Desanānumodanakathā
15. Evaṃ
P1.170 vutte verañjo brāhmaṇoti evaṃ bhagavatā lokānukampakena brāhmaṇaṃ anukampamānena vinigūhitabbepi attano ariyāya jātiyā jeṭṭhaseṭṭhabhāve vijjattayapakāsikāyaV1.128 dhammadesanāya vutte pītivipphāraparipuṇṇagattacitto verañjo brāhmaṇo taṃ bhagavato ariyāya jātiyā jeṭṭhaseṭṭhabhāvaṃ viditvā ‘‘ īdisaṃ nāmāhaṃ sabbalokajeṭṭhaseṭṭhaṃ sabbaguṇasamannāgataṃ sabbaññuṃ ‘ aññesaṃ abhivādanādikammaṃ na karotī ’ ti avacaṃ –‘ dhīratthu vatare aññāṇan ’’’ ti attānaṃ garahitvā ‘‘ ayaṃ dāni loke ariyāya jātiyā purejātaṭṭhena jeṭṭho , sabbaguṇehi appaṭisamaṭṭhena seṭṭho ’’ ti niṭṭhaṃ gantvā bhagavantaṃ etadavoca –
‘‘ jeṭṭho bhavaṃ gotamo seṭṭho bhavaṃ gotamo ’’ ti .
Evañca pana vatvā puna taṃ bhagavato dhammadesanaṃ abbhanumodamāno ‘‘ abhikkantaṃ , bho gotama , abhikkantaṃ , bho gotamā ’’ tiādimāha .
Tatthāyaṃ abhikkantasaddo khayasundarābhirūpaabbhanumodanesu dissati .
‘‘ Abhikkantā , bhante , ratti ;
nikkhanto paṭhamo yāmo , ciranisinno bhikkhusaṅgho ’’ tiādīsu
M1.139 ( a . ni .8.20) hi khaye dissati .‘‘ Ayaṃ me puggalo khamati , imesaṃ catunnaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ tiādīsu ( a . ni .4.100) sundare .
‘‘ Ko me vandati pādāni , iddhiyā yasasā jalaṃ ;
Abhikkantena vaṇṇena , sabbā obhāsayaṃ disā ’’ ti .
–
Ādīsu ( vi . va .857) abhirūpe .
‘‘ Abhikkantaṃ , bhante ’’ tiādīsu ( dī . ni .1.250) abbhanumodane .
Idhāpi abbhanumodaneyeva .
Yasmā ca abbhanumodane , tasmā ‘‘ sādhu sādhu , bho gotamā ’’ ti vuttaṃ hotīti veditabbaṃ .
‘‘ Bhaye kodhe pasaṃsāyaṃ , turite kotūhalacchare ;
Hāse soke pasāde ca , kare āmeḍitaṃ budho ’’ ti .
Iminā ca lakkhaṇena idha pasādavasena pasaṃsāvasena cāyaṃ dvikkhattuṃ vuttoti veditabbo .
Atha vā abhikkantan ti atiiṭṭhaṃ atimanāpaṃ atisundaranti vuttaṃ hoti .
Tattha ekena abhikkantasaddena desanaṃ thometi , ekena attano pasādaṃ .
Ayañhi ettha adhippāyo –
‘‘ abhikkantaṃ , bho gotama , yadidaṃ bhoto gotamassa dhammadesanā , abhikkantaṃ yadidaṃ bhoto gotamassa dhammadesanaṃ āgamma mama pasādo ’’ ti .
Bhagavatoyeva vā vacanaṃ dve
P1.171 dve atthe sandhāya thometiV1.129 – bhoto gotamassa vacanaṃ abhikkantaṃ dosanāsanato abhikkantaṃ guṇādhigamanato , tathā saddhājananato paññājananato , sātthato sabyañjanato , uttānapadato gambhīratthato , kaṇṇasukhato hadayaṅgamato , anattukkaṃsanato aparavambhanato , karuṇāsītalato paññāvadātato , apātharamaṇīyato vimaddakkhamato , suyyamānasukhato vīmaṃsiyamānahitatoti evamādīhi yojetabbaṃ .Tato parampi catūhi upamāhi desanaṃyeva thometi .
Tattha nikkujjitan ti adhomukhaṭhapitaṃ , heṭṭhāmukhajātaṃ vā .
Ukkujjeyyāti uparimukhaṃ kareyya .
Paṭicchannan ti tiṇapaṇṇādipaṭicchāditaṃ .
Vivareyyāti ugghāṭeyya .
Mūḷhassāti disāmūḷhassa .
Maggaṃ ācikkheyyāti hatthe gahetvā esa maggoti
M1.140 vadeyya .Andhakāreti kāḷapakkhacātuddasī aḍḍharatta-ghanavanasaṇḍa-meghapaṭalehi caturaṅge tamasi .
Ayaṃ tāva anuttānapadattho .
Ayaṃ pana adhippāyayojanā – yathā koci nikkujjitaṃ ukkujjeyya , evaṃ saddhammavimukhaṃ asaddhamme patiṭṭhitaṃ maṃ asaddhammā vuṭṭhāpentena ;
yathā paṭicchannaṃ vivareyya , evaṃ kassapassa bhagavato sāsanantaradhānā pabhuti micchādiṭṭhigahanapaṭicchannaṃ sāsanaṃ vivarantena ;
yathā mūḷhassa maggaṃ ācikkheyya , evaṃ kummaggamicchāmaggappaṭipannassa me saggamokkhamaggaṃ ācikkhantena ;
yathā andhakāre telapajjotaṃ dhāreyya , evaṃ mohandhakāre nimuggassa me buddhādiratanattayarūpāni apassato tappaṭicchādakamohandhakāraviddhaṃsakadesanāpajjotaṃ dhārentena , mayhaṃ bhotā gotamena etehi pariyāyehi pakāsitattā anekapariyāyena dhammo pakāsitoti .
Desanānumodanakathā niṭṭhitā .