11. Bhadrakasuttaṃ
363. Ekaṃ samayaṃ bhagavā mallesu viharati uruvelakappaṃ nāma mallānaṃ nigamo .
Atha kho bhadrako gāmaṇi yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho bhadrako gāmaṇi bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ sādhu me , bhante , bhagavā dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca desetū ’’ ti .
‘‘ Ahañce [ ahañca ( syā . kaṃ . ka .)] te , gāmaṇi , atītamaddhānaṃ ārabbha
M2.511 dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca deseyyaṃ –‘ evaṃ ahosi atītamaddhānan ’ ti , tatra te siyā kaṅkhā , siyā vimati .
Ahaṃ ce [ ahañca ( syā . kaṃ . ka .)] te , gāmaṇi , anāgatamaddhānaṃ ārabbha dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca deseyyaṃ –
‘ evaṃ bhavissati anāgatamaddhānan ’ ti , tatrāpi te siyā kaṅkhā , siyā vimati .
Api cāhaṃ , gāmaṇi , idheva nisinno
V2.312 ettheva te nisinnassa dukkhassa samudayañca atthaṅgamañca desessāmi .Taṃ suṇāhi
T4.404 , sādhukaṃ manasi karohi ;bhāsissāmī ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho bhadrako gāmaṇi bhagavato paccassosi .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , gāmaṇi , atthi te uruvelakappe manussā yesaṃ te vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ’’ ti ?
‘‘ Atthi me , bhante , uruvelakappe manussā yesaṃ me vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ’’ ti .
‘‘ Atthi pana te , gāmaṇi , uruvelakappe manussā yesaṃ te
P4.328 vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā nuppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ’’ ti ?‘‘ Atthi me , bhante , uruvelakappe manussā yesaṃ me vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā nuppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ’’ ti .
‘‘ Ko nu kho , gāmaṇi , hetu , ko paccayo yena te ekaccānaṃ uruvelakappiyānaṃ manussānaṃ vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ’’ ti ?
‘‘ Yesaṃ me , bhante , uruvelakappiyānaṃ manussānaṃ vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā , atthi me tesu chandarāgo
T4.405 .Yesaṃ pana , bhante , uruvelakappiyānaṃ manussānaṃ vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā nuppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā , natthi me tesu chandarāgo ’’ ti .
‘‘ Iminā tvaṃ , gāmaṇi , dhammena diṭṭhena viditena akālikena pattena pariyogāḷhena atītānāgate nayaṃ nehi –
‘ yaṃ kho kiñci atītamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajji [ uppajjati ( sabbattha )] sabbaṃ taṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ .
Chando hi mūlaṃ dukkhassa .
Yampi hi kiñci anāgatamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjissati , sabbaṃ taṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ .
Chando hi mūlaṃ dukkhassā ’’’ ti
M2.512 .‘‘ Acchariyaṃ , bhante , abbhutaṃ , bhante !
Yāva subhāsitaṃ cidaṃ [ subhāsitamidaṃ ( sī . pī .)], bhante , bhagavatā [ yaṅkiñci atītamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjati , sabbantaṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ , chando hi mūlaṃ dukkhassāti , yaṅkiñci anāgatamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjissati sabbantaṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ , chando hi mūlaṃ dukkhassā ’’ ti ( syā . kaṃ .)]–
‘ yaṃ kiñci dukkhaṃ uppajjamānaṃ
P4.329 uppajjati , sabbaṃ taṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ .Chando hi mūlaṃ dukkhassā ’ ti .[‘‘ yaṅkiñci atītamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjati , sabbantaṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ , chando hi mūlaṃ dūkkhassāti , yaṅkiñci anāgatamaddhānaṃ dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjissati , sabbantaṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ , chando hi mūlaṃ dukkhassā ’’ ti ( syā . kaṃ )] Atthi me , bhante , ciravāsī nāma kumāro bahi āvasathe [ āvesane (?)] paṭivasati .
So khvāhaṃ , bhante , kālasseva vuṭṭhāya purisaṃ uyyojemi [ uyyojesiṃ ( ka .)]–
‘ gaccha , bhaṇe , ciravāsiṃ kumāraṃ jānāhī ’ ti .
Yāvakīvañca , bhante , so puriso nāgacchati , tassa me hoteva aññathattaṃ –
‘ mā heva ciravāsissa kumārassa kiñci ābādhayitthā ’’’ ti [ ābādhayethāti ( syā . kaṃ . pī . ka .)].
‘‘ Taṃ
V2.313 kiṃ maññasi , gāmaṇi , ciravāsissa kumārassa vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ’’ tiT4.406 ?‘‘ Ciravāsissa me , bhante , kumārassa vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā jīvitassapi siyā aññathattaṃ , kiṃ pana me nuppajjissanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ’’ ti .
‘‘ Imināpi kho etaṃ , gāmaṇi , pariyāyena veditabbaṃ –
‘ yaṃ kiñci dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjati , sabbaṃ taṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ .
Chando hi mūlaṃ dukkhassā ’’’ ti .
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , gāmaṇi , yadā te ciravāsimātā [ ciravāsissa mātā ( sī . pī .)] adiṭṭhā ahosi , assutā ahosi , te ciravāsimātuyā chando vā rāgo vā pemaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Dassanaṃ vā te , gāmaṇi , āgamma savanaṃ vā evaṃ te ahosi –
‘ ciravāsimātuyā chando vā rāgo vā pemaṃ vā ’’’ ti ?
‘‘ Evaṃ , bhante ’’.
‘‘ Taṃ kiṃ maññasi , gāmaṇi , ciravāsimātuyā te vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā uppajjeyyuṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ’’ ti ?
‘‘ Ciravāsimātuyā
P4.330 me , bhante , vadhena vā bandhena vā jāniyā vā garahāya vā jīvitassapi siyā aññathattaṃ , kiṃ pana me nuppajjissanti sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā ’’ ti !‘‘ Imināpi kho etaṃ , gāmaṇi , pariyāyena veditabbaṃ –
‘ yaṃ kiñci dukkhaṃ uppajjamānaṃ uppajjati , sabbaṃ taṃ chandamūlakaṃ chandanidānaṃ .
Chando hi mūlaṃ dukkhassā ’’’ ti .
Ekādasamaṃ .