1. Sagāthāvaggo
1. Samādhisuttaṃ
249.‘‘ Tisso
T4.254V2.202M2.407 imā , bhikkhave , vedanā .Katamā tisso ?
Sukhā vedanā , dukkhā vedanā , adukkhamasukhā vedanā – imā kho , bhikkhave , tisso vedanāti .
‘‘ Samāhito sampajāno , sato buddhassa sāvako ;
Vedanā ca pajānāti , vedanānañca sambhavaṃ .
‘‘ Yattha cetā nirujjhanti , maggañca khayagāminaṃ ;
Vedanānaṃ khayā bhikkhu , nicchāto parinibbuto ’’ ti .
paṭhamaṃ ;
2. Sukhasuttaṃ
250.‘‘ Tisso imā , bhikkhave , vedanā .
Katamā tisso ?
Sukhā vedanā , dukkhā vedanā , adukkhamasukhā vedanā – imā kho , bhikkhave , tisso vedanāti .
‘‘ Sukhaṃ
P4.205 vā yadi vā dukkhaṃ , adukkhamasukhaṃ saha ;Ajjhattañca bahiddhā ca , yaṃ kiñci atthi veditaṃ .
‘‘ Etaṃ
V2.203 dukkhanti ñatvāna , mosadhammaṃ palokinaṃ ;Phussa phussa vayaṃ passaṃ , evaṃ tattha virajjatī ’’ ti .
dutiyaṃ ;
3. Pahānasuttaṃ
251.‘‘ Tisso imā , bhikkhave , vedanā .
Katamā tisso ?
Sukhā vedanā , dukkhā vedanā , adukkhamasukhā vedanā .
Sukhāya , bhikkhave , vedanāya rāgānusayo pahātabbo , dukkhāya vedanāya paṭighānusayo pahātabbo , adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayo pahātabbo .
Yato
T4.255 kho , bhikkhave , bhikkhuno sukhāya vedanāya rāgānusayo pahīno hoti , dukkhāya vedanāya paṭighānusayo pahīno hoti , adukkhamasukhāyaM2.408 vedanāya avijjānusayo pahīno hoti , ayaṃ vuccati , bhikkhave ,‘ bhikkhu niranusayo sammaddaso acchecchi [ acchejji ( bahūsu )] taṇhaṃ , vivattayi [ vāvattayi ( sī .)] saṃyojanaṃ , sammā mānābhisamayā antamakāsi dukkhassā ’’’ ti .‘‘ Sukhaṃ vedayamānassa [ vediyamānassa ( sī . pī .)], vedanaṃ appajānato ;
So rāgānusayo hoti , anissaraṇadassino .
‘‘ Dukkhaṃ vedayamānassa , vedanaṃ appajānato ;
Paṭighānusayo hoti , anissaraṇadassino .
‘‘ Adukkhamasukhaṃ santaṃ , bhūripaññena desitaṃ ;
Tañcāpi abhinandati , neva dukkhā pamuccati .
‘‘ Yato
P4.206 ca bhikkhu ātāpī , sampajaññaṃ na riñcati ;Tato so vedanā sabbā , parijānāti paṇḍito .
‘‘ So vedanā pariññāya , diṭṭhe dhamme anāsavo ;
Kāyassa bhedā dhammaṭṭho , saṅkhyaṃ nopeti vedagū ’’ ti .
tatiyaṃ ;
4. Pātālasuttaṃ
252.‘‘ Assutavā
V2.204 , bhikkhave , puthujjano yaṃ vācaṃ bhāsati –‘ atthi mahāsamudde pātālo ’ ti .
Taṃ kho panetaṃ , bhikkhave , assutavā puthujjano asantaṃ avijjamānaṃ evaṃ vācaṃ bhāsati –
‘ atthi mahāsamudde pātālo ’ ti .
Sārīrikānaṃ kho etaṃ , bhikkhave , dukkhānaṃ vedanānaṃ adhivacanaṃ yadidaṃ ‘ pātālo ’ ti .
Assutavā , bhikkhave , puthujjano sārīrikāya dukkhāya vedanāya
T4.256 phuṭṭho samāno socati kilamati paridevati urattāḷiṃ kandati sammohaṃ āpajjati .Ayaṃ vuccati , bhikkhave ,‘ assutavā puthujjano pātāle na paccuṭṭhāsi , gādhañca nājjhagā ’.
