8. Nigaṇṭhanāṭaputtasuttaṃ
350. Tena kho pana samayena nigaṇṭho nāṭaputto [ nātaputto ( sī .)] macchikāsaṇḍaṃ
P4.298 anuppatto hoti mahatiyā nigaṇṭhaparisāya saddhiṃ .Assosi kho citto gahapati –
‘‘ nigaṇṭho kira nāṭaputto macchikāsaṇḍaṃ anuppatto mahatiyā nigaṇṭhaparisāya saddhin ’’ ti .
Atha kho citto gahapati sambahulehi upāsakehi saddhiṃ yena nigaṇṭho nāṭaputto tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā nigaṇṭhena nāṭaputtena saddhiṃ sammodi .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho cittaṃ gahapatiṃ nigaṇṭho nāṭaputto etadavoca –
‘‘ saddahasi tvaṃ , gahapati , samaṇassa gotamassa – atthi avitakko avicāro samādhi , atthi vitakkavicārānaṃ nirodho ’’ ti ?
‘‘ Na khvāhaṃ ettha , bhante , bhagavato saddhāya gacchāmi .
Atthi avitakko avicāro samādhi , atthi vitakkavicārānaṃ nirodho ’’ ti .
Evaṃ vutte , nigaṇṭho nāṭaputto ulloketvā [ sakaṃ parisaṃ apaloketvā ( sī . syā . kaṃ .), oloketvā ( sī . aṭṭha . syā . aṭṭha .)] etadavoca –
‘‘ idaṃ bhavanto passantu , yāva ujuko cāyaṃ citto gahapati , yāva asaṭho cāyaṃ citto gahapati , yāva amāyāvī cāyaṃ citto gahapati , vātaṃ vā so jālena bādhetabbaṃ maññeyya , yo vitakkavicāre
T4.368 nirodhetabbaṃ maññeyyaM2.488 , sakamuṭṭhinā vā so gaṅgāya sotaṃ āvāretabbaṃ maññeyya , yo vitakkavicāre nirodhetabbaṃ maññeyyā ’’ ti .‘‘ Taṃ
V2.289 kiṃ maññasi , bhante , katamaṃ nu kho paṇītataraṃ – ñāṇaṃ vā saddhā vā ’’ ti ?‘‘ Saddhāya kho , gahapati , ñāṇaṃyeva paṇītataran ’’ ti .
‘‘ Ahaṃ kho , bhante , yāvadeva ākaṅkhāmi , vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi
P4.299 .Ahaṃ kho , bhante , yāvadeva ākaṅkhāmi , vitakkavicārānaṃ vūpasamā … pe … dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi .
Ahaṃ kho , bhante , yāvadeva ākaṅkhāmi , pītiyā ca virāgā … pe … tatiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi .
Ahaṃ kho , bhante , yāvadeva ākaṅkhāmi , sukhassa ca pahānā … pe … catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharāmi .
Na so khvāhaṃ , bhante , evaṃ jānanto evaṃ passanto kassa aññassa samaṇassa vā brāhmaṇassa vā saddhāya gamissāmi ?
Atthi avitakko avicāro samādhi , atthi vitakkavicārānaṃ nirodho ’’ ti .
Evaṃ vutte , nigaṇṭho nāṭaputto sakaṃ parisaṃ apaloketvā etadavoca –
‘‘ idaṃ bhavanto passantu , yāva anujuko cāyaṃ citto gahapati , yāva saṭho cāyaṃ citto gahapati , yāva māyāvī cāyaṃ citto gahapatī ’’ ti .
‘‘ Idāneva kho te [ idāneva ca pana ( syā . kaṃ . ka .)] mayaṃ , bhante , bhāsitaṃ –
‘ evaṃ ājānāma
T4.369 idaṃ bhavanto passantu , yāva ujuko cāyaṃ citto gahapati , yāva asaṭho cāyaṃ citto gahapati , yāva amāyāvī cāyaṃ citto gahapatī ’ ti .Idāneva ca pana mayaṃ , bhante , bhāsitaṃ –
‘ evaṃ ājānāma idaṃ bhavanto passantu , yāva anujuko cāyaṃ citto gahapati , yāva saṭho cāyaṃ citto gahapati , yāva māyāvī cāyaṃ citto gahapatī ’ ti .
Sace te , bhante , purimaṃ saccaṃ , pacchimaṃ te micchā .
Sace pana te , bhante , purimaṃ micchā , pacchimaṃ te saccaṃ .
Ime kho pana , bhante , dasa sahadhammikā pañhā āgacchanti .
Yadā nesaṃ atthaṃ ājāneyyāsi , atha maṃ paṭihareyyāsi saddhiṃ nigaṇṭhaparisāya .
Eko pañho , eko uddeso , ekaṃ veyyākaraṇaṃ .
Dve pañhā , dve uddesā , dve veyyākaraṇāni .
Tayo pañhā , tayo uddesā , tīṇi veyyākaraṇāni .
Cattāro pañhā , cattāro uddesā , cattāri
M2.489 veyyākaraṇāni .Pañca pañhā , pañca uddesā , pañca veyyākaraṇāni .
Cha pañhā , cha uddesā , cha veyyākaraṇāni .
Satta pañhā , satta uddesā , satta veyyākaraṇāni
V2.290 .Aṭṭha pañhā , aṭṭha
P4.300 uddesā , aṭṭha veyyākaraṇāni .Nava pañhā , nava uddesā , nava veyyākaraṇāni .
Dasa pañhā , dasa uddesā , dasa veyyākaraṇānī ’’ ti .
Atha kho citto gahapati nigaṇṭhaṃ nāṭaputtaṃ ime dasa sahadhammike pañhe āpucchitvā uṭṭhāyāsanā pakkāmīti .
Aṭṭhamaṃ .