Issues
Select Version
Mahāvaggapāḷi
Mahāvaggapāḷi

10. Kosambakakkhandhako

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

10. Kosambakakkhandhako

271. Kosambakavivādakathā

451. TenaT2.312P1.337M0.480V0.457 samayena buddho bhagavā kosambiyaṃ viharati ghositārāme .
Tena kho pana samayena aññataro bhikkhu āpattiṃ āpanno hoti .
So tassā āpattiyā āpattidiṭṭhi [ āpattidiṭṭhī ( sī .)] hoti ;
aññe bhikkhū tassā āpattiyā anāpattidiṭṭhino honti .
So aparena samayena tassā āpattiyā anā pattidiṭṭhi hoti ;
aññe bhikkhū tassā āpattiyā āpattidiṭṭhino honti .
Atha kho te bhikkhū taṃ bhikkhuṃ etadavocuṃ –
‘‘ āpattiṃ tvaṃ , āvuso , āpanno , passasetaṃ āpattin ’’ ti ?
‘‘ Natthi me , āvuso , āpatti yamahaṃ passeyyan ’’ ti .
Atha kho te bhikkhū sāmaggiṃ labhitvā taṃ bhikkhuṃ āpattiyā adassane ukkhipiṃsu .
So ca bhikkhu bahussuto hoti āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo paṇḍito byatto medhāvī lajjī kukkuccako sikkhākāmo .
Atha kho so bhikkhu sandiṭṭhe sambhatte bhikkhū upasaṅkamitvā etadavoca –
‘‘ anāpatti esā , āvuso , nesā āpatti .
Anāpannomhi , namhi āpanno .
Anukkhittomhi , namhi ukkhitto .
Adhammikenamhi kammena ukkhitto kuppena aṭṭhānārahena .
Hotha me āyasmanto dhammato vinayato pakkhā ’’ ti .
Alabhi kho so bhikkhu sandiṭṭhe sambhatte bhikkhū pakkhe .
Jānapadānampi sandiṭṭhānaṃ sambhattānaṃ bhikkhūnaṃ santike dūtaṃ pāhesi – anāpatti esā , āvuso , nesāT2.313 āpatti .
Anāpannomhi , namhi āpanno .
Anukkhittomhi , namhi ukkhitto .
Adhammikenamhi kammena ukkhitto kuppena aṭṭhānārahena .
Hontu me āyasmanto dhammato vinayato pakkhā ’’ ti .
Alabhi kho so bhikkhu jānapadepi sandiṭṭhe sambhatte bhikkhū pakkhe .
Atha kho te ukkhittānuvattakā bhikkhū yena ukkhepakā bhikkhū tenupasaṅkamiṃsu , upasaṅkamitvā ukkhepake bhikkhū etadavocuṃ –
‘‘ anāpatti esā , āvuso , nesā āpatti .
Anāpanno eso bhikkhu , neso bhikkhu āpanno .
Anukkhitto eso bhikkhu , neso bhikkhu ukkhittoP1.338 .
Adhammikena kammena ukkhitto kuppenaM0.481 aṭṭhānārahenā ’’ ti .
Evaṃ vutteV0.458 ukkhepakā bhikkhū ukkhittānuvattake bhikkhū etadavocuṃ –
‘‘ āpatti esā āvuso , nesā anāpatti .
Āpanno eso bhikkhu , neso bhikkhu anāpanno .
Ukkhitto eso bhikkhu , neso bhikkhu anukkhitto .
Dhammikena kammena ukkhitto akuppena ṭhānārahena .
Mā kho tumhe āyasmanto etaṃ ukkhittakaṃ bhikkhuṃ anuvattittha anuparivārethā ’’ ti .
Evampi kho te ukkhittānuvattakā bhikkhū ukkhepakehi bhikkhūhi vuccamānā tatheva taṃ ukkhittakaṃ bhikkhuṃ anuvattiṃsu anuparivāresuṃ .
452. Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ idha , bhante , aññataro bhikkhu āpattiṃ āpanno ahosi .
So tassā āpattiyā āpattidiṭṭhiT2.314 ahosi , aññe bhikkhū tassā āpattiyā anāpattidiṭṭhino ahesuṃ .
So aparena samayena tassā āpattiyā anāpattidiṭṭhi ahosi , aññe bhikkhū tassā āpattiyā āpattidiṭṭhino ahesuṃ .
