Issues
Select Version
Mahāvaggapāḷi
Mahāvaggapāḷi

162. Pilindavacchavatthu

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

162. Pilindavacchavatthu

270.[ idaṃ vatthu pārā .618 ādayo ] Tena kho pana samayena āyasmā pilindavaccho rājagahe pabbhāraṃ sodhāpeti leṇaṃ kattukāmo .
Atha kho rājā māgadho seniyoM0.300 bimbisāro yenāyasmā pilindavaccho tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā āyasmantaṃ pilindavacchaṃP1.207 abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho rājā māgadho seniyo bimbisāro āyasmantaṃ pilindavacchaṃ etadavoca –
‘‘ kiṃ , bhante , thero kārāpetī ’’ ti ?
‘‘ Pabbhāraṃ , mahārāja , sodhāpemi , leṇaṃ kattukāmo ’’ ti .
‘‘ Attho , bhante , ayyassaT2.53 ārāmikenā ’’ ti ?
‘‘ Na kho , mahārāja , bhagavatā ārāmiko anuññāto ’’ ti .
‘‘ Tena hi , bhante , bhagavantaṃ paṭipucchitvā mama āroceyyāthā ’’ ti .
‘ Evaṃ , mahārājā ’ ti kho āyasmā pilindavaccho rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paccassosi .
Atha kho āyasmā pilindavaccho rājānaṃ māgadhaṃ seniyaṃ bimbisāraṃ dhammiyā kathāya sandassesi , samādapesi , samuttejesi , sampahaṃsesi .
Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro āyasmatā pilindavacchena dhammiyā kathāya sandassito samādapito samuttejito sampahaṃsito uṭṭhāyāsanā āyasmantaṃ pilindavacchaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi .
Atha kho āyasmā pilindavaccho bhagavato santike dūtaṃ pāhesi –
‘‘ rājā , bhante , māgadho seniyo bimbisāro ārāmikaṃ dātukāmo .
Kathaṃ nu kho , bhante , mayā paṭipajjitabban ’’ ti ?
Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ anujānāmi , bhikkhave , ārāmikan ’’ ti .
Dutiyampi kho rājā māgadho seniyo bimbisāro yenāyasmā pilindavaccho tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā āyasmantaṃ pilindavacchaṃV0.284 abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho rājā māgadho seniyo bimbisāro āyasmantaṃ pilindavacchaṃ etadavoca –
‘‘ anuññāto , bhante , bhagavatā ārāmiko ’’ ti ?
‘‘ Evaṃ , mahārājā ’’ ti .
‘‘ Tena hi , bhante , ayyassa ārāmikaṃ dammī ’’ ti .
Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāroT2.54 āyasmato pilindavacchassa ārāmikaṃ paṭissutvā , vissaritvā , cirena satiṃ paṭilabhitvā , aññataraṃ sabbatthakaṃ mahāmattaṃ āmantesi –
‘‘ yo mayā , bhaṇe , ayyassa ārāmiko paṭissuto , dinno so ārāmiko ’’ ti ?
‘‘ Na kho , deva , ayyassa ārāmiko dinno ’’ ti .
‘‘ Kīva ciraṃ nu kho , bhaṇe , ito [ ito ratti ( syā .)] hi taṃ hotī ’’ ti ?
Atha kho soM0.301 mahāmatto rattiyo gaṇetvā [ vigaṇetvā ( sī .)] rājānaṃ māgadhaṃ seniyaṃ bimbisāraṃ etadavoca –
‘‘ pañca , deva , rattisatānī ’’ ti .
Tena hi , bhaṇe , ayyassa pañca ārāmikasatāni dehīti .
‘‘ Evaṃ , devā ’’ ti kho so mahāmatto rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paṭissutvā āyasmato pilindavacchassa pañca ārāmikasatāni pādāsi , pāṭiyekko gāmo nivisi .
‘ Ārāmikagāmakoti ’ pi naṃ āhaṃsuP1.208 ,‘ pilindagāmako ’ tipi naṃ āhaṃsu .
271. Tena kho pana samayena āyasmā pilindavaccho tasmiṃ gāmake kulūpako hoti .
Atha kho āyasmā pilindavaccho pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya pilindagāmaṃ piṇḍāya pāvisi .
Tena kho pana samayena tasmiṃ gāmake ussavo hoti .
Dārakā alaṅkatā mālākitā kīḷanti .
Atha kho āyasmā pilindavaccho pilindagāmakeT2.55 sapadānaṃ piṇḍāya caramāno yena aññatarassa ārāmikassa nivesanaṃ tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi .
Tena kho pana samayena tassā ārāmikiniyā dhītā aññe dārake alaṅkate mālākite passitvā rodati –
‘ mālaṃ me detha , alaṅkāraṃ me dethā ’ ti .
Atha kho āyasmā pilindavaccho taṃ ārāmikiniṃ etadavoca –
‘‘ kissāyaṃ dārikā rodatī ’’ ti ?
‘‘ Ayaṃ , bhante , dārikā aññe dārake alaṅkate mālākite passitvā rodati –
‘ mālaṃ me detha , alaṅkāraṃ me dethā ’ ti .
Kuto amhākaṃ duggatānaṃ mālā , kuto alaṅkāro ’’ ti ?
