Issues
Select Version
Mahāvaggapāḷi
Mahāvaggapāḷi

219. Visākhāvatthu

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

219. Visākhāvatthu

349. Atha kho bhagavā bārāṇasiyaṃ yathābhirantaṃ viharitvā yena sāvatthi tena cārikaṃ pakkāmi .
Anupubbena cārikaṃ caramāno yena sāvatthi tadavasari .
Tatra sudaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Atha kho visākhā migāramātā yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavantaṃ abhivādetvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho visākhaṃ migāramātaraṃ bhagavāT2.208 dhammiyā kathāya sandassesi samādapesi samuttejesi sampahaṃsesi .
Atha kho visākhā migāramātā , bhagavatā dhammiyā kathāya sandassitā samādapitā samuttejitā sampahaṃsitā , bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ adhivāsetu me , bhante , bhagavā svātanāya bhattaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā ’’ ti .
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena .
Atha kho visākhā migāramātā bhagavato adhivāsanaṃ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṃ abhivādetvā padakkhiṇaṃ katvā pakkāmi .
Tena kho pana samayena tassā rattiyā accayena cātuddīpiko mahāmegho pāvassi .
Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ yathā , bhikkhave , jetavane vassati evaṃ catūsu dīpesu vassati .
Ovassāpetha , bhikkhave , kāyaṃ .
Ayaṃ pacchimako cātuddīpiko mahāmegho ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho te bhikkhū bhagavato paṭissuṇitvāP1.291 nikkhittacīvarā kāyaṃ ovassāpenti .
Atha kho visākhā migāramātā paṇītaṃ khādanīyaṃ bhojanīyaṃ paṭiyādāpetvā dāsiṃ āṇāpesi –
‘‘ gaccha , je .
Ārāmaṃ gantvā kālaṃ ārocehi – kālo , bhante , niṭṭhitaṃ bhattan ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , ayye ’’ ti kho sā dāsī visākhāya migāramātuyā paṭissuṇitvā ārāmaṃ gantvā addasa bhikkhū nikkhittacīvare kāyaṃ ovassāpente , disvāna ‘ natthi ārāme bhikkhū , ājīvakā kāyaṃ ovassāpentī ’ ti yena visākhā migāramātā tenupasaṅkamiV0.382 ;
upasaṅkamitvā visākhaṃ migāramātaraṃ etadavoca –
‘‘ natthayye , ārāme bhikkhū , ājīvakā kāyaṃ ovassāpentī ’’ ti .
Atha kho visākhāya migāramātuyāT2.209 paṇḍitāya viyattāya medhāviniyā etadahosi –
‘‘ nissaṃsayaṃ kho ayyā nikkhittacīvarā kāyaṃ ovassāpenti .
SāyaṃM0.405 bālā maññittha – natthi ārāme bhikkhū , ājīvakā kāyaṃ ovassāpentī ’’ ti , puna dāsiṃ āṇāpesi –
‘‘ gaccha , je .
Ārāmaṃ gantvā kālaṃ ārocehi – kālo , bhante , niṭṭhitaṃ bhattan ’’ ti .
Atha kho te bhikkhū gattāni sītiṃ karitvā [ sītīkaritvā ( syā .)] kallakāyā cīvarāni gahetvā yathāvihāraṃ pavisiṃsu .
Atha kho sā dāsī ārāmaṃ gantvā bhikkhū apassantī ‘ natthi ārāme bhikkhū , suñño ārāmo ’ ti yena visākhā migāramātā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā visākhaṃ migāramātaraṃ etadavoca –
‘‘ natthayye , ārāme bhikkhū , suñño ārāmo ’’ ti .
Atha kho visākhāya migāramātuyā paṇḍitāya viyattāya medhāviniyā etadahosi –
‘‘ nissaṃsayaṃ kho ayyā gattāni sītiṃ karitvā kallakāyā cīvarāni gahetvā yathāvihāraṃ paviṭṭhā .
Sāyaṃ bālā maññittha – natthi ārāme bhikkhū , suñño ārāmo ’’ ti , puna dāsiṃ āṇāpesi –
‘‘ gaccha , je .
Ārāmaṃ gantvā kālaṃ ārocehi – kālo , bhante , niṭṭhitaṃ bhattan ’’ ti .
350. Atha kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ sandahatha [ sannahatha ( sī . syā .)], bhikkhave , pattacīvaraṃ ;
kālo bhattassā ’’ ti .
‘‘ Evaṃ , bhante ’’ ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṃ nivāsetvā pattacīvaramādāya – seyyathāpi nāma balavā puriso sammiñjitaṃ vā bāhaṃ pasāreyya , pasāritaṃ vā bāhaṃ samiñjeyya , evameva – jetavane antarahito visākhāya migāramātuyā koṭṭhakeT2.210 pāturahosi .
Nisīdi bhagavā paññatte āsane saddhiṃ bhikkhusaṅghena .
Atha kho visākhā migāramātā –
‘‘ acchariyaṃ vata bho !
Abbhutaṃ vata bho !
