279. Upālisaṅghasāmaggīpucchā
476. Atha
P1.358M0.508V0.482 kho āyasmā upāli yena bhagavā tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .Ekamantaṃ nisinno kho āyasmā upāli bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ yasmiṃ , bhante , vatthusmiṃ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇaṃ , saṅgho taṃ vatthuṃ avinicchinitvā amūlā mūlaṃ gantvā saṅghasāmaggiṃ karoti , dhammikā nu kho sā , bhante , saṅghasāmaggī ’’ ti ?
‘‘ Yasmiṃ
T2.353 , upāli , vatthusmiṃ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇaṃ , saṅgho taṃ vatthuṃ avinicchinitvā amūlā mūlaṃ gantvā saṅghasāmaggiṃ karoti , adhammikā sā , upāli , saṅghasāmaggī ’’ ti .‘‘ Yasmiṃ pana , bhante , vatthusmiṃ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇaṃ , saṅgho taṃ vatthuṃ vinicchinitvā mūlā mūlaṃ gantvā saṅghasāmaggiṃ karoti , dhammikā nu kho sā , bhante , saṅghasāmaggī ’’ ti ?
‘‘ Yasmiṃ , upāli , vatthusmiṃ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇaṃ , saṅgho taṃ vatthuṃ vinicchinitvā mūlā mūlaṃ gantvā saṅghasāmaggiṃ karoti , dhammikā sā , upāli , saṅghasāmaggī ’’ ti .
‘‘ Kati nu kho , bhante , saṅghasāmaggiyo ’’ ti ?
‘‘ Dvemā , upāli , saṅghasāmaggiyo – atthupāli , saṅghasāmaggī atthāpetā byañjanupetā ;
atthupāli , saṅghasāmaggī atthupetā ca byañjanupetā ca .
Katamā ca , upāli , saṅghasāmaggī atthāpetā byañjanupetā ?
Yasmiṃ , upāli , vatthusmiṃ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇaṃ , saṅgho taṃ vatthuṃ avinicchinitvā amūlā mūlaṃ gantvā saṅghasāmaggiṃ karoti , ayaṃ vuccati , upāli , saṅghasāmaggī atthāpetā byañjanupetā .
Katamā ca , upāli , saṅghasāmaggī atthupetā ca byañjanupetā ca ?
Yasmiṃ , upāli , vatthusmiṃ hoti saṅghassa bhaṇḍanaṃ kalaho viggaho vivādo saṅghabhedo saṅgharāji saṅghavavatthānaṃ saṅghanānākaraṇaṃ , saṅgho taṃ vatthuṃ vinicchinitvā mūlā mūlaṃ gantvā saṅghasāmaggiṃ karoti , ayaṃ vuccati , upāli , saṅghasāmaggī atthupetā ca byañjanupetā ca .
Imā kho , upāli , dve saṅghasāmaggiyo ’’ ti .
477. Atha
M0.509V0.483 kho āyasmā upāli uṭṭhāyāsanā ekaṃsaṃ uttarāsaṅgaṃ karitvā yena bhagavā tenañjaliṃ paṇāmetvā bhagavantaṃ gāthāya ajjhabhāsi –‘‘ Saṅghassa
T2.354 kiccesu ca mantanāsu ca ;Atthesu jātesu vinicchayesu ca ;
Kathaṃpakārodha naro mahatthiko ;
Bhikkhu kathaṃ hotidha paggahārahoti .
‘‘ Anānuvajjo
P1.359 paṭhamena sīlato ;Avekkhitācāro susaṃvutindriyo ;
Paccatthikā nūpavadanti dhammato ;
Na hissa taṃ hoti vadeyyu yena naṃ .
‘‘ So tādiso sīlavisuddhiyā ṭhito ;
Visārado hoti visayha bhāsati ;
Nacchambhati parisagato na vedhati ;
Atthaṃ na hāpeti anuyyutaṃ bhaṇaṃ .
‘‘ Tatheva pañhaṃ parisāsu pucchito ;
Na ceva pajjhāyati na maṅku hoti ;
So kālāgataṃ byākaraṇārahaṃ vaco ;
Rañjeti viññūparisaṃ vicakkhaṇo .
‘‘ Sagāravo vuḍḍhataresu bhikkhusu ;
Ācerakamhi ca sake visārado ;
Alaṃ pametuṃ paguṇo kathetave ;
Paccatthikānañca viraddhikovido .
‘‘ Paccatthikā
T2.355 yena vajanti niggahaṃ ;Mahājano saññapanañca gacchati ;
Sakañca
V0.484 ādāyamayaṃ na riñcati ;Viyākaraṃ [ so byākaraṃ ( sī .), veyyākaraṃ ( syā .)] pañhamanūpaghātikaṃ .
‘‘ Dūteyyakammesu
M0.510 alaṃ samuggaho ;Saṅghassa kiccesu ca āhu naṃ yathā ;
Karaṃ vaco bhikkhugaṇena pesito ;
Ahaṃ karomīti na tena maññati .
‘‘ Āpajjati yāvatakesu vatthusu ;
Āpattiyā hoti yathā ca vuṭṭhiti ;
Ete vibhaṅgā ubhayassa svāgatā ;
Āpatti vuṭṭhānapadassa kovido .
‘‘ Nissāraṇaṃ gacchati yāni cācaraṃ ;
Nissārito hoti yathā ca vattanā [ vatthunā ( sī . syā .)];
Osāraṇaṃ taṃvusitassa jantuno ;
Etampi jānāti vibhaṅgakovido .
‘‘ Sagāravo vuḍḍhataresu bhikkhusu ;
Navesu theresu ca majjhimesu ca ;
Mahājanassatthacarodha paṇḍito ;
So tādiso bhikkhu idha paggahāraho ’’ ti .
Upālisaṅghasāmaggīpucchā niṭṭhitā .
Kosambakakkhandhako dasamo .