Issues
අනුවාදය තෝරන්න
Mahāvaggapāḷi
Mahāvaggapāḷi

178. Sīhasenāpativatthu

කතුවරයා: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

178. Sīhasenāpativatthu

290.[ a . ni .8.12 ādayo ] TenaT2.98 kho pana samayena abhiññātā abhiññātā licchavī sandhāgāre [ santhāgāre ( sī . syā .)] sannisinnā sannipatitā anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṃ bhāsanti , dhammassa vaṇṇaṃ bhāsanti , saṅghassa vaṇṇaṃ bhāsanti .
Tena kho pana samayena sīho senāpati nigaṇṭhasāvako tassaṃ parisāyaṃ nisinno hoti .
Atha kho sīhassa senāpatissa etadahosi –
‘‘ nissaṃsayaṃ kho so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho bhavissati , tathā hime abhiññātā abhiññātā licchavī santhāgāre sannisinnā sannipatitā anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṃ bhāsanti , dhammassa vaṇṇaṃ bhāsanti , saṅghassa vaṇṇaṃ bhāsanti .
Yaṃnūnāhaṃ taṃ bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkameyyaṃ arahantaṃ sammāsambuddhan ’’ ti .
Atha kho sīho senāpati yena nigaṇṭho nāṭaputto tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā nigaṇṭhaṃ nāṭaputtaṃ etadavoca –
‘‘ icchāmahaṃ , bhante , samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamitun ’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana tvaṃ , sīha , kiriyavādo samāno akiriyavādaṃ samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamissasi ?
Samaṇo hi , sīha , gotamo akiriyavādo akiriyāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetī ’’ ti .
Atha kho sīhassa senāpatissa yo ahosi gamikābhisaṅkhāro bhagavantaṃ dassanāya , soM0.329 paṭippassambhi .
Dutiyampi kho abhiññātā abhiññātā licchavī sandhāgāre sannisinnā sannipatitā anekapariyānena buddhassa vaṇṇaṃ bhāsanti , dhammassa vaṇṇaṃ bhāsanti , saṅghassa vaṇṇaṃ bhāsanti .
Dutiyampi kho sīhassa senāpatissa etadahosi –
‘‘ nissaṃsayaṃ kho so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho bhavissati , tathā hime abhiññātā abhiññātā licchavī sandhāgāre sannisinnā sannipatitā anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṃ bhāsanti , dhammassa vaṇṇaṃ bhāsanti , saṅghassa vaṇṇaṃ bhāsanti .
Yaṃnūnāhaṃ taṃ bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkameyyaṃ arahantaṃ sammāsambuddhan ’’ ti .
Dutiyampi kho sīho senāpati yenaP1.234 nigaṇṭho nāṭaputto tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā nigaṇṭhaṃ nāṭaputtaṃ etadavoca –
‘‘ icchāmahaṃ , bhante , samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamitun ’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana tvaṃ , sīha , kiriyavādo samāno akiriyavādaṃ samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamissasi ?
Samaṇo hi , sīha , gotamo akiriyavādo akiriyāya dhammaṃ desetiV0.310 , tena ca sāvake vinetī ’’ ti .
Dutiyampi kho sīhassa senāpatissa yo ahosi gamikābhisaṅkhāro bhagavantaṃ dassanāya , so paṭippassambhi .
Tatiyampi kho abhiññātā abhiññātāT2.99 licchavī sandhāgāre sannisinnā sannipatitā anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṃ bhāsanti , dhammassa vaṇṇaṃ bhāsanti , saṅghassa vaṇṇaṃ bhāsanti .
Tatiyampi kho sīhassa senāpatissa etadahosi –
‘‘ nissaṃsayaṃ kho so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho bhavissati , tathā hime abhiññātā abhiññātā licchavī sandhāgāre sannisinnā sannipatitā anekapariyāyena buddhassa vaṇṇaṃ bhāsanti , dhammassa vaṇṇaṃ bhāsanti , saṅghassa vaṇṇaṃ bhāsanti .
