Issues
Select Version
Pārājikakaṇḍa-aṭṭhakathā ( paṭhamo bhāgo )
Pārājikakaṇḍa-aṭṭhakathā ( paṭhamo bhāgo )

Āsavakkhayañāṇakathā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Āsavakkhayañāṇakathā

14. SoV1.126 evaṃ samāhite citteti idha vipassanāpādakaṃ catutthajjhānacittaṃ veditabbaṃ .
Āsavānaṃ khayañāṇāyāti arahattamaggañāṇatthāya .
Arahattamaggo hi āsavavināsanato āsavānaṃ khayoti vuccati .
Tatra cetaṃ ñāṇaṃ tappariyāpannattātiP1.168 .
Cittaṃ abhininnāmesin ti vipassanācittaṃ abhinīhariṃ .
So idaṃ dukkhan ti evamādīsu ‘‘ ettakaṃ dukkhaṃ , na ito bhiyyo ’’ ti sabbampi dukkhasaccaṃ sarasalakkhaṇapaṭivedhena yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ jāniṃ paṭivijjhiṃ .
Tassa ca dukkhassa nibbattikaṃ taṇhaṃ ‘‘ ayaṃ dukkhasamudayo ’’ ti , tadubhayampi yaṃ ṭhānaṃ patvā nirujjhati taṃ tesaṃ appavattiṃ nibbānaṃ ‘‘ ayaṃ dukkhanirodho ’’ ti , tassa ca sampāpakaṃ ariyamaggaṃ ‘‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’’ ti sarasalakkhaṇapaṭivedhena yathābhūtaṃ abbhaññāsiṃ jāniṃ paṭivijjhinti evamattho veditabbo .
Evaṃ sarūpato saccāni dassetvā idāni kilesavasena pariyāyato dassento ‘‘ ime āsavā ’’ tiādimāha .
Tassa me evaṃ jānato evaṃ passatoti tassa mayhaṃ evaṃ jānantassa evaṃ passantassa saha vipassanāya koṭippattaṃ maggaṃ katheti .
Kāmāsavāti kāmāsavato .
Vimuccitthāti iminā phalakkhaṇaṃ dasseti .
Maggakkhaṇe hi cittaṃ vimuccati , phalakkhaṇe vimuttaṃ hoti .
Vimuttasmiṃ vimuttamiti ñāṇan ti iminā paccavekkhaṇañāṇaṃM1.137 dasseti .
Khīṇā jātītiādīhi tassa bhūmiṃ .
Tena hi ñāṇena bhagavā paccavekkhanto ‘‘ khīṇā jātī ’’ tiādīni abbhaññāsiṃ .
Katamā pana bhagavato jāti khīṇā , kathañca naṃ abbhaññāsīti ?
Vuccate – na tāvassa atītā jāti khīṇā , pubbeva khīṇattā ;
na anāgatā , anāgate vāyāmābhāvato ;
na paccuppannā , vijjamānattā .
Yā pana maggassa abhāvitattā uppajjeyya ekacatupañcavokārabhavesu ekacatupañcakkhandhappabhedā jāti , sā maggassa bhāvitattā anuppādadhammataṃ āpajjanena khīṇā ;
taṃ so maggabhāvanāya pahīnakilese paccavekkhitvā ‘‘ kilesābhāve vijjamānampi kammaṃ āyatiṃ appaṭisandhikaṃ hotī ’’ ti jānanto abbhaññāsiṃ .
Vusitan ti vutthaṃ parivutthaṃ , kataṃ caritaṃ niṭṭhitanti attho .
Brahmacariyan ti maggabrahmacariyaṃ , puthujjanakalyāṇakena hi saddhiṃ satta sekkhā brahmacariyavāsaṃ vasanti nāma , khīṇāsavo vutthavāso .
Tasmā bhagavā attano brahmacariyavāsaṃ paccavekkhanto ‘‘ vusitaṃ brahmacariyan ’’ ti abbhaññāsiṃ .
Kataṃ karaṇīyan ti catūsu saccesu catūhi maggehi pariññāpahānasacchikiriyābhāvanābhisamayavasenaV1.127 soḷasavidhampi kiccaṃ niṭṭhāpitanti atthoP1.169 .
Puthujjanakalyāṇakādayo hi etaṃ kiccaṃ karonti , khīṇāsavo katakaraṇīyo .
Tasmā bhagavā attano karaṇīyaṃ paccavekkhanto ‘‘ kataṃ karaṇīyan ’’ ti abbhaññāsiṃ .
Nāparaṃ itthattāyāti idāni puna itthabhāvāya evaṃ soḷasakiccabhāvāya kilesakkhayāya vā maggabhāvanākiccaṃ me natthīti abbhaññāsiṃ .
Idāni evaṃ paccavekkhaṇañāṇapariggahitaṃ taṃ āsavānaṃ khayañāṇādhigamaṃ brāhmaṇassa dassento ayaṃ kho me brāhmaṇātiādimāha .
Tattha vijjāti arahattamaggañāṇavijjā .
Avijjāti catusaccapaṭicchādikā avijjā .
Sesaṃ vuttanayameva .
Ayaṃ pana viseso – ayaṃ kho me brāhmaṇa tatiyā abhinibbhidā ahosīti ettha ayaṃ kho mama brāhmaṇa āsavānaṃ khayañāṇamukhatuṇḍakena catusaccapaṭicchādakaṃ avijjaṇḍakosaṃ padāletvā tatiyā abhinibbhidā tatiyā nikkhanti tatiyā ariyajāti ahosi , kukkuṭacchāpakasseva mukhatuṇḍakena vā pādanakhasikhāya vā aṇḍakosaṃ padāletvā tamhā aṇḍakosamhā abhinibbhidā nikkhanti kukkuṭanikāye paccājātīti .
EttāvatāM1.138 kiṃ dassetīti ?
So hi brāhmaṇa kukkuṭacchāpako aṇḍakosaṃ
Padāletvā tato nikkhamanto sakimeva jāyati , ahaṃ pana pubbe-nivutthakkhandhapaṭicchādakaṃ avijjaṇḍakosaṃ bhinditvā paṭhamaṃ tāva pubbenivāsānussatiñāṇavijjāya jāto , tato sattānaṃ cutipaṭisandhipaṭicchādakaṃ avijjaṇḍakosaṃ padāletvā dutiyaṃ dibbacakkhuñāṇavijjāya jāto , puna catusaccapaṭicchādakaṃ avijjaṇḍakosaṃ padāletvā tatiyaṃ āsavānaṃ khayañāṇavijjāya jāto ;
evaṃ tīhi vijjāhi tikkhattuṃ jāto .
Sā ca me jāti ariyā suparisuddhāti idaṃ dassesi .
Evaṃ dassento ca pubbenivāsañāṇena atītaṃsañāṇaṃ , dibbacakkhunā paccuppannānāgataṃsañāṇaṃ , āsavakkhayena sakalalokiyalokuttaraguṇanti evaṃ tīhi vijjāhi sabbepi sabbaññuguṇe pakāsetvā attano ariyāya jātiyā jeṭṭhaseṭṭhabhāvaṃ brāhmaṇassa dassesīti .
Āsavakkhayañāṇakathā niṭṭhitā .