224. Gilānavatthukathā
365. Tena
M0.417 kho pana samayena aññatarassa bhikkhuno kucchivikārābādho hoti .So sake muttakarīse palipanno seti .
Atha kho bhagavā āyasmatā ānandena pacchāsamaṇena senāsanacārikaṃ āhiṇḍanto yena tassa bhikkhuno vihāro tenupasaṅkami .
Addasā kho bhagavā taṃ bhikkhuṃ sake muttakarīse palipannaṃ sayamānaṃ , disvāna yena so bhikkhu tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā taṃ bhikkhuṃ etadavoca –
‘‘ kiṃ te , bhikkhu , ābādho ’’ ti ?
‘‘ Kucchivikāro me , bhagavā ’’ ti .
‘‘ Atthi
T2.227 pana te , bhikkhu , upaṭṭhāko ’’ ti ?‘‘ Natthi , bhagavā ’’ ti
P1.302 .‘‘ Kissa taṃ bhikkhū na upaṭṭhentī ’’ ti ?
‘‘ Ahaṃ kho , bhante , bhikkhūnaṃ akārako ;
tena maṃ bhikkhū na upaṭṭhentī ’’ ti .
Atha kho bhagavā āyasmantaṃ ānandaṃ āmantesi –
‘‘ gacchānanda , udakaṃ āhara , imaṃ bhikkhuṃ nahāpessāmā ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho āyasmā ānando bhagavato paṭissuṇitvā udakaṃ āhari .
Bhagavā udakaṃ āsiñci .
Āyasmā ānando paridhovi .
Bhagavā sīsato aggahesi .
Āyasmā ānando pādato uccāretvā mañcake nipātesuṃ .
Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe bhikkhusaṅghaṃ sannipātāpetvā bhikkhū paṭipucchi –
‘‘ atthi , bhikkhave , amukasmiṃ vihāre bhikkhu gilāno ’’ ti ?
‘‘ Atthi , bhagavā ’’ ti .
‘‘ Kiṃ tassa , bhikkhave , bhikkhuno ābādho ’’ ti ?
‘‘ Tassa , bhante , āyasmato kucchivikārābādho ’’ ti .
‘‘ Atthi pana , bhikkhave , tassa bhikkhuno upaṭṭhāko ’’ ti ?
‘‘ Natthi , bhagavā ’’ ti
V0.394 .‘‘ Kissa taṃ bhikkhū na upaṭṭhentī ’’ ti ?
‘‘ Eso , bhante , bhikkhu bhikkhūnaṃ akārako ;
tena taṃ bhikkhū na upaṭṭhentī ’’ ti .
‘‘ Natthi vo , bhikkhave , mātā , natthi pitā , ye vo upaṭṭhaheyyuṃ .
Tumhe ce , bhikkhave , aññamaññaṃ na upaṭṭhahissatha , atha ko carahi upaṭṭhahissati ?
Yo , bhikkhave , maṃ upaṭṭhaheyya so gilānaṃ upaṭṭhaheyya .
Sace upajjhāyo hoti , upajjhāyena yāvajīvaṃ upaṭṭhātabbo ;
vuṭṭhānamassa āgametabbaṃ .
Sace ācariyo hoti , ācariyena yāvajīvaṃ upaṭṭhātabbo ;
vuṭṭhānamassa āgametabbaṃ .
Sace saddhivihāriko hoti
T2.228 , saddhivihārikena yāvajīvaṃ upaṭṭhātabbo ;vuṭṭhānamassa āgametabbaṃ .
Sace antevāsiko hoti , antevāsikena yāvajīvaṃ upaṭṭhātabbo ;
vuṭṭhānamassa āgametabbaṃ .
Sace samānupajjhāyako hoti , samānupajjhāyakena yāvajīvaṃ upaṭṭhātabbo
M0.418 ;vuṭṭhānamassa āgametabbaṃ .
Sace samānācariyako hoti , samānācariyakena yāvajīvaṃ upaṭṭhātabbo ;
vuṭṭhānamassa āgametabbaṃ .
