49. Tiracchānagatavatthu
111. Tena kho pana samayena aññataro nāgo nāgayoniyā aṭṭīyati
P1.87 harāyati jigucchati .Atha kho tassa nāgassa etadahosi –
‘‘ kena nu kho ahaṃ upāyena nāgayoniyā ca parimucceyyaṃ khippañca manussattaṃ paṭilabheyyan ’’ ti .
Atha kho tassa nāgassa etadahosi –
‘‘ ime kho samaṇā sakyaputtiyā dhammacārino samacārino brahmacārino saccavādino
M0.121 sīlavantoV0.110 kalyāṇadhammā .Sace kho ahaṃ samaṇesu sakyaputtiyesu pabbajeyyaṃ , evāhaṃ nāgayoniyā ca parimucceyyaṃ , khippañca manussattaṃ paṭilabheyyan ’’ ti .
Atha kho so nāgo māṇavakavaṇṇena bhikkhū upasaṅkamitvā pabbajjaṃ yāci .
Taṃ bhikkhū pabbājesuṃ , upasampādesuṃ .
Tena kho pana samayena so nāgo aññatarena bhikkhunā saddhiṃ paccantime vihāre paṭivasati .
Atha kho so bhikkhu rattiyā paccūsasamayaṃ paccuṭṭhāya ajjhokāse caṅkamati .
Atha kho so
T1.176 nāgo tassa bhikkhuno nikkhante vissaṭṭho niddaṃ okkami .Sabbo vihāro ahinā puṇṇo , vātapānehi bhogā nikkhantā honti .
Atha kho so bhikkhu vihāraṃ pavisissāmīti kavāṭaṃ paṇāmento addasa sabbaṃ vihāraṃ ahinā puṇṇaṃ , vātapānehi bhoge nikkhante , disvāna bhīto vissaramakāsi .
Bhikkhū upadhāvitvā taṃ bhikkhuṃ etadavocuṃ –
‘‘ kissa tvaṃ , āvuso , vissaramakāsī ’’ ti ?
‘‘ Ayaṃ , āvuso , sabbo vihāro ahinā puṇṇo , vātapānehi bhogā nikkhantā ’’ ti .
Atha kho so nāgo tena saddena paṭibujjhitvā sake āsane nisīdi .
Bhikkhū evamāhaṃsu –
‘‘ kosi tvaṃ , āvuso ’’ ti ?
‘‘ Ahaṃ , bhante , nāgo ’’ ti .
‘‘ Kissa pana tvaṃ , āvuso , evarūpaṃ akāsī ’’ ti ?
Atha kho so nāgo bhikkhūnaṃ etamatthaṃ ārocesi .
Bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ .
Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā taṃ nāgaṃ etadavoca –
‘‘ tumhe khottha nāgā aviruḷhidhammā imasmiṃ dhammavinaye .
Gaccha tvaṃ , nāga , tattheva cātuddase pannarase aṭṭhamiyā ca pakkhassa uposathaṃ upavasa , evaṃ tvaṃ nāgayoniyā ca parimuccissasi , khippañca manussattaṃ paṭilabhissasī ’’ ti .
Atha kho so nāgo aviruḷhidhammo kirāhaṃ imasmiṃ dhammavinayeti dukkhī dummano assūni pavattayamāno vissaraṃ katvā pakkāmi .
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ dveme , bhikkhave , paccayā nāgassa sabhāvapātukammāya .
Yadā ca sajātiyā methunaṃ dhammaṃ
T1.177 paṭisevati , yadā ca vissaṭṭho niddaṃ okkamati – ime kho , bhikkhave , dve paccayā nāgassa sabhāvapātukammāyaP1.88 .Tiracchānagato , bhikkhave , anupasampanno na upasampādetabbo , upasampanno nāsetabbo ’’ ti .