Sutavā ca kho , bhikkhave , ariyasāvako sārīrikāya dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno neva socati , na kilamati , na paridevati , na urattāḷiṃ kandati , na sammohaṃ āpajjati .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave ,‘ sutavā ariyasāvako pātāle paccuṭṭhāsi , gādhañca ajjhagā ’’’ ti .
‘‘ Yo
M2.409 etā nādhivāseti , uppannā vedanā dukhā ;Sārīrikā pāṇaharā , yāhi phuṭṭho pavedhati .
‘‘ Akkandati parodati , dubbalo appathāmako ;
Na so pātāle paccuṭṭhāsi , atho gādhampi nājjhagā .
‘‘ Yo
P4.207 cetā adhivāseti , uppannā vedanā dukhā ;Sārīrikā pāṇaharā , yāhi phuṭṭho na vedhati ;
Sa ve pātāle paccuṭṭhāsi , atho gādhampi ajjhagā ’’ ti .
catutthaṃ ;
5. Daṭṭhabbasuttaṃ
253.‘‘ Tisso imā , bhikkhave , vedanā .
Katamā tisso ?
Sukhā vedanā , dukkhā vedanā , adukkhamasukhā vedanā .
Sukhā , bhikkhave , vedanā dukkhato daṭṭhabbā , dukkhā vedanā sallato daṭṭhabbā , adukkhamasukhā vedanā aniccato daṭṭhabbā .
Yato kho , bhikkhave , bhikkhuno sukhā vedanā dukkhato diṭṭhā hoti , dukkhā vedanā sallato diṭṭhā hoti , adukkhamasukhā vedanā aniccato
V2.205 diṭṭhā hotiT4.257 – ayaṃ vuccati , bhikkhave ,‘ bhikkhu sammaddaso acchecchi taṇhaṃ , vivattayi saṃyojanaṃ , sammā mānābhisamayā antamakāsi dukkhassā ’’’ ti .‘‘ Yo sukhaṃ dukkhato adda , dukkhamaddakkhi sallato ;
Adukkhamasukhaṃ santaṃ , addakkhi naṃ aniccato .
‘‘ Sa ve sammaddaso bhikkhu , parijānāti vedanā ;
So vedanā pariññāya , diṭṭhe dhamme anāsavo ;
Kāyassa bhedā dhammaṭṭho , saṅkhyaṃ nopeti vedagū ’’ ti .
pañcamaṃ ;
6. Sallasuttaṃ
254.‘‘ Assutavā , bhikkhave , puthujjano sukhampi vedanaṃ vedayati [ vediyati ( sī . pī .)], dukkhampi vedanaṃ vedayati , adukkhamasukhampi vedanaṃ vedayati .
Sutavā , bhikkhave , ariyasāvako sukhampi vedanaṃ vedayati
P4.208 , dukkhampi vedanaṃ vedayati , adukkhamasukhampiM2.410 vedanaṃ vedayati .Tatra , bhikkhave , ko viseso ko adhippayāso [ adhippāyo ( sī . ka .), adhippāyaso ( syā . kaṃ .), adhippāyoso ( pī .)] kiṃ nānākaraṇaṃ sutavato ariyasāvakassa assutavatā puthujjanenā ’’ ti ?
Bhagavaṃmūlakā no , bhante , dhammā … pe … assutavā .
Bhikkhave , puthujjano dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno socati kilamati
T4.258 paridevati urattāḷiṃ kandati sammohaṃ āpajjati .So dve vedanā vedayati – kāyikañca , cetasikañca .
Seyyathāpi , bhikkhave , purisaṃ sallena vijjheyya [ sallena anuvijjheyyuṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)].
Tamenaṃ dutiyena sallena anuvedhaṃ vijjheyya [ sallena anuvijjheyyuṃ ( sī .), sallena anuvedhaṃ vijjheyyuṃ ( syā . kaṃ .), sallena vijjheyyuṃ ( pī .)].
Evañhi so , bhikkhave , puriso dvisallena vedanaṃ vedayati .