Kiñhi me karissanti nigaṇṭhā apalokitā vā anapalokitā vā ?
Yaṃnūnāhaṃ anapaloketvāva nigaṇṭhe taṃ bhagavantaṃ dassanāya upasaṅkameyyaṃ arahantaṃ sammāsambuddhan ’’ ti .
Atha kho sīho senāpati pañcahi rathasatehi divā divassa vesāliyā niyyāsi bhagavantaṃ dassanāya .
Yāvatikā yānassa bhūmi , yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikova yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho sīho senāpati bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ sutaṃ me taṃ , bhante ,‘ akiriyavādo samaṇo gotamo akiriyāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetī ’ ti .
Ye te , bhante , evamāhaṃsu ‘ akiriyavādo samaṇoM0.330 gotamo , akiriyāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetī ’ ti .
Kacci te , bhante , bhagavato vuttavādino , na ca bhagavantaṃ abhūtena abbhācikkhanti , dhammassa cānudhammaṃ byākaronti , na ca koci sahadhammiko vādānuvādoT2.100 gārayhaṃ ṭhānaṃ āgacchati ?
Anabbhakkhātukāmā hi mayaṃ , bhante , bhagavantan ’’ ti .
291.‘‘ Atthi , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – akiriyavādo samaṇo gotamo , akiriyāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .
Atthi , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – kiriyavādo samaṇo gotamo kiriyāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .
Atthi , sīha , pariyāyo yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – ucchedavādo samaṇo gotamo ucchedāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .
Atthi , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – jegucchī samaṇo gotamo , jegucchitāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .
Atthi , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – venayiko samaṇo gotamo , vinayāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .
Atthi , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – tapassī samaṇo gotamo , tapassitāya dhammaṃ deseti , tenaV0.311 ca sāvake vinetīti .
Atthi , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – apagabbho samaṇo gotamo , apagabbhatāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .
Atthi , sīhaT2.101 , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – assattho samaṇo gotamo , assāsāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .
292.‘‘ Katamo ca , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – akiriyavādo samaṇo gotamo , akiriyāya dhammaṃ desetiP1.235 , tena ca sāvake vinetīti ?
Ahañhi , sīha , akiriyaṃ vadāmi kāyaduccaritassa vacīduccaritassa manoduccaritassa ;
anekavihitānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ akiriyaṃ vadāmi .
Ayaṃ kho , sīha , pariyāyoM0.331 , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – akiriyavādo samaṇo gotamo , akiriyāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .
‘‘ Katamo ca , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – kiriyavādo samaṇo gotamo , kiriyāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti ?
Ahañhi , sīha , kiriyaṃ vadāmi kāyasucaritassa vacīsucaritassa manosucaritassa , anekavihitānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ kiriyaṃ vadāmi .
Ayaṃ kho , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – kiriyavādo samaṇo gotamo , kiriyāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .
‘‘ Katamo ca , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – ucchedavādo samaṇo gotamo , ucchedāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti ?
Ahañhi , sīha , ucchedaṃ vadāmi rāgassa dosassa mohassa ;
anekavihitānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ ucchedaṃ vadāmi .
Ayaṃ khoT2.102 , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – ucchedavādo samaṇo gotamo ucchedāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .
‘‘ Katamo ca , sīha , pariyāyo yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – jegucchī samaṇo gotamo , jegucchitāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti ?
Ahañhi , sīha , jigucchāmi kāyaduccaritena vacīduccaritena manoduccaritena ;
anekavihitānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃ dhammānaṃ samāpattiyā jigucchāmi .
Ayaṃ kho , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyenaV0.312 sammā vadamāno vadeyya – jegucchī samaṇo gotamo , jegucchitāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .
‘‘ Katamo ca , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – venayiko samaṇo gotamo , vinayāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti ?
Ahañhi , sīha , vinayāya dhammaṃ desemi rāgassa dosassa mohassa ;
anekavihitānaṃ pāpakānaṃ akusalānaṃM0.332 dhammānaṃ vinayāya dhammaṃ desemi .
