Nigamanavaṇṇanā
233. Uddiṭṭhā
M2.103 kho āyasmanto cattāro pārājikā dhammāti idaṃ idha uddiṭṭhapārājikaparidīpanameva .Samodhānetvā pana sabbāneva catuvīsati pārājikāni veditabbāni .
Katamāni catuvīsati ?
Pāḷiyaṃ āgatāni tāva bhikkhūnaṃ cattāri , bhikkhunīnaṃ asādhāraṇāni cattārīti aṭṭha .
Ekādasa abhabbapuggalā , tesu paṇḍakatiracchānagataubhatobyañjanakā , tayo vatthuvipannā ahetukapaṭisandhikā , tesaṃ saggo avārito maggo pana vārito , abhabbā hi te maggappaṭilābhāya vatthuvipannattāti .
Pabbajjāpi nesaṃ paṭikkhittā , tasmā tepi pārājikā .
Theyyasaṃvāsako , titthiyapakkantako , mātughātako , pitughātako , arahantaghātako , bhikkhunīdūsako , lohituppādako , saṅghabhedakoti ime aṭṭha attano kiriyāya vipannattā abhabbaṭṭhānaṃ pattāti pārājikāva .
Tesu theyyasaṃvāsako , titthiyapakkantako , bhikkhunīdūsakoti imesaṃ tiṇṇaṃ saggo avārito maggo pana vāritova .
Itaresaṃ pañcannaṃ ubhayampi vāritaṃ .
Te hi anantarabhave narake nibbattanakasattā .
Iti ime ca ekādasa , purimā ca aṭṭhāti ekūnavīsati .
Te gihiliṅge ruciṃ uppādetvā gihinivāsananivatthāya bhikkhuniyā saddhiṃ vīsati .
Sā hi ajjhācāravītikkamaṃ akatvāpi ettāvatāva assamaṇīti imāni tāva vīsati pārājikāni .
Aparānipi – lambī , mudupiṭṭhiko , parassa aṅgajātaṃ mukhena gaṇhāti , parassa aṅgajāte abhinisīdatīti imesaṃ catunnaṃ vasena cattāri anulomapārājikānīti vadanti .
Etāni hi yasmā ubhinnaṃ rāgavasena sadisabhāvūpagatānaṃ dhammo ‘‘ methunadhammo ’’ ti vuccati .
Tasmā etena pariyāyena methunadhammaṃ
P2.516 appaṭisevitvāyeva kevalaṃ maggena maggappavesanavasena āpajjitabbattā methunadhammapārājikassa anulomentīti anulomapārājikānīti vuccanti .Iti imāni ca cattāri
V2.94 purimāni ca vīsatīti samodhānetvā sabbāneva catuvīsati pārājikāni veditabbāni .Na labhati bhikkhūhi saddhiṃ saṃvāsan ti uposatha-pavāraṇa-pātimokkhuddesa-saṅghakammappabhedaṃ bhikkhūhi saddhiṃ saṃvāsaṃ na labhati .
Yathā pure tathā pacchāti yathā pubbe gihikāle anupasampannakāle ca pacchā pārājikaṃ āpannopi tatheva asaṃvāso hoti .
Natthi tassa bhikkhūhi saddhiṃ
M2.104 uposathapavāraṇapātimokkhuddesasaṅghakammappabhedo saṃvāsoti bhikkhūhi saddhiṃ saṃvāsaṃ na labhati .Tatthāyasmante pucchāmīti tesu catūsu pārājikesu āyasmante ‘‘ kaccittha parisuddhā ’’ ti pucchāmi .
Kaccitthāti kacci ettha ;
etesu catūsu pārājikesu kacci parisuddhāti attho .
Atha vā kaccittha parisuddhāti kacci parisuddhā attha , bhavathāti attho .
Sesaṃ sabbattha uttānatthamevāti .
Samantapāsādikāya vinayasaṃvaṇṇanāya
Catutthapārājikavaṇṇanā niṭṭhitā .