Evameva kho , bhikkhave , assutavā puthujjano dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno socati kilamati paridevati urattāḷiṃ kandati sammohaṃ āpajjati .
So dve vedanā vedayati – kāyikañca , cetasikañca .
Tassāyeva kho pana dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno paṭighavā hoti .
Tamenaṃ dukkhāya vedanāya paṭighavantaṃ , yo dukkhāya vedanāya paṭighānusayo , so anuseti .
So dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno kāmasukhaṃ abhinandati .
Taṃ kissa hetu ?
Na hi so , bhikkhave , pajānāti assutavā puthujjano aññatra kāmasukhā dukkhāya vedanāya nissaraṇaṃ , tassa kāmasukhañca abhinandato , yo sukhāya vedanāya rāgānusayo , so anuseti .
So tāsaṃ vedanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca
V2.206 nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānāti .Tassa tāsaṃ vedanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ appajānato , yo adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayo , so anuseti .
So sukhañce vedanaṃ vedayati , saññutto naṃ vedayati .
Dukkhañce vedanaṃ vedayati , saññutto naṃ vedayati .
Adukkhamasukhañce
P4.209 vedanaṃ vedayati , saññutto naṃ vedayati .Ayaṃ vuccati , bhikkhave ,‘ assutavā puthujjano saññutto jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi , saññutto dukkhasmā ’ ti vadāmi .
‘‘ Sutavā ca kho , bhikkhave , ariyasāvako dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno na socati , na kilamati , na paridevati , na urattāḷiṃ kandati , na
M2.411 sammohaṃ āpajjati .So ekaṃ vedanaṃ vedayati – kāyikaṃ , na cetasikaṃ .
‘‘ Seyyathāpi
T4.259 , bhikkhave , purisaṃ sallena vijjheyya .Tamenaṃ dutiyena sallena anuvedhaṃ na vijjheyya .
Evañhi so , bhikkhave , puriso ekasallena vedanaṃ vedayati .
Evameva kho , bhikkhave , sutavā ariyasāvako dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno na socati , na kilamati , na paridevati , na urattāḷiṃ kandati , na sammohaṃ āpajjati .
So ekaṃ vedanaṃ vedayati – kāyikaṃ , na cetasikaṃ .
Tassāyeva kho pana dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno paṭighavā na hoti .
Tamenaṃ dukkhāya vedanāya appaṭighavantaṃ , yo dukkhāya vedanāya paṭighānusayo , so nānuseti .
So dukkhāya vedanāya phuṭṭho samāno kāmasukhaṃ nābhinandati .
Taṃ kissa hetu ?
Pajānāti hi so , bhikkhave , sutavā ariyasāvako aññatra kāmasukhā dukkhāya vedanāya nissaraṇaṃ .
Tassa kāmasukhaṃ nābhinandato yo sukhāya vedanāya rāgānusayo , so nānuseti .
So tāsaṃ vedanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavaṃ ca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānāti .
Tassa tāsaṃ vedanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānato , yo adukkhamasukhāya vedanāya avijjānusayo , so nānuseti .
So sukhañce vedanaṃ vedayati , visaññutto naṃ vedayati .
Dukkhañce vedanaṃ vedayati
P4.210 , visaññutto naṃ vedayati .Adukkhamasukhañce vedanaṃ vedayati , visaññutto naṃ vedayati .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave ,‘ sutavā ariyasāvako visaññutto jātiyā jarāya maraṇena sokehi paridevehi dukkhehi domanassehi upāyāsehi
T4.260V2.207 , visaññutto dukkhasmā ’ ti vadāmi .Ayaṃ kho , bhikkhave , viseso , ayaṃ adhippayāso , idaṃ nānākaraṇaṃ sutavato ariyasāvakassa assutavatā puthujjanenā ’’ ti .
‘‘ Na vedanaṃ vedayati sapañño ,
Sukhampi dukkhampi bahussutopi ;
Ayañca dhīrassa puthujjanena ,
Mahā [ ayaṃ ( syā . kaṃ . ka .)] viseso kusalassa hoti .
‘‘ Saṅkhātadhammassa
M2.412 bahussutassa ,Vipassato [ sampassato ( sī . pī .)] lokamimaṃ parañca ;
Iṭṭhassa dhammā na mathenti cittaṃ ,
Aniṭṭhato no paṭighātameti .
