha saṃyojanan ’’ ti .
‘‘ Lābhā te , gahapati , suladdhaṃ te , gahapati , yassa te gambhīre buddhavacane paññācakkhu kamatī ’’ ti .
Paṭhamaṃ .