Issues
Select Version
Mahāvaggapāḷi
Mahāvaggapāḷi

180. Meṇḍakagahapativatthu

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

180. Meṇḍakagahapativatthu

296. TenaV0.317 kho pana samayena bhaddiyanagare meṇḍako gahapati paṭivasati .
Tassa evarūpo iddhānubhāvo hoti – sīsaṃ nahāyitvā dhaññāgāraṃ sammajjāpetvā bahidvāre nisīdati , antalikkhā dhaññassa dhārā opatitvā dhaññāgāraṃ pūreti .
Bhariyāya evarūpo iddhānubhāvo hoti – ekaṃyeva āḷhakathālikaṃ upanisīditvā ekañca sūpabhiñjanakaṃ [ sūpabhiñjarakaṃ ( sī .)] dāsakammakaraporisaṃ bhattena parivisati , na tāva taṃ khiyyati [ khīyati ( sī . syā .)] yāva sā na vuṭṭhāti .
Puttassa evarūpo iddhānubhāvo hoti – ekaṃyeva sahassathavikaṃ gahetvā dāsakammakaraporisassa chamāsikaṃ vetanaṃ deti , na tāva taṃ khiyyati yāvassa hatthagatā .
Suṇisāya evarūpo iddhānubhāvo hoti – ekaṃyeva catudoṇikaṃ piṭakaṃ upanisīditvā dāsakammakaraporisassa chamāsikaṃ bhattaṃ deti , na tāva taṃ khiyyati yāva sā na vuṭṭhāti .
Dāsassa evarūpo iddhānubhāvo hoti – ekena naṅgalena kasantassa satta sītāyo gacchanti .
Assosi kho rājā māgadho seniyo bimbisāro –
‘‘ amhākaṃT2.112 kira vijite bhaddiyanagare meṇḍako gahapati paṭivasati .
Tassa evarūpo iddhānubhāvo – sīsaṃ nahāyitvā dhaññāgāraṃ sammajjāpetvā bahidvāre nisīdati , antalikkhā dhaññassa dhārā opatitvā dhaññāgāraṃ pūreti .
Bhariyāya evarūpo iddhānubhāvo – ekaṃyeva āḷhakathālikaṃ upanisīditvā ekañca sūpabhiñjanakaṃ dāsakammakaraporisaṃ bhattena parivisati , na tāva taṃ khiyyati yāva sā na vuṭṭhāti .
Puttassa evarūpo iddhānubhāvo – ekaṃyeva sahassathavikaṃ gahetvā dāsakammakaraporisassa chamāsikaṃ vetanaṃ deti , na tāva taṃ khiyyati yāvassa hatthagatā .
Suṇisāya evarūpoM0.338 iddhānubhāvo – ekaṃyeva catudoṇikaṃ piṭakaṃ upanisīditvā dāsakammakaraporisassa chamāsikaṃ bhattaṃ deti , na tāva taṃ khiyyati yāva sā na vuṭṭhāti .
Dāsassa evarūpo iddhānubhāvo – ekena naṅgalena kasantassa satta sītāyo gacchantī ’’ ti .
Atha kho rājā māgadho seniyo bimbisāro aññataraṃ sabbatthakaṃ mahāmattaṃ āmantesi –
‘‘ amhākaṃ kira , bhaṇe , vijite bhaddiyanagare meṇḍako gahapati paṭivasati .
Tassa evarūpo iddhānubhāvoP1.241 – sīsaṃ nahāyitvā dhaññāgāraṃ sammajjāpetvā bahidvāre nisīdati , antalikkhā dhaññassa dhārā opatitvā dhaññāgāraṃ pūreti .
Bhariyāya … pe … puttassa … suṇisāya … dāsassa evarūpo iddhānubhāvo , ekena naṅgalena kasantassa satta sītāyo gacchantīti .
Gaccha , bhaṇe , jānāhi .
Yathā mayā sāmaṃ diṭṭho , evaṃ tava diṭṭho bhavissatī ’’ ti .
297. EvaṃV0.318 , devātiT2.113 kho so mahāmatto rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa paṭissuṇitvā caturaṅginiyā senāya yena bhaddiyaṃ tena pāyāsi .