‘‘ Tassānurodhā athavā virodhā ,
Vidhūpitā atthagatā na santi ;
Padañca ñatvā virajaṃ asokaṃ ,
Sammā pajānāti bhavassa pāragū ’’ ti .
chaṭṭhaṃ ;
7. Paṭhamagelaññasuttaṃ
255. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ .
Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena gilānasālā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi .
Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi
P4.211 –‘‘ Sato , bhikkhave , bhikkhu sampajāno kālaṃ āgameyya .
Ayaṃ vo amhākaṃ anusāsanī .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu sato hoti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā , vineyya loke abhijjhādomanassaṃ ;
vedanāsu vedanānupassī
V2.208 viharati … pe … citte cittānupassī viharati … pe … dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā , vineyya loke abhijjhādomanassaṃT4.261 .Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu sato hoti .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu sampajāno hoti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti , ālokite vilokite sampajānakārī hoti , samiñjite pasārite sampajānakārī hoti , saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti , asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti , uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti , gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve
M2.413 sampajānakārī hoti .Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu sampajānakārī hoti .
Sato , bhikkhave , bhikkhu sampajāno kālaṃ āgameyya .
Ayaṃ vo amhākaṃ anusāsanī .
‘‘ Tassa ce , bhikkhave , bhikkhuno evaṃ satassa sampajānassa appamattassa ātāpino pahitattassa viharato uppajjati sukhā vedanā , so evaṃ pajānāti –
‘ uppannā kho myāyaṃ sukhā vedanā .
Sā ca kho paṭicca , no appaṭicca .
Kiṃ paṭicca ?
Imameva kāyaṃ paṭicca .
Ayaṃ kho pana kāyo anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno .
Aniccaṃ kho pana saṅkhataṃ paṭiccasamuppannaṃ kāyaṃ paṭicca uppannā sukhā vedanā kuto niccā bhavissatī ’ ti !
So kāye ca sukhāya ca vedanāya aniccānupassī viharati , vayānupassī viharati , virāgānupassī viharati , nirodhānupassī viharati , paṭinissaggānupassī viharati .
Tassa kāye ca sukhāya ca vedanāya aniccānupassino viharato , vayānupassino viharato , virāgānupassino viharato , nirodhānupassino viharato , paṭinissaggānupassino
T4.262P4.212 viharato , yo kāye ca sukhāya ca vedanāya rāgānusayo , so pahīyati .‘‘ Tassa ce , bhikkhave , bhikkhuno evaṃ satassa sampajānassa appamattassa ātāpino pahitattassa viharato uppajjati dukkhā vedanā .
So evaṃ pajānāti –
‘ uppannā kho myāyaṃ dukkhā vedanā .
Sā ca kho paṭicca , no appaṭicca .
Kiṃ paṭicca ?
Imameva kāyaṃ paṭicca .
Ayaṃ kho pana kāyo anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno .
Aniccaṃ kho pana saṅkhataṃ paṭiccasamuppannaṃ kāyaṃ paṭicca uppannā dukkhā vedanā kuto niccā bhavissatī ’ ti !
So kāye ca dukkhāya vedanāya
V2.209 aniccānupassī viharati , vayānupassī viharati , virāgānupassī viharati , nirodhānupassī viharati , paṭinissaggānupassī viharati .Tassa kāye ca dukkhāya ca vedanāya aniccānupassino viharato … pe … paṭinissaggānupassino viharato , yo kāye ca dukkhāya ca vedanāya paṭighānusayo , so pahīyati .
‘‘ Tassa ce , bhikkhave , bhikkhuno evaṃ satassa sampajānassa appamattassa ātāpino pahitattassa viharato uppajjati adukkhamasukhā vedanā , so evaṃ pajānāti –
‘ uppannā kho myāyaṃ adukkhamasukhā vedanā .
Sā ca kho paṭicca , no appaṭicca .
Kiṃ paṭicca ?
Imameva kāyaṃ paṭicca .
Ayaṃ kho pana kāyo anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno .
Aniccaṃ kho pana saṅkhataṃ paṭiccasamuppannaṃ kāyaṃ
M2.414 paṭicca uppannāT4.263 adukkhamasukhā vedanā kuto niccā bhavissatī ’ ti !So kāye ca adukkhamasukhāya ca vedanāya aniccānupassī viharati , vayānupassī viharati , virāgānupassī viharati , nirodhānupassī viharati , paṭinissaggānupassī viharati .
Tassa kāye ca adukkhamasukhāya ca vedanāya aniccānupassino viharato … pe … paṭinissaggānupassino viharato , yo kāye ca adukkhamasukhāya ca vedanāya avijjānusayo , so pahīyati .
‘‘ So
P4.213 sukhañce vedanaṃ vedayati , sā aniccāti pajānāti , anajjhositāti pajānāti , anabhinanditāti pajānāti ;dukkhañce vedanaṃ vedayati , sā aniccāti pajānāti , anajjhositāti pajānāti , anabhinanditāti pajānāti ;
adukkhamasukhañce vedanaṃ vedayati , sā aniccāti pajānāti , anajjhositāti pajānāti , anabhinanditāti pajānāti .
So sukhañce vedanaṃ vedayati , visaññutto naṃ vedayati ;
dukkhañce vedanaṃ vedayati , visaññutto naṃ vedayati ;
adukkhamasukhañce vedanaṃ vedayati , visaññutto naṃ vedayati .
So kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno ‘ kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmī ’ ti pajānāti , jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno ‘ jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmī ’ ti pajānāti .
‘ Kāyassa bhedā uddhaṃ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissantī ’ ti [ sītibhavissantīti ( sī . pī . ka .)] pajānāti .
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya , tasseva telassa ca vaṭṭiyā ca pariyādānā anāhāro nibbāyeyya ;
evameva kho , bhikkhave , bhikkhu kāyapariyantikaṃ
V2.210 vedanaṃ vedayamānoT4.264 ‘ kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmī ’ ti pajānāti .Jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno ‘ jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmī ’ ti pajānāti .
‘ Kāyassa bhedā uddhaṃ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissantī ’ ti pajānātī ’’ ti .
Sattamaṃ .
8. Dutiyagelaññasuttaṃ
256. Ekaṃ samayaṃ bhagavā vesāliyaṃ viharati mahāvane kūṭāgārasālāyaṃ .
Atha kho bhagavā sāyanhasamayaṃ paṭisallānā vuṭṭhito yena gilānasālā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi .
Nisajja kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ Sato
M2.415 , bhikkhave , bhikkhu sampajāno kālaṃ āgameyya .Ayaṃ vo amhākaṃ anusāsanī .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , bhikkhu sato hoti ?
Idha , bhikkhave , bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā , vineyya loke abhijjhādomanassaṃ ;
vedanāsu vedanānupassī viharati … citte cittānupassī viharati … dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā , vineyya loke abhijjhādomanassaṃ .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu sato hoti .
‘‘ Kathañca
P4.214 , bhikkhave , bhikkhu sampajāno hoti ?Idha , bhikkhave , bhikkhu abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti … pe … bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti .
Evaṃ kho , bhikkhave , bhikkhu sampajāno hoti .
Sato , bhikkhave , bhikkhu sampajāno kālaṃ āgameyya .
Ayaṃ vo amhākaṃ anusāsanī .
‘‘ Tassa ce , bhikkhave , bhikkhuno evaṃ satassa sampajānassa appamattassa
T4.265 ātāpino pahitattassa viharato uppajjati sukhā vedanā .So evaṃ pajānāti –
‘ uppannā kho myāyaṃ sukhā vedanā ;
sā ca kho paṭicca , no appaṭicca .
Kiṃ paṭicca ?
Imameva phassaṃ paṭicca .
Ayaṃ kho
V2.211 pana phasso anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno .Aniccaṃ kho pana saṅkhataṃ paṭiccasamuppannaṃ phassaṃ paṭicca uppannā sukhā vedanā kuto niccā bhavissatī ’ ti !
So phasse ca sukhāya ca vedanāya aniccānupassī viharati , vayānupassī viharati , virāgānupassī viharati , nirodhānupassī viharati , paṭinissaggānupassī viharati .