Ayaṃ kho , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – venayiko samaṇo gotamo , vinayāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .
‘‘ Katamo ca , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – tapassī samaṇo gotamo , tapassitāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti ?
Tapanīyāhaṃ , sīha , pāpake akusale dhamme vadāmi – kāyaduccaritaṃ vacīduccaritaṃ manoduccaritaṃ .
Yassa kho , sīha , tapanīyā pāpakā akusalā dhammāT2.103 pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṃ anuppādadhammā , tamahaṃ tapassīti vadāmi .
Tathāgatassa kho , sīha , tapanīyā pāpakā akusalā dhammā pahīnā ucchīnnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā .
Ayaṃ kho , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya ‘‘ tapassī samaṇo gotamoP1.236 tapassitāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetī ’’ ti .
‘‘ Katamo ca , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – apagabbho samaṇo gotamo apagabbhatāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti ?
Yassa kho , sīha , āyatiṃ gabbhaseyyā punabbhavābhinibbatti pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā , tamahaṃ apagabbhoti vadāmi .
Tathāgatassa kho , sīha , āyatiṃ gabbhaseyyā punabbhavābhinibbatti pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṃkatā āyatiṃ anuppādadhammā .
Ayaṃ kho , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – apagabbho samaṇo gotamo , apagabbhatāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti .
‘‘ Katamo ca , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammā vadamāno vadeyya – assattho samaṇo gotamo assāsāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetīti ?
Ahañhi , sīha , assatthoV0.313 paramena assāsena , assāsāya dhammaṃ desemi , tena ca sāvake vinemi .
Ayaṃ kho , sīha , pariyāyo , yena maṃ pariyāyena sammāT2.104 vadamāno vadeyya – assattho samaṇo gotamo assāsāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetī ’’ ti .
293. EvaṃM0.333 vutte sīho senāpati bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ abhikkantaṃ , bhante … pe … upāsakaṃ maṃ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan ’’ ti .
‘‘ Anuviccakāraṃ [ anuvijjakāraṃ ( ka .)] kho , sīha , karohi ;
anuviccakāro tumhādisānaṃ ñātamanussānaṃ sādhu hotī ’’ ti .
‘‘ Imināpāhaṃ , bhante , bhagavato bhiyyosomattāya attamano abhiraddho , yaṃ maṃ bhagavā evamāha –
‘ anuviccakāraṃ kho , sīha , karohi ;
anuviccakāro tumhādisānaṃ ñātamanussānaṃ sādhu hotī ’ ti .
Mamañhi , bhante , aññatitthiyā sāvakaṃ labhitvā kevalakappaṃ vesāliṃ paṭākaṃ parihareyyuṃ –
‘ sīho kho amhākaṃ senāpati sāvakattaṃ upagato ’ ti .
Atha ca pana maṃ bhagavā evamāha –
‘ anuviccakāraṃ kho , sīha , karohi ;
anuviccakāro tumhādisānaṃ ñātamanussānaṃ sādhu hotī ’ ti .
Esāhaṃ , bhante , dutiyampi bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca .
Upāsakaṃ maṃ bhagavāT2.105 dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan ’’ ti .
‘‘ Dīgharattaṃ kho te , sīha , nigaṇṭhānaṃ opānabhūtaṃ kulaṃ , yena nesaṃ upagatānaṃ piṇḍakaṃ dātabbaṃ maññeyyāsī ’’ ti .
‘‘ Imināpāhaṃ , bhante , bhagavato bhiyyosomattāya attamano abhiraddho , yaṃ maṃ bhagavā evamāha –
‘ dīgharattaṃ kho te , sīha , nigaṇṭhānaṃ opānabhūtaṃ kulaṃ , yena nesaṃ upagatānaṃ piṇḍakaṃ dātabbaṃ maññeyyāsī ’ ti .