Anupubbena yena bhaddiyaṃ yena meṇḍako gahapati tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā meṇḍakaṃ gahapatiṃ etadavoca –
‘‘ ahañhi , gahapati , raññā āṇatto ‘ amhākaṃ kira , bhaṇe , vijite bhaddiyanagare meṇḍako gahapati paṭivasati , tassa evarūpo iddhānubhāvo , sīsaṃ nahāyitvā … pe … bhariyāya … puttassa … suṇisāya … dāsassa evarūpo iddhānubhāvo , ekena naṅgalena kasantassa satta sītāyo gacchantī ’ ti , gaccha , bhaṇe , jānāhi .
Yathā mayā sāmaṃ diṭṭho , evaṃ tava diṭṭho bhavissatī ’ ti .
Passāma te , gahapati , iddhānubhāvan ’’ ti .
Atha kho meṇḍako gahapati sīsaṃ nahāyitvā dhaññāgāraṃ sammajjāpetvā bahidvāre nisīdi , antalikkhā dhaññassa dhārā opatitvā dhaññāgāraṃ pūresi .
‘‘ Diṭṭho te , gahapati , iddhānubhāvo .
Bhariyāya te iddhānubhāvaṃT2.114 passissāmā ’’ ti .
Atha kho meṇḍako gahapati bhariyaṃ āṇāpesi –
‘‘ tena hi caturaṅginiṃ senaṃ bhattena parivisā ’’ ti .
Atha kho meṇḍakassa gahapatissa bhariyā ekaṃyeva āḷhakathālikaṃ upanisīditvā ekañca sūpabhiñjanakaṃ caturaṅginiṃ senaṃ bhattena parivisi , na tāva taṃ khiyyati , yāva sā na vuṭṭhāti .
‘‘ Diṭṭho te , gahapati , bhariyāyapi iddhānubhāvo .
Puttassa te iddhānubhāvaṃ passissāmā ’’ ti .
Atha kho meṇḍako gahapati puttaṃ āṇāpesi –
‘‘ tena hi caturaṅginiyā senāya chamāsikaṃ vetanaṃ dehī ’’ tiM0.339 .
Atha kho meṇḍakassa gahapatissa putto ekaṃyeva sahassathavikaṃ gahetvā caturaṅginiyā senāya chamāsikaṃ vetanaṃ adāsi , na tāva taṃ khiyyati , yāvassa hatthagatā .
‘‘ Diṭṭho te , gahapati , puttassapi iddhānubhāvo .
Suṇisāya te iddhānubhāvaṃ passissāmā ’’ ti .
Atha kho meṇḍako gahapati suṇisaṃ āṇāpesi –
‘‘ tena hi caturaṅginiyā senāya chamāsikaṃ bhattaṃ dehī ’’ ti .
Atha kho meṇḍakassa gahapatissa suṇisā ekaṃyeva catudoṇikaṃ piṭakaṃ upanisīditvā caturaṅginiyā senāya chamāsikaṃ bhattaṃ adāsi , na tāva taṃ khiyyati yāva sā na vuṭṭhāti .
‘‘ Diṭṭho te , gahapati , suṇisāyapi iddhānubhāvo .
Dāsassa te iddhānubhāvaṃ passissāmā ’’ ti .
‘‘ Mayhaṃ kho , sāmi , dāsassa iddhānubhāvo khette passitabbo ’’ ti .
‘‘ Alaṃ , gahapati , diṭṭho te dāsassapi iddhānubhāvo ’’ ti .
Atha kho so mahāmatto caturaṅginiyā senāya punadeva rājagahaṃ paccāgañchi .
Yena rājā māgadho seniyo bimbisāro tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā rañño māgadhassa seniyassa bimbisārassa etamatthaṃ ārocesi .
298. AthaP1.242 kho bhagavā vesāliyaṃ yathābhirantaṃ viharitvā yena bhaddiyaṃ tena cārikaṃ pakkāmi mahatā bhikkhusaṅghena saddhiṃ aḍḍhatelasehi bhikkhusatehi .
Atha kho bhagavā anupubbena cārikaṃV0.319 caramāno yenaT2.115 bhaddiyaṃ tadavasari .
Tatra sudaṃ bhagavā bhaddiye viharati jātiyā vane .
Assosi kho meṇḍako gahapati –
‘‘ samaṇo khalu bho gotamo sakyaputto sakyakulā pabbajito bhaddiyaṃ anuppatto bhaddiye viharati jātiyā vane .
