275. Pālileyyakagamanakathā
467.[ udā .35 ādayo thokaṃ visadisaṃ ] Atha
T2.341 kho bhagavā āyasmantañca anuruddhaṃ āyasmantañca nandiyaṃ āyasmantañca kimilaṃ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṃsetvā uṭṭhāyāsanā yena pālileyyakaṃ [ pārileyyakaṃ ( sī . syā .)] tena cārikaṃ pakkāmi .Anupubbena cārikaṃ caramāno yena pālileyyakaṃ tadavasari .
Tatra sudaṃ bhagavā pālileyyake viharati rakkhitavanasaṇḍe bhaddasālamūle .
Atha kho bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa evaṃ cetaso parivitakko udapādi –
‘‘ ahaṃ kho pubbe ākiṇṇo na phāsu vihāsiṃ tehi kosambakehi [ kosabbhikehi ( syā .)] bhikkhūhi bhaṇḍanakārakehi kalahakārakehi vivādakārakehi bhassakārakehi saṅghe adhikaraṇakārakehi .
Somhi etarahi eko adutiyo sukhaṃ phāsu viharāmi aññatreva tehi kosambakehi bhikkhūhi bhaṇḍanakārakehi kalahakārakehi vivādakārakehi bhassakārakehi saṅghe adhikaraṇakārakehī ’’ ti .
Aññataropi
M0.500 kho hatthināgo ākiṇṇo viharati hatthīhi hatthinīhi hatthikaḷabhehi hatthicchāpehi , chinnaggāni ceva tiṇāni khādati , obhaggobhaggañcassa sākhābhaṅgaṃ khādanti , āvilāni ca pānīyāni pivati , ogāhā cassa otiṇṇassa hatthiniyo kāyaṃ upanighaṃsantiyo gacchanti .Atha kho tassa
P1.353 hatthināgassa etadahosi –‘‘ ahaṃ kho ākiṇṇo viharāmi hatthīhi hatthinīhi hatthikaḷabhehi hatthicchāpehi , chinnaggāni ceva tiṇāni khādāmi , obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṃ
T2.342 khādanti , āvilāni ca pānīyāni pivāmi , ogāhā ca me otiṇṇassa hatthiniyo kāyaṃ upanighaṃsantiyo gacchanti .Yaṃnūnāhaṃ ekova gaṇasmā vūpakaṭṭho vihareyyan ’’ ti .
Atha kho so hatthināgo yūthā apakkamma yena pālileyyakaṃ rakkhitavanasaṇḍo bhaddasālamūlaṃ yena bhagavā tenupasaṅkami , upasaṅkamitvā soṇḍāya bhagavato pānīyaṃ
V0.475 paribhojanīyaṃ upaṭṭhāpeti , appaharitañca karoti .Atha kho tassa hatthināgassa etadahosi –
‘‘ ahaṃ kho pubbe ākiṇṇo na phāsu vihāsiṃ hatthīhi hatthinīhi hatthikaḷabhehi hatthicchāpehi , chinnaggāni ceva tiṇāni khādiṃ , obhaggobhaggañca me sākhābhaṅgaṃ khādiṃsu , āvilāni ca pānīyāni apāyiṃ ogāhā ca me otiṇṇassa [ ogāhañcassa otiṇṇassa ( syā .), ogāhā cassa uttiṇṇassa ( sī .)] hatthiniyo kāyaṃ upanighaṃsantiyo agamaṃsu .
Somhi etarahi eko adutiyo sukhaṃ phāsu viharāmi aññatreva hatthīhi hatthinīhi hatthikaḷabhehi hatthicchāpehī ’’ ti .
Atha kho bhagavā attano ca pavivekaṃ viditvā tassa ca hatthināgassa cetasā cetoparivitakkamaññāya tāyaṃ velāyaṃ imaṃ udānaṃ udānesi –
[ udā .35]‘‘ Etaṃ [ evaṃ ( ka .)] nāgassa nāgena , īsādantassa hatthino ;
Sameti cittaṃ cittena , yadeko ramatī vane ’’ ti .
Atha kho bhagavā pālileyyake yathābhirantaṃ viharitvā yena sāvatthi tena cārikaṃ pakkāmi .
Anupubbena cārikaṃ caramāno yena
T2.343 sāvatthi tadavasari .Tatra sudaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Atha kho kosambakā upāsakā –
‘‘ ime kho ayyā kosambakā bhikkhū bahuno amhākaṃ anatthassa kārakā
M0.501 .Imehi ubbāḷho bhagavā pakkanto .
Handa mayaṃ ayye kosambake bhikkhū neva abhivādeyyāma , na paccuṭṭheyyāma , na añjalikammaṃ sāmīcikammaṃ kareyyāma , na sakkareyyāma , na garuṃ kareyyāma , na māneyyāma , na bhajeyyāma , na pūjeyyāma , upagatānampi piṇḍakaṃ na dajjeyyāma – evaṃ ime amhehi asakkariyamānā agarukariyamānā amāniyamānā abhajiyamānā apūjiyamānā asakkārapakatā pakkamissanti vā vibbhamissanti vā bhagavantaṃ vā pasādessantī ’’ ti .
Atha kho kosambakā upāsakā kosambake bhikkhū neva abhivādesuṃ , na paccuṭṭhesuṃ , na añjalikammaṃ
P1.354 sāmīcikammaṃ akaṃsu , na sakkariṃsu , na garuṃ kariṃsu , na mānesuṃ , na bhajesuṃ na pūjesuṃ , upagatānampi piṇḍakaṃ na adaṃsu .Atha kho kosambakā bhikkhū kosambakehi upāsakehi asakkariyamānā agarukariyamānā amāniyamānā abhajiyamānā apūjiyamānā asakkārapakatā evamāhaṃsu –
‘‘ handa mayaṃ , āvuso , sāvatthiṃ gantvā bhagavato santike imaṃ adhikaraṇaṃ vūpasameyyāmā ’’ ti .
Pālileyyakagamanakathā niṭṭhitā .