6. Sallasuttaṃ
254.‘‘ Assutavā , bhikkhave , puthujjano sukhampi vedanaṃ vedayati [ vediyati ( sī . pī .)], dukkhampi vedanaṃ vedayati , adukkhamasukhampi vedanaṃ vedayati .
Sutavā , bhikkhave , ariyasāvako sukhampi vedanaṃ vedayati
P4.208 , dukkhampi vedanaṃ vedayati , adukkhamasukhampiM2.410 vedanaṃ vedayati .Tatra , bhikkhave , ko viseso ko adhippayāso [ adhippāyo ( sī . ka .), adhippāyaso ( syā . kaṃ .), adhippāyoso ( pī .)] kiṃ nānākaraṇaṃ sutavato ariyasāvakassa assutavatā puthujjanenā ’’ ti ?
Bhagavaṃmūlakā no , bhante , dhammā … pe … assutavā .
Bhikkhave , puthujjano dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno socati kilamati
T4.258 paridevati urattāḷiṃ kandati sammohaṃ āpajjati .So dve vedanā vedayati – kāyikañca , cetasikañca .
Seyyathāpi , bhikkhave , purisaṃ sallena vijjheyya [ sallena anuvijjheyyuṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)].
Tamenaṃ dutiyena sallena anuvedhaṃ vijjheyya [ sallena anuvijjheyyuṃ ( sī .), sallena anuvedhaṃ vijjheyyuṃ ( syā . kaṃ .), sallena vijjheyyuṃ ( pī .)].
Evañhi so , bhikkhave , puriso dvisallena vedanaṃ vedayati .
Evameva kho , bhikkhave , assutavā puthujjano dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno socati kilamati paridevati urattāḷiṃ kandati sammohaṃ āpajjati .
So dve vedanā vedayati – kāyikañca , cetasikañca .
Tassāyeva kho pana dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno paṭighavā hoti .
Tamenaṃ dukkhāya vedanāya paṭighavantaṃ , yo dukkhāya vedanāya paṭighānusayo , so anuseti .
So dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno kāmasukhaṃ abhinandati .
Taṃ kissa hetu ?
Na hi so , bhikkhave , pajānāti assutavā puthujjano aññatra kāmasukhā dukkhāya vedanāya nissaraṇaṃ , tassa kāmasukhañca abhinandato , yo sukhāya vedanāya rāgānusayo , so anuseti .
So tāsaṃ vedanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca
V2.206 nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānāti .Tassa tāsaṃ vedanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ appajānato , yo adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayo , so anuseti .
So sukhañce vedanaṃ vedayati , saññutto naṃ vedayati .
Dukkhañce vedanaṃ vedayati , saññutto naṃ vedayati .
Adukkhamasukhañce
P4.209 vedanaṃ vedayati , saññutto naṃ vedayati .Ayaṃ vuccati , bhikkhave ,‘ assutavā puthujjano saññutto jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi , saññutto dukkhasmā ’ ti vadāmi .
‘‘ Sutavā ca kho , bhikkhave , ariyasāvako dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno na socati , na kilamati , na paridevati , na urattāḷiṃ kandati , na
M2.411 sammohaṃ āpajjati .So ekaṃ vedanaṃ vedayati – kāyikaṃ , na cetasikaṃ .
‘‘ Seyyathāpi
T4.259 , bhikkhave , purisaṃ sallena vijjheyya .Tamenaṃ dutiyena sallena anuvedhaṃ na vijjheyya .
Evañhi so , bhikkhave , puriso ekasallena vedanaṃ vedayati .
Evameva kho , bhikkhave , sutavā ariyasāvako dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno na socati , na kilamati , na paridevati , na urattāḷiṃ kandati , na sammohaṃ āpajjati .
So ekaṃ vedanaṃ vedayati – kāyikaṃ , na cetasikaṃ .
Tassāyeva kho pana dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno paṭighavā na hoti .
Tamenaṃ dukkhāya vedanāya appaṭighavantaṃ , yo dukkhāya vedanāya paṭighānusayo , so nānuseti .
So dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno kāmasukhaṃ nābhinandati .
Taṃ kissa hetu ?
Pajānāti hi so , bhikkhave , sutavā ariyasāvako aññatra kāmasukhā dukkhāya vedanāya nissaraṇaṃ .
Tassa kāmasukhaṃ nābhinandato yo sukhāya vedanāya rāgānusayo , so nānuseti .
So tāsaṃ vedanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavaṃ ca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānāti .
Tassa tāsaṃ vedanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānato , yo adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayo , so nānuseti .
So sukhañce vedanaṃ vedayati , visaññutto naṃ vedayati .
Dukkhañce vedanaṃ vedayati
P4.210 , visaññutto naṃ vedayati .Adukkhamasukhañce vedanaṃ vedayati , visaññutto naṃ vedayati .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave ,‘ sutavā ariyasāvako visaññutto jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi
T4.260V2.207 , visaññutto dukkhasmā ’ ti vadāmi .Ayaṃ kho , bhikkhave , viseso , ayaṃ adhippayāso , idaṃ nānākaraṇaṃ sutavato ariyasāvakassa assutavatā puthujjanenā ’’ ti .
‘‘ Na vedanaṃ vedayati sapañño ,
Sukhampi dukkhampi bahussutopi ;
Ayañca dhīrassa puthujjanena ,
Mahā [ ayaṃ ( syā . kaṃ . ka .)] viseso kusalassa hoti .
‘‘ Saṅkhātadhammassa
M2.412 bahussutassa ,Vipassato [ sampassato ( sī . pī .)] lokamimaṃ parañca ;
Iṭṭhassa dhammā na mathenti cittaṃ ,
Aniṭṭhato no paṭighātameti .
‘‘ Tassānurodhā athavā virodhā ,
Vidhūpitā atthagatā na santi ;
Padañca ñatvā virajaṃ asokaṃ ,
Sammā pajānāti bhavassa pāragū ’’ ti .
chaṭṭhaṃ ;