Taṃ kho pana bhagavantaṃ gotamaṃ evaṃ kalyāṇo kittisaddo abbhuggato –
‘ itipi so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho vijjācaraṇasampanno sugato lokavidū anuttaro purisadammasārathi satthā devamanussānaṃ buddho bhagavā ’[ bhagavāti ( ka .)].
So imaṃ lokaṃ sadevakaṃ samārakaṃ sabrahmakaṃ sassamaṇabrāhmaṇiṃ pajaṃ sadevamanussaṃ sayaṃ abhiññā sacchikatvā pavedeti .
So dhammaṃ deseti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyañjanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ pakāseti .
Sādhu kho pana tathārūpānaṃ arahataṃ dassanaṃ hotī ’’ ti .
Atha kho meṇḍako gahapati bhadrāni bhadrāni yānāni yojāpetvā bhadraṃ bhadraṃ yānaṃ abhiruhitvā bhadrehi bhadrehi yānehiM0.340 bhaddiyā niyyāsi bhagavantaṃ dassanāya .
Addasaṃsu kho sambahulā titthiyā meṇḍakaṃ gahapatiṃ dūratova āgacchantaṃ , disvāna meṇḍakaṃ gahapatiṃ etadavocuṃ –
‘‘ kahaṃ tvaṃ , gahapati , gacchasī ’’ ti ?
‘‘ Gacchāmahaṃ , bhante , bhagavantaṃ [ idaṃ padaṃ sī . syā . potthakesu natthi ] samaṇaṃ gotamaṃ dassanāyā ’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana tvaṃ , gahapati , kiriyavādo samāno akiriyavādaṃ samaṇaṃ gotamaṃ dassanāya upasaṅkamissasi ?
Samaṇo hi , gahapati , gotamo akiriyavādo akiriyāya dhammaṃ deseti , tena ca sāvake vinetī ’’ ti .
Atha kho meṇḍakassa gahapatissaT2.116 etadahosi –
‘‘ nissaṃsayaṃ , kho so bhagavā arahaṃ sammāsambuddho bhavissati , yathayime titthiyā usūyantī ’’ ti .
Yāvatikā yānassa bhūmi , yānena gantvā yānā paccorohitvā pattikova yena bhagavā tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnassa kho meṇḍakassa gahapatissa bhagavā anupubbiṃ kathaṃ kathesi , seyyathidaṃ – dānakathaṃ … pe … aparappaccayo satthusāsane bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ abhikkantaṃ , bhante … pe …T2.117 upāsakaṃ maṃ bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gataṃP1.243 .
Adhivāsetu ca me , bhante , bhagavā svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā ’’ ti .
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena .
Atha kho meṇḍako gahapati bhagavato adhivāsanaṃ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi .
Atha kho meṇḍako gahapati tassā rattiyā accayena paṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṃ ārocāpesi –
‘‘ kālo , bhante , niṭṭhitaṃ bhattan ’’ ti .
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena meṇḍakassa gahapatissa nivesanaṃ tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṃ bhikkhusaṅghena .
Atha kho meṇḍakassa gahapatissa bhariyā ca putto ca suṇisā ca dāso ca yena bhagavā tenupasaṅkamiṃsuV0.320 , upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdiṃsu .
Tesaṃ bhagavā anupubbiṃ kathaṃ kathesi , seyyathidaṃ – dānakathaṃ … pe …T2.118 aparappaccayā satthusāsane bhagavantaṃ etadavocuṃ –
‘‘ abhikkantaṃ , bhante … pe … ete mayaṃ , bhante , bhagavantaṃ saraṇaṃ gacchāma dhammañca bhikkhusaṅghañca .
Upāsake no bhagavā dhāretu ajjatagge pāṇupete saraṇaṃM0.341 gate ’’ ti .
Atha kho meṇḍako gahapati buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinno kho meṇḍako gahapati bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ yāva , bhante , bhagavā bhaddiye viharati tāva ahaṃ buddhappamukhassa bhikkhusaṅghassa dhuvabhattenā ’’ ti .
Atha kho bhagavā meṇḍakaṃ gahapatiṃ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi .
Meṇḍakagahapativattha niṭṭhitaṃ .