Atha kho te , bhante , bhikkhū taṃ bhikkhuṃ etadavocuṃ –
‘ āpattiṃ tvaṃ , āvuso , āpanno , passasetaṃ āpattin ’ ti ?
‘‘ Natthi me , āvuso , āpatti yamahaṃ passeyyan ’’ ti .
Atha kho te , bhante , bhikkhū sāmaggiṃ labhitvā taṃ bhikkhuṃ āpattiyā adassane ukkhipiṃsu .
So ca , bhante , bhikkhu bahussuto āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo paṇḍito byatto medhāvī lajjī kukkuccako sikkhākāmo .
Atha kho so , bhante , bhikkhu sandiṭṭhe sambhatte bhikkhū upasaṅkamitvā etadavoca –
‘ anāpatti esā , āvuso ;
nesā āpatti .
Anāpannomhi , namhi āpanno .
Anukkhittomhi , namhi ukkhitto .
Adhammikenamhi kammena ukkhitto kuppena aṭṭhānārahena .
Hotha me āyasmanto dhammato vinayato pakkhā ’ ti .
Alabhi kho so , bhante , bhikkhu sandiṭṭhe sambhatte bhikkhū pakkhe .
Jānapadānampi sandiṭṭhānaṃ sambhattānaṃ bhikkhūnaṃ santike dūtaṃ pāhesi –
‘ anāpatti esā , āvuso ;
nesā āpatti .
Anāpannomhi , namhi āpanno .
Anukkhittomhi , namhi ukkhitto .
Adhammikenamhi kammena ukkhitto kuppena aṭṭhānārahena .
Hontu me āyasmanto dhammato vinayato pakkhā ’ ti .
Alabhi kho so , bhante , bhikkhu jānapadepi sandiṭṭhe sambhatteT2.315M0.482 bhikkhū pakkhe .
Atha kho te , bhante , ukkhittānuvattakā bhikkhū yena ukkhepakā bhikkhū tenupasaṅkamiṃsu , upasaṅkamitvā ukkhepake bhikkhū etadavocuṃ –
‘ anāpatti esā , āvuso ;
nesā āpatti .
Anāpanno eso bhikkhu , neso bhikkhu āpanno .
Anukkhitto eso bhikkhu , neso bhikkhu ukkhitto .
Adhammikena kammena ukkhitto kuppena aṭṭhānārahenā ’ ti .
Evaṃ vutte te , bhante , ukkhepakā bhikkhū ukkhittānuvattake bhikkhū etadavocuṃ –
‘ āpatti esā , āvuso ;
nesā anāpatti .
ĀpannoV0.459 eso bhikkhu , neso bhikkhu anāpanno .
Ukkhitto eso bhikkhu , neso bhikkhu anukkhitto .
Dhammikena kammena ukkhitto akuppena ṭhānārahena .
Mā kho tumhe āyasmanto etaṃ ukkhittakaṃ bhikkhuṃ anuvattittha anuparivārethā ’ ti .
Evampi kho te , bhante , ukkhittānuvattakā bhikkhū ukkhepakehi bhikkhūhi vuccamānā tatheva taṃ ukkhittakaṃ bhikkhuṃ anuvattanti anuparivārentī ’’ ti .
453. Atha kho bhagavā ‘ bhinno bhikkhusaṅgho , bhinno bhikkhusaṅgho ’ ti – uṭṭhāyāsanā yena ukkhepakā bhikkhū tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi , nisajja kho bhagavā ukkhepake bhikkhū etadavoca –
‘‘ mā kho tumhe , bhikkhave ,‘ paṭibhāti no , paṭibhāti no ’ ti yasmiṃ vā tasmiṃ vā bhikkhuṃ ukkhipitabbaṃ maññittha ’’.
‘‘ Idha pana , bhikkhave , bhikkhu āpattiṃ āpanno hoti .
So tassā āpattiyā anāpattidiṭṭhi hoti , aññe bhikkhū tassā āpattiyā āpattidiṭṭhino hontiT2.316 .
Te ce , bhikkhave , bhikkhū taṃ bhikkhuṃ evaṃ jānanti –
‘ ayaṃ kho āyasmā bahussuto āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo paṇḍito byatto medhāvī lajjī kukkuccako sikkhākāmo .