Sutaṃ me taṃ , bhante , samaṇo gotamo evamāha –
‘ mayhameva dānaṃ dātabbaṃ , na aññesaṃ dānaṃ dātabbaṃ ;
mayhameva sāvakānaṃ dānaṃ dātabbaṃ , na aññesaṃ sāvakānaṃ dānaṃ dātabbaṃP1.237 ;
mayhameva dinnaṃ mahapphalaṃ , na aññesaṃ dinnaṃ mahapphalaṃ ;
mayhameva sāvakānaṃ dinnaṃ mahapphalaṃ , na aññesaṃ sāvakānaṃ dinnaṃ mahapphalan ’ ti .
Atha ca pana maṃ bhagavā nigaṇṭhesupi dāne samādapeti .
Api ca , bhante , mayamettha kālaṃ jānissāma .
Esāhaṃ , bhante , tatiyampi bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca .
Upāsakaṃ maṃ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan ’’ ti .
Atha kho bhagavā sīhassa senāpatissa anupubbiṃ kathaṃ kathesi , seyyathidaṃ – dānakathaṃ … pe …T2.106 aparappaccayo satthusāsane bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ adhivāsetu me , bhante , bhagavā svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā ’’ ti .
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena .
AthaM0.334 kho sīho senāpati bhagavato adhivāsanaṃ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi .
294. AthaV0.314 kho sīho senāpati aññataraṃ purisaṃ āṇāpesi –
‘‘ gaccha , bhaṇe , pavattamaṃsaṃ jānāhī ’’ ti .
Atha kho sīho senāpati tassā rattiyā accayena paṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṃ ārocāpesi –
‘‘ kālo , bhante , niṭṭhitaṃ bhattan ’’ ti .
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena sīhassa senāpatissa nivesanaṃ tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṃ bhikkhusaṅghena .
Tena kho pana samayena sambahulā nigaṇṭhā vesāliyaṃ rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ bāhā paggayha kandanti –
‘‘ ajja sīhena senāpatinā thūlaṃ pasuṃ vadhitvā samaṇassa gotamassa bhattaṃ kataṃ , taṃ samaṇo gotamo jānaṃT2.107 uddissakataṃ maṃsaṃ paribhuñjati paṭiccakamman ’’ ti .
Atha kho aññataro puriso yena sīho senāpati tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā sīhassa senāpatissa upakaṇṇake ārocesi ‘‘ yagghe , bhante , jāneyyāsi , ete sambahulā nigaṇṭhā vesāliyaṃ rathikāya rathikaṃ siṅghāṭakena siṅghāṭakaṃ bāhā paggayha kandanti –
‘ ajja sīhena senāpatinā thūlaṃ pasuṃ vadhitvā samaṇassa gotamassa bhattaṃ kataṃ , taṃ samaṇo gotamo jānaṃ uddissakataṃ maṃsaṃ paribhuñjati paṭiccakamman ’’’ ti .
‘‘ Alaṃ ayyo , dīgharattampi te āyasmantā avaṇṇakāmā buddhassa , avaṇṇakāmā dhammassa , avaṇṇakāmā saṅghassa ;
na ca pana te āyasmantā jiridanti taṃ bhagavantaṃ asatā tucchā musā abhūtena abbhācikkhantā ;
na ca mayaṃ jīvitahetupi sañcicca pāṇaṃ jīvitā voropeyyāmā ’’ ti .
Atha kho sīho senāpati buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvāP1.238 sampavāretvā bhagavantaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho sīhaṃ senāpatiṃ bhagavā dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi .
Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ na , bhikkhave , jā naṃ uddissakataṃT2.108 maṃsaṃ paribhuñjitabbaṃ .
YoM0.335 paribhuñjeyya āpatti dukkaṭassa .
Anujānāmi , bhikkhave , tikoṭiparisuddhaṃ macchamaṃsaṃ – adiṭṭhaṃ assutaṃ aparisaṅkitan ’’ ti .
Sīhasenāpativatthu niṭṭhitaṃ .