178. Sīhasenāpativatthu
290.[ a . ni .8.12 ādayo ] Tena
T2.98 kho pana samayena abhiññātā abhiññātā licchavī sandhāgāre [ santhāgāre ( sī . syā .)] sannisinnā sannipatitā anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṃ bhāsanti , dhammassa vaṇṇaṃ bhāsanti , saṅghassa vaṇṇaṃ bhāsanti .Tena kho pana samayena sīho senāpati nigaṇṭhasāvako tassaṃ parisāyaṃ nisinno hoti .
Atha kho sīhassa senāpatissa etadahosi –
‘‘ nissaṃsayaṃ kho so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho bhavissati , tathā hime abhiññātā abhiññātā licchavī santhāgāre sannisinnā sannipatitā anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṃ bhāsanti , dhammassa vaṇṇaṃ bhāsanti , saṅghassa vaṇṇaṃ bhāsanti .
Yaṃnūnāhaṃ taṃ bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkameyyaṃ arahantaṃ sammāsambuddhan ’’ ti .
Atha kho sīho senāpati yena nigaṇṭho nāṭaputto tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā nigaṇṭhaṃ nāṭaputtaṃ etadavoca –
‘‘ icchāmahaṃ , bhante , samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamitun ’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana tvaṃ , sīha , kiriyavādo samāno akiriyavādaṃ samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamissasi ?
Samaṇo hi , sīha , gotamo akiriyavādo akiriyāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetī ’’ ti .
Atha kho sīhassa senāpatissa yo ahosi gamikābhisaṅkhāro bhagavantaṃ dassanāya , so
M0.329 paṭippassambhi .Dutiyampi kho abhiññātā abhiññātā licchavī sandhāgāre sannisinnā sannipatitā anekapariyānena buddhassa vaṇṇaṃ bhāsanti , dhammassa vaṇṇaṃ bhāsanti , saṅghassa vaṇṇaṃ bhāsanti .
Dutiyampi kho sīhassa senāpatissa etadahosi –
‘‘ nissaṃsayaṃ kho so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho bhavissati , tathā hime abhiññātā abhiññātā licchavī sandhāgāre sannisinnā sannipatitā anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṃ bhāsanti , dhammassa vaṇṇaṃ bhāsanti , saṅghassa vaṇṇaṃ bhāsanti .
Yaṃnūnāhaṃ taṃ bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkameyyaṃ arahantaṃ sammāsambuddhan ’’ ti .
Dutiyampi kho sīho senāpati yena
P1.234 nigaṇṭho nāṭaputto tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā nigaṇṭhaṃ nāṭaputtaṃ etadavoca –‘‘ icchāmahaṃ , bhante , samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamitun ’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana tvaṃ , sīha , kiriyavādo samāno akiriyavādaṃ samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamissasi ?
Samaṇo hi , sīha , gotamo akiriyavādo akiriyāya dhammaṃ deseti
V0.310 , tena ca sāvake vinetī ’’ ti .Dutiyampi kho sīhassa senāpatissa yo ahosi gamikābhisaṅkhāro bhagavantaṃ dassanāya , so paṭippassambhi .
Tatiyampi kho abhiññātā abhiññātā
T2.99 licchavī sandhāgāre sannisinnā sannipatitā anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṃ bhāsanti , dhammassa vaṇṇaṃ bhāsanti , saṅghassa vaṇṇaṃ bhāsanti .Tatiyampi kho sīhassa senāpatissa etadahosi –
‘‘ nissaṃsayaṃ kho so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho bhavissati , tathā hime abhiññātā abhiññātā licchavī sandhāgāre sannisinnā sannipatitā anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṃ bhāsanti , dhammassa vaṇṇaṃ bhāsanti , saṅghassa vaṇṇaṃ bhāsanti .
Kiñhi me karissanti nigaṇṭhā apalokitā vā anapalokitā vā ?
Yaṃnūnāhaṃ anapaloketvāva nigaṇṭhe taṃ bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkameyyaṃ arahantaṃ sammāsambuddhan ’’ ti .
Atha kho sīho senāpati pañcahi rathasatehi divā divassa vesāliyā niyyāsi bhagavantaṃ dassanāya .
Yāvatikā yānassa bhūmi , yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikova yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho sīho senāpati bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ sutaṃ me taṃ , bhante ,‘ akiriyavādo samaṇo gotamo akiriyāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetī ’ ti .
Ye te , bhante , evamāhaṃsu ‘ akiriyavādo samaṇo
M0.330 gotamo , akiriyāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetī ’ ti .Kacci te , bhante , bhagavato vuttavādino , na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkhanti , dhammassa cānudhammaṃ byākaronti , na ca koci sahadhammiko vādānuvādo
T2.100 gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchati ?Anabbhakkhātukāmā hi mayaṃ , bhante , bhagavantan ’’ ti .
291.‘‘ Atthi , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – akiriyavādo samaṇo gotamo , akiriyāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .
Atthi , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – kiriyavādo samaṇo gotamo kiriyāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .
Atthi , sīha , pariyāyo yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – ucchedavādo samaṇo gotamo ucchedāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .
Atthi , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – jegucchī samaṇo gotamo , jegucchitāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .
Atthi , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – venayiko samaṇo gotamo , vinayāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .
Atthi , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – tapassī samaṇo gotamo , tapassitāya dhammaṃ deseti , tena
V0.311 ca sāvake vinetīti .Atthi , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – apagabbho samaṇo gotamo , apagabbhatāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .
Atthi , sīha
T2.101 , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – assattho samaṇo gotamo , assāsāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti . 292.‘‘ Katamo ca , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – akiriyavādo samaṇo gotamo , akiriyāya dhammaṃ deseti
P1.235 , tena ca sāvake vinetīti ?Ahañhi , sīha , akiriyaṃ vadāmi kāyaduccaritassa vacīduccaritassa manoduccaritassa ;
anekavihitānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ akiriyaṃ vadāmi .
Ayaṃ kho , sīha , pariyāyo
M0.331 , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – akiriyavādo samaṇo gotamo , akiriyāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .‘‘ Katamo ca , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – kiriyavādo samaṇo gotamo , kiriyāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti ?
Ahañhi , sīha , kiriyaṃ vadāmi kāyasucaritassa vacīsucaritassa manosucaritassa , anekavihitānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ kiriyaṃ vadāmi .
Ayaṃ kho , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – kiriyavādo samaṇo gotamo , kiriyāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .
‘‘ Katamo ca , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – ucchedavādo samaṇo gotamo , ucchedāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti ?
Ahañhi , sīha , ucchedaṃ vadāmi rāgassa dosassa mohassa ;
anekavihitānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ ucchedaṃ vadāmi .
Ayaṃ kho
T2.102 , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – ucchedavādo samaṇo gotamo ucchedāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .‘‘ Katamo ca , sīha , pariyāyo yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – jegucchī samaṇo gotamo , jegucchitāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti ?
Ahañhi , sīha , jigucchāmi kāyaduccaritena vacīduccaritena manoduccaritena ;
anekavihitānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā jigucchāmi .
Ayaṃ kho , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena
V0.312 sammā vadamāno vadeyya – jegucchī samaṇo gotamo , jegucchitāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .‘‘ Katamo ca , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – venayiko samaṇo gotamo , vinayāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti ?
Ahañhi , sīha , vinayāya dhammaṃ desemi rāgassa dosassa mohassa ;
anekavihitānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ
M0.332 dhammānaṃ vinayāya dhammaṃ desemi .Ayaṃ kho , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – venayiko samaṇo gotamo , vinayāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .
‘‘ Katamo ca , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – tapassī samaṇo gotamo , tapassitāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti ?
Tapanīyāhaṃ , sīha , pāpake akusale dhamme vadāmi – kāyaduccaritaṃ vacīduccaritaṃ manoduccaritaṃ .
Yassa kho , sīha , tapanīyā pāpakā akusalā dhammā
T2.103 pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṃ anuppādadhammā , tamahaṃ tapassīti vadāmi .Tathāgatassa kho , sīha , tapanīyā pāpakā akusalā dhammā pahīnā ucchīnnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā .
Ayaṃ kho , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya ‘‘ tapassī samaṇo gotamo
P1.236 tapassitāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetī ’’ ti .‘‘ Katamo ca , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – apagabbho samaṇo gotamo apagabbhatāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti ?
Yassa kho , sīha , āyatiṃ gabbhaseyyā punabbhavābhinibbatti pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā , tamahaṃ apagabbhoti vadāmi .
Tathāgatassa kho , sīha , āyatiṃ gabbhaseyyā punabbhavābhinibbatti pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā .
Ayaṃ kho , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – apagabbho samaṇo gotamo , apagabbhatāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .
‘‘ Katamo ca , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – assattho samaṇo gotamo assāsāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti ?
Ahañhi , sīha , assattho
V0.313 paramena assāsena , assāsāya dhammaṃ desemi , tena ca sāvake vinemi .Ayaṃ kho , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā
T2.104 vadamāno vadeyya – assattho samaṇo gotamo assāsāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetī ’’ ti . 293. Evaṃ
M0.333 vutte sīho senāpati bhagavantaṃ etadavoca –‘‘ abhikkantaṃ , bhante … pe … upāsakaṃ maṃ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan ’’ ti .
‘‘ Anuviccakāraṃ [ anuvijjakāraṃ ( ka .)] kho , sīha , karohi ;
anuviccakāro tumhādisānaṃ ñātamanussānaṃ sādhu hotī ’’ ti .
‘‘ Imināpāhaṃ , bhante , bhagavato bhiyyosomattāya attamano abhiraddho , yaṃ maṃ bhagavā evamāha –
‘ anuviccakāraṃ kho , sīha , karohi ;
anuviccakāro tumhādisānaṃ ñātamanussānaṃ sādhu hotī ’ ti .
Mamañhi , bhante , aññatitthiyā sāvakaṃ labhitvā kevalakappaṃ vesāliṃ paṭākaṃ parihareyyuṃ –
‘ sīho kho amhākaṃ senāpati sāvakattaṃ upagato ’ ti .