Sace mayaṃ imaṃ bhikkhuṃ āpattiyā adassane ukkhipissāma , na mayaṃ iminā bhikkhunā saddhiṃP1.339 uposathaṃ karissāma , vinā iminā bhikkhunā uposathaṃ karissāma , bhavissati saṅghassa tatonidānaṃ bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇan ’ ti , bhedagarukehi , bhikkhave , bhikkhūhi na so bhikkhu āpattiyā adassane ukkhipitabbo .
‘‘ Idha pana , bhikkhave , bhikkhu āpattiṃ āpanno hoti .
So tassā āpattiyā anāpattidiṭṭhi hoti , aññe bhikkhū tassā āpattiyā āpattidiṭṭhinoM0.483 honti .
Te ce , bhikkhave , bhikkhū taṃ bhikkhuṃ evaṃ jānanti –
‘ ayaṃ kho āyasmā bahussuto āgatāgamo dhammadharo vinayadharo mātikādharo paṇḍito byatto medhāvī lajjī kukkuccako sikkhākāmo .
Sace mayaṃ imaṃ bhikkhuṃ āpattiyā adassane ukkhipissāma , na mayaṃ iminā bhikkhunā saddhiṃ pavāressāma , vinā iminā bhikkhunā pavāressāma .
Na mayaṃ iminā bhikkhunā saddhiṃ saṅghakammaṃ karissāma , vinā iminā bhikkhunā saṅghakammaṃ karissāma .
Na mayaṃ iminā bhikkhunā saddhiṃ āsane nisīdissāma , vinā iminā bhikkhunā āsane nisīdissāma .
Na mayaṃ iminā bhikkhunā saddhiṃ yāgupāne nisīdissāma , vinā iminā bhikkhunā yāgupāne nisīdissāmaV0.460 .
Na mayaṃ iminā bhikkhunā saddhiṃ bhattagge nisīdissāma , vinā iminā bhikkhunā bhattagge nisīdissāma .
Na mayaṃ iminā bhikkhunā saddhiṃ ekacchanne vasissāma , vinā iminā bhikkhunāT2.317 ekacchanne vasissāma .
Na mayaṃ iminā bhikkhunā saddhiṃ yathāvuḍḍhaṃ abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ añjalikammaṃ sāmīcikammaṃ karissāma , vinā iminā bhikkhunā yathāvuḍḍhaṃ abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ añjalikammaṃ sāmīcikammaṃ karissāma .
Bhavissati saṅghassa tatonidānaṃ bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇan ’ ti , bhedagarukehi , bhikkhave , bhikkhūhi na so bhikkhu āpattiyā adassane ukkhipitabbo ’’ ti .
454. Atha kho bhagavā ukkhepakānaṃ bhikkhūnaṃ etamatthaṃ bhāsitvā uṭṭhāyāsanā yena ukkhittānuvattakā bhikkhū tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi , nisajja kho bhagavā ukkhittānuvattake bhikkhū etadavoca –
‘‘ mā kho tumhe , bhikkhave , āpattiṃ āpajjitvā ‘ nāmha āpannā , nāmha āpannā ’ ti āpattiṃ na paṭikātabbaṃ maññittha ’’.
‘‘ Idha pana , bhikkhave , bhikkhu āpattiṃ āpanno hoti .
So tassā āpattiyā anāpattidiṭṭhi hoti , aññe bhikkhū tassā āpattiyā āpattidiṭṭhino honti .
So ce , bhikkhave , bhikkhu te bhikkhū evaṃ jānāti –
‘ ime kho āyasmanto [ āyasmantā ( ka .)] bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā paṇḍitā byattā medhāvino lajjino kukkuccakā sikkhākāmā , nālaṃ mamaṃ vā kāraṇā aññesaṃ vā kāraṇā chandā dosāM0.484 mohā bhayā agatiṃ gantuṃ .
Sace maṃ ime bhikkhū āpattiyā adassane ukkhipissantiP1.340 , na mayā saddhiṃ uposathaṃ karissanti , vinā mayā uposathaṃ karissanti , bhavissatiT2.318 saṅghassa tatonidānaṃ bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇan ’ ti , bhedagarukena , bhikkhave , bhikkhunā paresampi saddhāya sā āpatti desetabbā .
