Upāsakattapaṭivedanākathā
Upāsakaṃ
V1.131 maṃ bhavaṃ gotamo dhāretūti maṃ bhavaṃ gotamo ‘‘ upāsako ayan ’’ ti evaṃ dhāretūti attho .Upāsakavidhikosallatthaṃ panettha ko upāsako , kasmā
P1.173 upāsakoti vuccati , kimassa sīlaṃ , ko ājīvo , kā vipatti , kā sampattīti idaṃ pakiṇṇakaṃ veditabbaṃ .Taṃ atibhāriyakaraṇato idha na vibhattaṃ , atthikehi pana papañcasūdaniyaṃ majjhimaṭṭhakathāyaṃ ( ma . ni . aṭṭha .1.56) vuttanayeneva veditabbaṃ .
Ajjataggeti ettha ayaṃ aggasaddo ādikoṭikoṭṭhāsaseṭṭhesu dissati .
‘‘ Ajjatagge , samma dovārika , āvarāmi dvāraṃ nigaṇṭhānaṃ nigaṇṭhīnan ’’ tiādīsu ( ma . ni .2.70) hi ādimhi dissati .
‘‘ Teneva aṅgulaggena taṃ aṅgulaggaṃ parāmaseyya ( kathā .441), ucchaggaṃ veḷaggan ’’ tiādīsu koṭiyaṃ .
‘‘ Ambilaggaṃ vā madhuraggaṃ vā tittakaggaṃ vā ( saṃ . ni .5.374) anujānāmi , bhikkhave , vihāraggena vā pariveṇaggena vā bhājetun ’’ tiādīsu ( cūḷava .318) koṭṭhāse .
‘‘ Yāvatā , bhikkhave , sattā apadā vā dvipadā vā … pe … tathāgato tesaṃ aggamakkhāyatī ’’ tiādīsu ( a . ni .4.34) seṭṭhe .
Idha panāyaṃ ādimhi daṭṭhabbo .
Tasmā ajjataggeti ajjataṃ ādiṃ katvāti evamettha attho veditabbo .
Ajjatan ti ajjabhāvanti vuttaṃ hoti .
Ajjadagge icceva vā
M1.142 pāṭho , dakāro padasandhikaro , ajja aggaṃ katvāti vuttaṃ hoti .Pāṇupetan ti pāṇehi upetaṃ , yāva me jīvitaṃ pavattati , tāva upetaṃ anaññasatthukaṃ tīhi saraṇagamanehi saraṇagataṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu jānātu , ahañhi sacepi me tikhiṇena asinā sīsaṃ chindeyyuṃ , neva buddhaṃ ‘‘ na buddho ’’ ti vā , dhammaṃ ‘‘ na dhammo ’’ ti vā , saṅghaṃ ‘‘ na saṅgho ’’ ti vā vadeyyanti .
Ettha ca brāhmaṇo pāṇupetaṃ saraṇagatanti puna saraṇagamanaṃ vadanto attasanniyyātanaṃ pakāsetīti veditabbo .
Evaṃ attānaṃ niyyātetvā bhagavantaṃ saparisaṃ upaṭṭhātukāmo āha –
‘‘ adhivāsetu ca me bhavaṃ gotamo verañjāyaṃ vassāvāsaṃ saddhiṃ bhikkhusaṅghenā ’’ ti .
Kiṃ vuttaṃ hoti – upāsakañca maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu , adhivāsetu ca me verañjāyaṃ vassāvāsaṃ , tayo māse verañjaṃ upanissāya mama anuggahatthaṃ vāsaṃ sampaṭicchatūti .
Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvenāti athassa vacanaṃ sutvā bhagavā kāyaṅgaṃ vā vācaṅgaṃ vā acopetvā abbhantareyeva khantiṃ cāretvā tuṇhībhāvena adhivāsesi ;
brāhmaṇassa anuggahatthaṃ manasāva sampaṭicchīti
P1.174 vuttaṃ hoti .Atha kho verañjo brāhmaṇo bhagavato adhivāsanaṃ viditvāti atha verañjo brāhmaṇo sace me
V1.132 samaṇo gotamo nādhivāseyya , kāyena vā vācāya vā paṭikkhipeyya .Yasmā pana appaṭikkhipitvā abbhantare khantiṃ dhāresi , tasmā me manasāva adhivāsesīti evaṃ ākārasallakkhaṇakusalatāya bhagavato adhivāsanaṃ viditvā , attano nisinnāsanato vuṭṭhāya catūsu disāsu bhagavantaṃ sakkaccaṃ vanditvā tikkhattuṃ padakkhiṇaṃ katvā āgatakālato pabhuti jātimahallakabrāhmaṇānaṃ abhivādanādīni na karotīti vigarahitvāpi idāni viññātabuddhaguṇo kāyena vācāya manasā ca anekakkhattuṃ vandantopi atittoyeva hutvā dasanakhasamodhānasamujjalaṃ añjaliṃ paggayha sirasmiṃ patiṭṭhāpetvā yāva dassanavisayo tāva paṭimukhoyeva apakkamitvā dassanavisayaṃ vijahanaṭṭhāne vanditvā pakkāmi .
Upāsakattapaṭivedanākathā niṭṭhitā .