Issues
Select Version
Saḷāyatanavaggo
Saḷāyatanavaggo

1. Paṭhamagilānasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

1. Paṭhamagilānasuttaṃ

74. SāvatthinidānaṃT4.56V2.50P4.46 .
Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami … pe … ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ amukasmiṃ , bhante , vihāre aññataro bhikkhu navo appaññāto ābādhiko dukkhito bāḷhagilāno .
Sādhu , bhante , bhagavā yena so bhikkhu tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā ’’ ti .
Atha kho bhagavā navavādañca sutvā gilānavādañca ,‘‘ appaññāto bhikkhū ’’ ti iti viditvā yena so bhikkhu tenupasaṅkami .
Addasā kho so bhikkhu bhagavantaṃ dūratova āgacchantaṃ .
Disvāna mañcake samadhosi [ samañcosi ( sī .), samatesi ( syā . kaṃ .), samañcopi ( pī .)].
Atha kho bhagavā taṃ bhikkhuṃ etadavoca –
‘‘ alaṃ , bhikkhu , mā tvaṃ mañcake samadhosi .
Santimāni āsanāni paññattāni , tatthāhaṃ nisīdissāmī ’’ ti .
Nisīdi bhagavā paññatte āsane .
Nisajja kho bhagavā taṃ bhikkhuṃ etadavoca –
‘‘ kacci te , bhikkhu , khamanīyaṃ , kacci yāpanīyaṃ , kacci dukkhā vedanā paṭikkamanti no abhikkamanti , paṭikkamosānaṃ paññāyati no abhikkamo ’’ ti ?
‘‘ Na me , bhante , khamanīyaṃ , na yāpanīyaṃ , bāḷhā me dukkhā vedanā abhikkamanti no paṭikkamanti , abhikkamosānaṃ paññāyati no paṭikkamo ’’ ti .
‘‘ Kacci te , bhikkhu , na kiñci kukkuccaṃ , na koci vippaṭisāro ’’ ti ?
‘‘ Taggha me , bhante , anappakaṃT4.57 kukkuccaṃ , anappako vippaṭisāro ’’ ti .
‘‘ KacciP4.47 pana taṃ [ tvaṃ ( sī .), te ( syā . kaṃ . ka .)], bhikkhu , attā sīlato upavadatī ’’ ti ?
‘‘ Na kho maṃ , bhante , attā sīlato upavadatī ’’ ti [ no hetaṃ bhante ( pī . ka .)].
‘‘ No ce kira te , bhikkhu , attā sīlato upavadati , atha kiñca [ atha kismiñca ( sī .), atha bhikkhu kismiñca ( syā . kaṃ . pī . ka .)] te kukkuccaṃ ko ca vippaṭisāro ’’ ti ?
‘‘ Na khvāhaṃV2.51 , bhante , sīlavisuddhatthaṃ bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmī ’’ tiM2.273 .
‘‘ No ce kira tvaṃ , bhikkhu , sīlavisuddhatthaṃ mayā dhammaṃ desitaṃ ājānāsi , atha kimatthaṃ carahi tvaṃ , bhikkhu , mayā dhammaṃ desitaṃ ājānāsī ’’ ti ?
‘‘ Rāgavirāgatthaṃ khvāhaṃ , bhante , bhagavatā dhammaṃ desitaṃ ājānāmī ’’ ti .
‘‘ Sādhu sādhu , bhikkhu !
Sādhu kho tvaṃ , bhikkhu , rāgavirāgatthaṃ mayā dhammaṃ desitaṃ ājānāsi .
Rāgavirāgattho hi , bhikkhu , mayā dhammo desito .
Taṃ kiṃ maññasi bhikkhu , cakkhu niccaṃ vā aniccaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Aniccaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yaṃ … pe … sotaṃ … ghānaṃ … jivhā … kāyo … mano nicco vā anicco vā ’’ ti ?
‘‘ Anicco , bhante ’’.
‘‘ Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vā taṃ sukhaṃ vā ’’ ti ?
‘‘ Dukkhaṃ , bhante ’’.
‘‘ Yaṃ panāniccaṃ dukkhaṃ vipariṇāmadhammaṃ , kallaṃ nu taṃ samanupassituṃ –
‘ etaṃ mama , esohamasmi , eso me attā ’’’ ti ?
‘‘ No hetaṃ , bhante ’’.
‘‘ Evaṃ passaṃ , bhikkhu , sutavā ariyasāvako cakkhusmimpi nibbindati , sotasmimpi nibbindati … pe … manasmimpi nibbindati .
Nibbindaṃ virajjati ;
virāgā vimuccati ;
vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇaṃ hoti .
‘ Khīṇā jāti , vusitaṃ brahmacariyaṃ , kataṃ karaṇīyaṃ nāparaṃ itthattāyā ’ ti pajānātī ’’ ti .
IdamavocaT4.58 bhagavā .
Attamano so bhikkhu bhagavato bhāsitaṃ abhinandi .
Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṃ bhaññamāne tassa bhikkhuno virajaṃ vītamalaṃ dhammacakkhuṃ udapādi –
‘‘ yaṃ kiñci samudayadhammaṃ , sabbaṃ taṃ nirodhadhamman ’’ ti .
Paṭhamaṃ .