‘‘ Idha pana , bhikkhave , bhikkhu āpattiṃ āpanno hoti .
So tassā āpattiyā anāpattidiṭṭhi hoti , aññe bhikkhū tassā āpattiyā āpattidiṭṭhino honti .
So ce , bhikkhave , bhikkhu te bhikkhū evaṃ jānāti –
‘ ime kho āyasmanto bahussutā āgatāgamā dhammadharā vinayadharā mātikādharā paṇḍitā byattā medhāvino lajjino kukkuccakā sikkhākāmā , nālaṃ mamaṃ vā kāraṇā aññesaṃ vā kāraṇā chandā dosā mohā bhayā agatiṃ gantuṃ .
Sace maṃ ime bhikkhū āpattiyā adassane ukkhipissanti , na mayā saddhiṃ pavāressantiV0.461 , vinā mayā pavāressanti .
Na mayā saddhiṃ saṅghakammaṃ karissanti , vinā mayā saṅghakammaṃ karissanti .
Na mayā saddhiṃ āsane nisīdissanti , vinā mayā āsane nisīdissanti .
Na mayā saddhiṃ yāgupāne nisīdissanti , vinā mayā yāgupāne nisīdissanti .
Na mayā saddhiṃ bhattagge nisīdissanti vinā mayā bhattagge nisīdissanti .
Na mayā saddhiṃ ekacchanne vasissanti , vinā mayā ekacchanne vasissanti .
Na mayā saddhiṃ yathāvuḍḍhaṃ abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ añjalikammaṃ sāmīcikammaṃ karissanti , vinā mayā yathāvuḍḍhaṃ abhivādanaṃ paccuṭṭhānaṃ añjalikammaṃ sāmīcikammaṃ karissanti , bhavissati saṅghassa tatonidānaṃ bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇan ’ tiT2.319 , bhedagarukena , bhikkhave , bhikkhunā paresampi saddhāya sā āpatti desetabbā ’’ ti .
Atha kho bhagavā ukkhittānuvattakānaṃ bhikkhūnaṃ etamatthaṃ bhāsitvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi .
455. Tena kho pana samayena ukkhittānuvattakā bhikkhū tattheva antosīmāya uposathaṃ karonti , saṅghakammaṃ karonti .
Ukkhepakā pana bhikkhū nissīmaṃ gantvā uposathaṃ karonti , saṅghakammaṃ karonti .
Atha kho aññataro ukkhepako bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno khoM0.485 so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ te , bhante , ukkhittānuvattakā bhikkhū tattheva antosīmāya uposathaṃ karonti , saṅghakammaṃ karonti .
Mayaṃ pana ukkhepakā bhikkhū nissīmaṃ gantvā uposathaṃ karoma , saṅghakammaṃ karomā ’’ ti .
‘‘ Te ce , bhikkhu , ukkhittānuvattakā bhikkhū tattheva antosīmāya uposathaṃ karissanti , saṅghakammaṃ karissanti , yathā mayā ñatti ca anussāvanā ca paññattā , tesaṃ tāni kammāni dhammikāni kammāni bhavissan ’’ ti akuppāni ṭhānārahāni .
Tumhe ce , bhikkhu , ukkhepakā bhikkhū tattheva antosīmāya uposathaṃ karissatha , saṅghakammaṃ karissatha , yathā mayā ñatti ca anussāvanā ca paññattā , tumhākampi tāni kammāni dhammikāni kammāni bhavissanti akuppāni ṭhānārahāni .
Taṃ kissa hetu ?
Nānāsaṃvāsakā ete [ te ( syā .)] bhikkhū [ bhikkhu ( sī . syā .)] tumhehi , tumhe ca tehi nānāsaṃvāsakā .
‘‘ Dvemā , bhikkhu , nānāsaṃvāsakabhūmiyo – attanāT2.320 vā attānaṃ nānāsaṃvāsakaṃ karoti , samaggo vā naṃ saṅgho ukkhipati adassane vā appaṭikamme vā appaṭinissagge vā .
Imā kho , bhikkhu , dve nānāsaṃvāsakabhūmiyo .
Dvemā , bhikkhu , samānasaṃvāsakabhūmiyo – attanā vā attānaṃ samānasaṃvāsaṃ karoti , samaggo vā naṃ saṅgho ukkhittaṃ osāreti adassane vā appaṭikamme vā appaṭinissagge vā .