Sace na hoti upajjhāyo vā ācariyo vā saddhivihāriko vā antevāsiko vā samānupajjhāyako vā samānācariyako vā saṅghena upaṭṭhātabbo .
No ce upaṭṭhaheyya , āpatti dukkaṭassa ’’.
366. Pañcahi , bhikkhave , aṅgehi samannāgato gilāno dūpaṭṭho hoti – asappāyakārī hoti , sappāye mattaṃ na jānāti , bhesajjaṃ na paṭisevitā hoti , atthakāmassa gilānupaṭṭhākassa yathābhūtaṃ ābādhaṃ nāvikattā hoti ‘ abhikkamantaṃ vā abhikkamatīti , paṭikkamantaṃ vā paṭikkamatīti , ṭhitaṃ vā ṭhito ’ ti , uppannānaṃ sārīrikānaṃ vedanānaṃ dukkhānaṃ tibbānaṃ kharānaṃ kaṭukānaṃ asātānaṃ amanāpānaṃ pāṇaharānaṃ anadhivāsakajātiko hoti .
Imehi kho , bhikkhave , pañcahaṅgehi samannāgato gilāno dūpaṭṭho hoti .
Pañcahi , bhikkhave
P1.303 , aṅgehi samannāgato gilāno sūpaṭṭho hoti – sappāyakārī hoti , sappāye mattaṃ jānāti , bhesajjaṃ paṭisevitā hoti , atthakāmassa gilānupaṭṭhākassa yathābhūtaṃ ābādhaṃ āvikattā hoti ‘ abhikkamantaṃ vā abhikkamatīti , paṭikkamantaṃ vā paṭikkamatīti , ṭhitaṃT2.229 vā ṭhito ’ ti , uppannānaṃ sārīrikānaṃ vedanānaṃ dukkhānaṃ tibbānaṃ kharānaṃ kaṭukānaṃ asātānaṃ amanāpānaṃ pāṇaharānaṃ adhivāsakajātiko hoti .Imehi kho , bhikkhave , pañcahaṅgehi samannāgato gilāno sūpaṭṭho hoti .
Pañcahi , bhikkhave , aṅgehi samannāgato gilānupaṭṭhāko nālaṃ gilānaṃ upaṭṭhātuṃ – na paṭibalo hoti bhesajjaṃ saṃvidhātuṃ , sappāyāsappāyaṃ na jānāti , asappāyaṃ upanāmeti sappāyaṃ apanāmeti , āmisantaro gilānaṃ upaṭṭhāti no mettacitto , jegucchī hoti uccāraṃ vā passāvaṃ
V0.395 vā kheḷaṃ vā vantaṃ vā nīhātuṃ , na paṭibalo hoti gilānaṃ kālena kālaṃ dhammiyā kathāya sandassetuṃ samādapetuṃ samuttejetuṃ sampahaṃsetuṃ .Imehi kho , bhikkhave , pañcahaṅgehi samannāgato gilānupaṭṭhāko nālaṃ gilānaṃ upaṭṭhātuṃ .
Pañcahi
M0.419 , bhikkhave , aṅgehi samannāgato gilānupaṭṭhāko alaṃ gilānaṃ upaṭṭhātuṃ – paṭibalo hoti bhesajjaṃ saṃvidhātuṃ , sappāyāsappāyaṃ jānāti , asappāyaṃ apanāmeti sappāyaṃ upanāmeti , mettacitto gilānaṃ upaṭṭhāti no āmisantaro , ajegucchī hoti uccāraṃ vā passāvaṃ vā kheḷaṃ vā vantaṃ vā nīhātuṃ , paṭibalo hoti gilānaṃ kālena kālaṃ dhammiyā kathāya sandassetuṃ samādapetuṃ samuttejetuṃ sampahaṃsetuṃ .Imehi kho , bhikkhave , pañcahaṅgehi samannāgato gilānupaṭṭhāko alaṃ gilānaṃ upaṭṭhātunti .
Gilānavatthukathā niṭṭhitā .