Atha kho āyasmā pilindavaccho aññataraṃ tiṇaṇḍupakaṃ gahetvā taṃ ārāmikiniṃ etadavoca –
‘‘ handimaṃ tiṇaṇḍupakaṃ tassā dārikāya sīse paṭimuñcā ’’ ti .
Atha kho sā ārāmikinī taṃ tiṇaṇḍupakaṃ gahetvā tassā dārikāya sīse paṭimuñci .
Sā ahosi suvaṇṇamālā abhirūpā , dassanīyā , pāsādikā ;
natthi tādisā raññopi antepure suvaṇṇamālā .
Manussā rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa ārocesuṃ –
‘‘ amukassa , deva , ārāmikassa ghare suvaṇṇamālā abhirūpā , dassanīyā , pāsādikā ;
natthi tādisā devassapiV0.285 antepure suvaṇṇamālā ;
kuto tassa duggatassa ?
Nissaṃsayaṃ corikāya ābhatā ’’ ti .
AthaM0.302 kho rājā māgadho seniyo bimbisāro taṃ ārāmikakulaṃ bandhāpesi .
DutiyampiT2.56 kho āyasmā pilindavaccho pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya pilindagāmaṃ piṇḍāya pāvisi .
Pilindagāmake sapadānaṃ piṇḍāya caramāno yena tassa ārāmikassa nivesanaṃ tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā paṭivissake pucchi –
‘‘ kahaṃ imaṃ ārāmikakulaṃ gatan ’’ ti ?
‘‘ Etissā , bhante , suvaṇṇamālāya kāraṇā raññā bandhāpitan ’’ ti .
Atha kho āyasmā pilindavaccho yena rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa nivesanaṃ tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi .
Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro yenāyasmā pilindavaccho tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā āyasmantaṃ pilindavacchaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ khoP1.209 rājānaṃ māgadhaṃ seniyaṃ bimbisāraṃ āyasmā pilindavaccho etadavoca –
‘‘ kissa , mahārāja , ārāmikakulaṃ bandhāpitan ’’ ti ?
‘‘ Tassa , bhante , ārāmikassa ghare suvaṇṇamālā abhirūpā , dassanīyā , pāsādikā ;
natthi tādisā amhākampi antepure suvaṇṇamālā ;
kuto tassa duggatassa ?
Nissaṃsayaṃ corikāya ābhatā ’’ ti .
Atha kho āyasmā pilindavaccho rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa pāsādaṃ suvaṇṇanti adhimucci ;
so ahosi sabbasovaṇṇamayo .
‘‘ Idaṃ pana te , mahārāja , tāva bahuṃ suvaṇṇaṃ kuto ’’ ti ?
‘ Aññātaṃ , bhante , ayyassevesoT2.57 iddhānubhāvo ’ ti taṃ ārāmikakulaṃ muñcāpesi .
Manussā ‘‘ ayyena kira pilindavacchena sarājikāya parisāya uttarimanussadhammaṃ iddhipāṭihāriyaṃ dassitan ’’ ti attamanā abhippasannā āyasmato pilindavacchassa pañca bhesajjāni abhihariṃsu , seyyathidaṃ – sappiṃ , navanītaṃ , telaṃ , madhuṃ [ sappi navanītaṃ telaṃ madhu ( ka .)], phāṇitaṃ .
Pakatiyāpi ca āyasmā pilindavaccho lābhī hoti pañcannaṃ bhesajjānaṃ ;
laddhaṃ laddhaṃ parisāya vissajjeti .
Parisā cassa hoti bāhullikā ;
laddhaṃ laddhaṃ kolambepi [ koḷumbepi ( ka .)], ghaṭepi , pūretvā paṭisāmeti ;
parissāvanānipi , thavikāyopi , pūretvā vātapānesu laggeti .
Tāni olīnavilīnāni tiṭṭhanti .
Undūrehipi vihārā okiṇṇavikiṇṇā honti .
Manussā vihāracārikaṃ āhiṇḍantā passitvā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ antokoṭṭhāgārikā ime samaṇā sakyaputtiyāM0.303 , seyyathāpi rājā māgadho seniyo bimbisāro ’’ ti .
Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ .
Ye te bhikkhū appicchā , te ujjhāyanti khiyyantiV0.286 vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma bhikkhū evarūpāya bāhullāya cetessantī ’’ ti .
Atha kho te bhikkhū te anekapariyāyena vigarahitvā bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ … pe …‘‘ saccaṃ kira , bhikkhave , bhikkhū evarūpāya bāhullāya cetentī ’’ ti ?
‘‘ Saccaṃ bhagavāti … pe … vigarahitvā dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ yāni kho pana tāni gilānānaṃ bhikkhūnaṃT2.58 paṭisāyanīyāni bhesajjāni , seyyathidaṃ – sappi , navanītaṃ , telaṃ , madhu , phāṇitaṃ , tāni paṭiggahetvā sattāhaparamaṃ sannidhikārakaṃ paribhuñjitabbāni .
Taṃ atikkāmayato yathādhammo kāretabbo ’’ ti .
Pilindavacchavatthu niṭṭhitaṃ .
Bhesajjānuññātabhāṇavāro niṭṭhito paṭhamo .