Imā kho , bhikkhu , dve samānasaṃvāsakabhūmiyo ’’ ti .
456. TenaP1.341V0.462 kho pana samayena bhikkhū bhattagge antaraghare bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ ananulomikaṃ kāyakammaṃ vacīkammaṃ upadaṃsenti , hatthaparāmāsaṃ karonti .
Manussā ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma samaṇā sakyaputtiyā bhattagge antaraghare bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ ananulomikaṃ kāyakammaṃ vacīkammaṃ upadaṃsessanti , hatthaparāmāsaṃ karissantī ’’ ti .
Assosuṃ kho bhikkhū tesaṃ manussānaṃ ujjhāyantānaṃ khiyyantānaṃ vipācentānaṃ .
Ye te bhikkhū appicchā te ujjhāyanti khiyyanti vipācenti –
‘‘ kathañhi nāma bhikkhū bhattagge antaraghare bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ ananulomikaṃ kāyakammaṃ vacīkammaṃ upadaṃsessantiM0.486 , hatthaparāmāsaṃ karissantī ’’ ti .
Atha kho te bhikkhū bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ … pe …‘‘ saccaṃ kira , bhikkhave , bhikkhū bhattagge antaraghare bhaṇḍanajātā … pe … hatthaparāmāsaṃ karontī ’’ ti ?
‘‘ Saccaṃ , bhagavā ’’ ti .
Vigarahi buddho bhagavā … pe … vigarahitvāT2.321 dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ bhinne , bhikkhave , saṅghe adhammiyāyamāne [ adhammiyamāne ( sī . syā . katthaci ) adhammīyamāne ( ka .)] asammodikāya vattamānāya [-‘‘ asammodikāvattamānāya ’’ iti aṭṭhakathāyaṃ saṃvaṇṇetabbapāṭho ]‘ ettāvatā na aññamaññaṃ ananulomikaṃ kāyakammaṃ vacīkammaṃ upadaṃsessāma , hatthaparāmāsaṃ karissāmā ’ ti āsane nisīditabbaṃ .
Bhinne , bhikkhave , saṅghe dhammiyāyamāne sammodikāya vattamānāya āsanantarikāya nisīditabban ’’ ti .
457.[ ma . ni .3.236 thokaṃ visadisaṃ ] Tena kho pana samayena bhikkhū saṅghamajjhe bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti .
Te na sakkonti taṃ adhikaraṇaṃ vūpasametuṃ .
Atha kho aññataro bhikkhu yena bhagavā tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ aṭṭhāsi .
Ekamantaṃ ṭhito kho so bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ idha , bhante , bhikkhū saṅghamajjhe bhaṇḍanajātā kalahajātā vivādāpannā aññamaññaṃ mukhasattīhi vitudantā viharanti .
Te na sakkonti taṃ adhikaraṇaṃ vūpasametuṃ .
Sādhu , bhante , bhagavā yena te bhikkhū tenupasaṅkamatu anukampaṃ upādāyā ’’ ti .
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena .
Atha kho bhagavā yena te bhikkhū tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi , nisajja kho bhagavā te bhikkhū etadavoca –
‘‘ alaṃ , bhikkhave , mā bhaṇḍanaṃ mā kalahaṃ mā viggahaṃ mā vivādan ’’ ti .
Evaṃ vutte aññataro adhammavādī bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ āgametu , bhante , bhagavā dhammassāmī ;
appossukko , bhante , bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāramanuyutto viharatu .
Mayametena bhaṇḍanenaT2.322 kalahena viggahena vivādena paññāyissāmā ’’ ti .
Dutiyampi kho bhagavā te bhikkhū etadavoca –
‘‘ alaṃ , bhikkhave , mā bhaṇḍanaṃ mā kalahaṃ mā viggahaṃ mā vivādan ’’ ti .
Dutiyampi kho so adhammavādī bhikkhu bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ āgametuP1.342 , bhante , bhagavā dhammassāmī ;
appossukko , bhanteV0.463 , bhagavā diṭṭhadhammasukhavihāramanuyuttoM0.487 viharatu .
Mayametena bhaṇḍanena kalahena viggahena vivādena paññāyissāmā ’’ ti .
Kosambakavivādakathā niṭṭhitā .