Tathāgatassa mahiddhikatā mahānubhāvatā , yatra hi nāma jaṇṇukamattesupi oghesu pavattamānesu , kaṭimattesupi oghesu pavattamānesu , na hi nāmaP1.292 ekabhikkhussapi [ pavattamānesu na ekabhikkhussapi (?)] pādā vā cīvarāni vā allāni bhavissantī ’’ ti – haṭṭhā udaggā buddhappamukhaṃ bhikkhusaṅghaṃ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā bhagavantaṃ bhuttāviṃ onītapattapāṇiṃ ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnā kho visākhā migāramātā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ aṭṭhāhaṃ , bhante , bhagavantaṃ varāni yācāmī ’’ ti .
‘‘ Atikkantavarā kho , visākhe , tathāgatā ’’ ti .
‘‘ Yāni ca , bhante , kappiyāniM0.406 yāni ca anavajjānī ’’ ti .
‘‘ Vadehi , visākhe ’’ ti .
‘‘ Icchāmahaṃ , bhante , saṅghassa yāvajīvaṃ vassikasāṭikaṃ dātuṃ , āgantukabhattaṃ dātuṃ , gamikabhattaṃ dātuṃ , gilānabhattaṃ dātuṃ , gilānupaṭṭhākabhattaṃ dātuṃ , gilānabhesajjaṃ dātuṃ , dhuvayāguṃ dātuṃ , bhikkhunisaṅghassaV0.383 udakasāṭikaṃ dātun ’’ ti .
‘‘ Kiṃ pana tvaṃ , visākhe , atthavasaṃ sampassamānā tathāgataṃ aṭṭha varāni yācasī ’’ ti ?
‘‘ Idhāhaṃ , bhante , dāsiṃ āṇāpesiṃ –
‘ gaccha , je .
Ārāmaṃ gantvā kālaṃ ārocehi – kālo , bhante , niṭṭhitaṃ bhattan ’’’ ti .
Atha kho sā , bhante , dāsī ārāmaṃ gantvā addasa bhikkhū nikkhittacīvare kāyaṃ ovassāpente , disvānaT2.211 ‘‘ natthi ārāme bhikkhū , ājīvakā kāyaṃ ovassāpentī ’’ ti yenāhaṃ tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā maṃ etadavoca –
‘‘ natthayye , ārāme bhikkhū , ājīvakā kāyaṃ ovassāpentī ’’ ti .
Asuci , bhante , naggiyaṃ jegucchaṃ paṭikūlaṃ .
Imāhaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamānā icchāmi saṅghassa yāvajīvaṃ vassikasāṭikaṃ dātuṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , bhante , āgantuko bhikkhu na vīthikusalo na gocarakusalo kilanto piṇḍāya carati .
So me āgantukabhattaṃ bhuñjitvā vīthikusalo gocarakusalo akilanto piṇḍāya carissati .
Imāhaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamānā icchāmi saṅghassa yāvajīvaṃ āgantukabhattaṃ dātuṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , bhante , gamiko bhikkhu attano bhattaṃ pariyesamāno satthā vā vihāyissati , yattha vā vāsaṃ gantukāmo bhavissati tattha vikāle upagacchissati , kilanto addhānaṃ gamissati .
So me gamikabhattaṃ bhuñjitvā satthā na vihāyissati , yattha vāsaṃ gantukāmo bhavissati tattha kāle upagacchissati , akilanto addhānaṃ gamissati .
Imāhaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamānā icchāmi saṅghassa yāvajīvaṃ gamikabhattaṃ dātuṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , bhante , gilānassa bhikkhuno sappāyāni bhojanāni alabhantassa ābādho vā abhivaḍḍhissati , kālaṃkiriyā vā bhavissati .
Tassa me gilānabhattaṃ bhuttassa ābādhoP1.293 na abhivaḍḍhissati , kālaṃkiriyā na bhavissati .
Imāhaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamānā icchāmi saṅghassa yāvajīvaṃ gilānabhattaṃ dātuṃT2.212 .
‘‘ PunaM0.407 caparaṃ , bhante , gilānupaṭṭhāko bhikkhu attano bhattaṃ pariyesamāno gilānassa ussūre bhattaṃ nīharissati , bhattacchedaṃ karissati .
So me gilānupaṭṭhākabhattaṃ bhuñjitvā gilānassaV0.384 kālena bhattaṃ nīharissati , bhattacchedaṃ na karissati .
Imāhaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamānā icchāmi saṅghassa yāvajīvaṃ gilānupaṭṭhākabhattaṃ dātuṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , bhante , gilānassa bhikkhuno sappāyāni bhesajjāni alabhantassa ābādho vā abhivaḍḍhissati , kālaṃkiriyā vā bhavissati .
Tassa me gilānabhesajjaṃ paribhuttassa ābādho na abhivaḍḍhissati , kālaṃkiriyā na bhavissati .
Imāhaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamānā icchāmi saṅghassa yāvajīvaṃ gilānabhesajjaṃ dātuṃ .