Atha ca pana maṃ bhagavā evamāha –
‘ anuviccakāraṃ kho , sīha , karohi ;
anuviccakāro tumhādisānaṃ ñātamanussānaṃ sādhu hotī ’ ti .
Esāhaṃ , bhante , dutiyampi bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca .
Upāsakaṃ maṃ bhagavā
T2.105 dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan ’’ ti .‘‘ Dīgharattaṃ kho te , sīha , nigaṇṭhānaṃ opānabhūtaṃ kulaṃ , yena nesaṃ upagatānaṃ piṇḍakaṃ dātabbaṃ maññeyyāsī ’’ ti .
‘‘ Imināpāhaṃ , bhante , bhagavato bhiyyosomattāya attamano abhiraddho , yaṃ maṃ bhagavā evamāha –
‘ dīgharattaṃ kho te , sīha , nigaṇṭhānaṃ opānabhūtaṃ kulaṃ , yena nesaṃ upagatānaṃ piṇḍakaṃ dātabbaṃ maññeyyāsī ’ ti .
Sutaṃ me taṃ , bhante , samaṇo gotamo evamāha –
‘ mayhameva dānaṃ dātabbaṃ , na aññesaṃ dānaṃ dātabbaṃ ;
mayhameva sāvakānaṃ dānaṃ dātabbaṃ , na aññesaṃ sāvakānaṃ dānaṃ dātabbaṃ
P1.237 ;mayhameva dinnaṃ mahapphalaṃ , na aññesaṃ dinnaṃ mahapphalaṃ ;
mayhameva sāvakānaṃ dinnaṃ mahapphalaṃ , na aññesaṃ sāvakānaṃ dinnaṃ mahapphalan ’ ti .
Atha ca pana maṃ bhagavā nigaṇṭhesupi dāne samādapeti .
Api ca , bhante , mayamettha kālaṃ jānissāma .
Esāhaṃ , bhante , tatiyampi bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca .
Upāsakaṃ maṃ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan ’’ ti .
Atha kho bhagavā sīhassa senāpatissa anupubbiṃ kathaṃ kathesi , seyyathidaṃ – dānakathaṃ … pe …
T2.106 aparappaccayo satthusāsane bhagavantaṃ etadavoca –‘‘ adhivāsetu me , bhante , bhagavā svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā ’’ ti .
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena .
Atha
M0.334 kho sīho senāpati bhagavato adhivāsanaṃ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi . 294. Atha
V0.314 kho sīho senāpati aññataraṃ purisaṃ āṇāpesi –‘‘ gaccha , bhaṇe , pavattamaṃsaṃ jānāhī ’’ ti .
Atha kho sīho senāpati tassā rattiyā accayena paṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṃ ārocāpesi –
‘‘ kālo , bhante , niṭṭhitaṃ bhattan ’’ ti .
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena sīhassa senāpatissa nivesanaṃ tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṃ bhikkhusaṅghena .
Tena kho pana samayena sambahulā nigaṇṭhā vesāliyaṃ rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ bāhā paggayha kandanti –
‘‘ ajja sīhena senāpatinā thūlaṃ pasuṃ vadhitvā samaṇassa gotamassa bhattaṃ kataṃ , taṃ samaṇo gotamo jānaṃ
T2.107 uddissakataṃ maṃsaṃ paribhuñjati paṭiccakamman ’’ ti .Atha kho aññataro puriso yena sīho senāpati tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā sīhassa senāpatissa upakaṇṇake ārocesi ‘‘ yagghe , bhante , jāneyyāsi , ete sambahulā nigaṇṭhā vesāliyaṃ rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ bāhā paggayha kandanti –
‘ ajja sīhena senāpatinā thūlaṃ pasuṃ vadhitvā samaṇassa gotamassa bhattaṃ kataṃ , taṃ samaṇo gotamo jānaṃ uddissakataṃ maṃsaṃ paribhuñjati paṭiccakamman ’’’ ti .
‘‘ Alaṃ ayyo , dīgharattampi te āyasmantā avaṇṇakāmā buddhassa , avaṇṇakāmā dhammassa , avaṇṇakāmā saṅghassa ;
na ca pana te āyasmantā jiridanti taṃ bhagavantaṃ asatā tucchā musā abhūtena abbhācikkhantā ;
na ca mayaṃ jīvitahetupi sañcicca pāṇaṃ jīvitā voropeyyāmā ’’ ti .
Atha kho sīho senāpati buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā
P1.238 sampavāretvā bhagavantaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ ekamantaṃ nisīdi .Ekamantaṃ nisinnaṃ kho sīhaṃ senāpatiṃ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi .
Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ na , bhikkhave , jā naṃ uddissakataṃ
T2.108 maṃsaṃ paribhuñjitabbaṃ .Yo
M0.335 paribhuñjeyya āpatti dukkaṭassa .Anujānāmi , bhikkhave , tikoṭiparisuddhaṃ macchamaṃsaṃ – adiṭṭhaṃ assutaṃ aparisaṅkitan ’’ ti .
Sīhasenāpativatthu niṭṭhitaṃ .