Tassa phasse ca sukhāya ca vedanāya aniccānupassino viharato , vayānupassino viharato , virāgānupassino viharato , nirodhānupassino viharato , paṭinissaggānupassino viharato yo phasse ca sukhāya ca vedanāya rāgānusayo , so pahīyati .
‘‘ Tassa ce , bhikkhave , bhikkhuno evaṃ satassa … pe … viharato uppajjati dukkhā vedanā … pe … uppajjati adukkhamasukhā vedanā .
So evaṃ pajānāti –
‘ uppannā kho myāyaṃ adukkhamasukhā vedanā ;
sā ca kho paṭicca , no appaṭicca .
Kiṃ paṭicca ?
Imameva phassaṃ paṭicca … pe … kāyassa
M2.416 bhedā uddhaṃ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissantī ’ ti pajānāti ’’.‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , telañca paṭicca vaṭṭiñca paṭicca telappadīpo jhāyeyya
T4.266 , tasseva telassa ca vaṭṭiyā ca pariyādānā anāhāro nibbāyeyya ;evameva kho , bhikkhave , bhikkhu kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno ‘ kāyapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmī ’ ti pajānāti .
Jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayamāno ‘ jīvitapariyantikaṃ vedanaṃ vedayāmī ’ ti pajānāti .
‘ Kāyassa bhedā uddhaṃ jīvitapariyādānā idheva sabbavedayitāni anabhinanditāni sītībhavissantī ’ ti pajānātī ’’ ti .
Aṭṭhamaṃ .
9. Aniccasuttaṃ
257.‘‘ Tisso imā , bhikkhave , vedanā aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā .
Katamā tisso ?
Sukhā vedanā , dukkhā vedanā , adukkhamasukhā vedanā – imā kho , bhikkhave , tisso vedanā aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammā ’’ ti .
Navamaṃ .
10. Phassamūlakasuttaṃ
258.‘‘ Tisso
V2.212P4.215 imā , bhikkhave , vedanā phassajā phassamūlakā phassanidānā phassapaccayā .Katamā tisso ?
Sukhā vedanā , dukkhā vedanā , adukkhamasukhā vedanā .
Sukhavedaniyaṃ , bhikkhave , phassaṃ paṭicca uppajjati sukhā vedanā .
Tasseva sukhavedaniyassa phassassa nirodhā , yaṃ tajjaṃ vedayitaṃ sukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppannā sukhā vedanā , sā nirujjhati , sā vūpasammati .
Dukkhavedaniyaṃ , bhikkhave , phassaṃ paṭicca uppajjati dukkhā vedanā .
Tasseva dukkhavedaniyassa phassassa nirodhā , yaṃ tajjaṃ vedayitaṃ dukkhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppannā dukkhā vedanā , sā nirujjhati , sā vūpasammati .
Adukkhamasukhavedaniyaṃ , bhikkhave , phassaṃ paṭicca
T4.267 uppajjati adukkhamasukhā vedanā .Tasseva adukkhamasukhavedaniyassa phassassa nirodhā , yaṃ tajjaṃ vedayitaṃ adukkhamasukhavedaniyaṃ phassaṃ paṭicca uppannā adukkhamasukhā vedanā , sā nirujjhati , sā vūpasammati .
Seyyathāpi
M2.417 , bhikkhave , dvinnaṃ kaṭṭhānaṃ saṅghaṭṭanasamodhānā [ saṅkhattā tassa samodhānā ( syā . kaṃ .) saṅghattā tassa samodhānā ( ka .) saṃ . ni .2.62 passitabbaṃ ] usmā jāyati , tejo abhinibbattati .Tesaṃyeva kaṭṭhānaṃ nānābhāvā vinikkhepā , yā tajjā usmā , sā nirujjhati , sā vūpasammati .
Evameva kho , bhikkhave , imā tisso vedanā phassajā phassamūlakā phassanidānā phassapaccayā .
Tajjaṃ phassaṃ paṭicca tajjā vedanā uppajjanti .
Tajjassa phassassa nirodhā tajjā vedanā nirujjhantī ’’ ti .
Dasamaṃ .
Sagāthāvaggo paṭhamo
P4.216 .Tassuddānaṃ –
Samādhi sukhaṃ pahānena , pātālaṃ daṭṭhabbena ca ;
Sallena ceva gelaññā , anicca phassamūlakāti .