Vattukāmavārakathā
215. Vattukāmavārepi ‘‘ tīhākārehī ’’ tiādīnaṃ attho , vārapeyyālappabhedo ca sabbo idha vuttanayeneva veditabbo .
Kevalañhi yaṃ ‘‘ mayā virajjhitvā aññaṃ vattukāmena aññaṃ vuttaṃ , tasmā natthi mayhaṃ āpattī ’’ ti evaṃ okāsagavesakānaṃ pāpapuggalānaṃ okāsanisedhanatthaṃ vutto .
Yatheva hi ‘‘ buddhaṃ paccakkhāmī ’’ ti vattukāmo ‘‘ dhammaṃ paccakkhāmī ’’ tiādīsu sikkhāpaccakkhānapadesu yaṃ vā taṃ vā vadantopi khette otiṇṇattā sikkhāpaccakkhātakova
M2.91 hoti ;evaṃ
P2.501 paṭhamajjhānādīsu uttarimanussadhammapadesu yaṃkiñci ekaṃ vattukāmo tato aññaṃ yaṃ vā taṃ vā vadantopi khette otiṇṇattā pārājikova hoti .Sace yassa vadati , so tamatthaṃ taṅkhaṇaññeva jānāti .
Jānanalakkhaṇañcettha sikkhāpaccakkhāne vuttanayeneva veditabbaṃ .
Ayaṃ pana viseso – sikkhāpaccakkhānaṃ hatthamuddāya sīsaṃ na otarati .
Idaṃ abhūtārocanaṃ hatthamuddāyapi otarati .
Yo hi hatthavikārādīhipi aṅgapaccaṅgacopanehi abhūtaṃ uttarimanussadhammaṃ viññattipathe ṭhitassa puggalassa āroceti , so ca tamatthaṃ jānāti , pārājikova hoti .
Atha pana yassa āroceti , so na jānāti ‘‘ ki ayaṃ bhaṇatī ’’ ti , saṃsayaṃ vā āpajjati , ciraṃ vīmaṃsitvā vā pacchā jānāti , appaṭivijānanto icceva saṅkhyaṃ gacchati .
Evaṃ appaṭivijānantassa vutte thullaccayaṃ hoti .
Yo pana jhānādīni attano adhigamavasena vā uggahaparipucchādivasena vā na jānāti , kevalaṃ jhānanti vā vimokkhoti vā vacanamattameva sutaṃ hoti , sopi tena vutte ‘‘ jhānaṃ kira samāpajjinti esa vadatī ’’ ti yadi ettakamattampi jānāti , jānāticceva saṅkhyaṃ gacchati .
Tassa vutte pārājikameva .
Seso ekassa vā dvinnaṃ vā bahūnaṃ vā niyamitāniyamitavasena viseso sabbo sikkhāpaccakkhānakathāyaṃ vuttanayeneva veditabboti .
Vattukāmavārakathā niṭṭhitā .