‘‘ Puna caparaṃ , bhante , bhagavatā andhakavinde dasānisaṃse sampassamānena yāgu anuññātā .
Tyāhaṃ , bhante , ānisaṃse sampassamānā icchāmi saṅghassa yāvajīvaṃ dhuvayāguṃ dātuṃ .
‘‘ Idha , bhante , bhikkhuniyo aciravatiyā nadiyā vesiyāhi saddhiṃ naggā ekatitthe nahāyanti .
Tā , bhante , vesiyā bhikkhuniyo uppaṇḍesuṃ –
‘ kiṃ nu kho nāma tumhākaṃ , ayye , daharānaṃ [ daharānaṃ daharānaṃ ( sī .)] brahmacariyaṃ ciṇṇena , nanu nāma kāmā paribhuñjitabbā ;
yadā jiṇṇā bhavissatha tadā brahmacariyaṃ carissatha .
Evaṃ tumhākaṃ ubho atthā pariggahitā bhavissantī ’ ti .
Tā , bhante , bhikkhuniyo vesiyāhi uppaṇḍiyamānā maṅkū ahesuṃ .
Asuci , bhante , mātugāmassa naggiyaṃ jegucchaṃ paṭikūlaṃ .
Imāhaṃ , bhante , atthavasaṃ sampassamānā icchāmi bhikkhunisaṅghassaT2.213 yāvajīvaṃ udakasāṭikaṃ dātun ’’ ti .
351.‘‘ Kiṃ pana tvaṃ , visākhe , ānisaṃsaṃ sampassamānā tathāgataṃ aṭṭha varāni yācasī ’’ ti ?
‘‘ Idha , bhante , disāsu vassaṃvuṭṭhā bhikkhū sāvatthiṃ āgacchissanti bhagavantaṃ dassanāya .
Te bhagavantaṃ upasaṅkamitvā pucchissanti –
‘ itthannāmo , bhante , bhikkhu kālaṅkato , tassa kā gati ko abhisamparāyo ’ ti ?
Taṃ bhagavā byākarissati sotāpattiphale vā sakadāgāmiphale vā anāgāmiphale vā arahatte vā .
Tyāhaṃ upasaṅkamitvā pucchissāmi –
‘ āgatapubbā nu kho , bhante , tena ayyena sāvatthī ’ ti ?
Sace meM0.408 vakkhanti –
‘ āgatapubbā tena bhikkhunā sāvatthī ’ ti niṭṭhametthaP1.294 gacchissāmi – nissaṃsayaṃ me paribhuttaṃ tena ayyena vassikasāṭikā vā āgantukabhattaṃ vā gamikabhattaṃ vā gilānabhattaṃ vā gilānupaṭṭhākabhattaṃ vā gilānabhesajjaṃ vā dhuvayāgu vāti .
Tassā me tadanussarantiyā pāmujjaṃ jāyissati , pamuditāya pīti jāyissati , pītimanāya kāyo passambhissati , passaddhakāyā sukhaṃV0.385 vediyissāmi , sukhiniyā cittaṃ samādhiyissati .
Sā me bhavissati indriyabhāvanā balabhāvanā bojjhaṅgabhāvanā .
Imāhaṃ , bhante , ānisaṃsaṃ sampassamānā tathāgataṃ aṭṭha varāni yācāmī ’’ ti .
‘‘ Sādhu sādhu , visākhe ;
sādhu kho tvaṃ , visākhe , imaṃ ānisaṃsaṃ sampassamānā tathāgataṃ aṭṭha varāni yācasi .
Anujānāmi te , visākhe , aṭṭha varānī ’’ ti .
Atha kho bhagavā visākhaṃ migāramātaraṃ imāhiT2.214 gāthāhi anumodi –
‘‘ Yā annapānaṃ dadatippamoditā ;
Sīlūpapannā sugatassa sāvikā ;
Dadāti dānaṃ abhibhuyya maccharaṃ ;
Sovaggikaṃ sokanudaṃ sukhāvahaṃ .
‘‘ Dibbaṃ sā labhate āyuṃ [ dibbaṃ balaṃ sā labhate ca āyuṃ ( sī . syā .)];
Āgamma maggaṃ virajaṃ anaṅgaṇaṃ ;
Sā puññakāmā sukhinī anāmayā ;
Saggamhi kāyamhi ciraṃ pamodatī ’’ ti .
352. Atha kho bhagavā visākhaṃ migāramātaraṃ imāhi gāthāhi anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi .
Atha kho bhagavā etasmiṃ nidāne etasmiṃ pakaraṇe dhammiṃ kathaṃ katvā bhikkhū āmantesi –
‘‘ anujānāmi , bhikkhave , vassikasāṭikaṃ , āgantukabhattaṃ , gamikabhattaṃ , gilānabhattaṃ , gilānupaṭṭhākabhattaṃ , gilānabhesajjaṃ , dhuvayāguṃ , bhikkhunisaṅghassa udakasāṭikan ’’ ti .
Visākhāvatthu niṭṭhitaṃ .
Visākhābhāṇavāro niṭṭhito .