Khettaṭṭhakathā
104. Khettaṭṭhepi
P2.340 – khettaṃ tāva dassento ‘‘ khettaṃ nāma yattha pubbaṇṇaṃ vā aparaṇṇaṃ vā jāyatī ’’ ti āha .Tattha pubbaṇṇan ti sāliādīni satta dhaññāni ;
aparaṇṇan ti muggamāsādīni ;
ucchukhettādikampi ettheva saṅgahitaṃ .
Idhāpi catūhi ṭhānehi nikkhittaṃ vuttanayameva .
Tatthajātake pana sālisīsādīni nirumbhitvā vā ekamekaṃ hattheneva chinditvā vā asitena lāyitvā vā bahūni ekato uppāṭetvā vā gaṇhantassa yasmiṃ bīje vā sīse vā muṭṭhiyaṃ vā muggamāsādiphale vā vatthu pūrati , tasmiṃ bandhanā mocitamatte pārājikaṃ .
Acchijjamāno pana daṇḍako vā vāko vā taco vā appamattakopi rakkhati .
Vīhināḷaṃ dīghampi hoti , yāva antonāḷato vīhisīsadaṇḍako na nikkhamati , tāva rakkhati .
Kesaggamattampi nāḷato daṇḍakassa heṭṭhimatale nikkhante bhaṇḍagghena kāretabbo .
Asitena lāyitvā gaṇhato pana muṭṭhigatesu heṭṭhā chinnesupi sace sīsāni jaṭitāni , rakkhanti tāva .
Vijaṭetvā pana kesaggamattampi ukkhipato sace vatthu pūrati , pārājikaṃ .
Sāmikehi pana lāyitvā ṭhapitaṃ sabhusaṃ vā abhusaṃ vā katvā gaṇhato yena vatthu pūrati , tasmiṃ gahite pārājikaṃ .
Sace parikappeti ‘‘ idaṃ madditvā papphoṭetvā sārameva gaṇhissāmī ’’ ti rakkhati tāva .
Maddanapapphoṭanesu ṭhānā cāventassāpi pārājikaṃ natthi , pacchā bhājanagate katamatte pārājikaṃ .
Abhiyogo panettha vuttanayo eva .
Khīlasaṅkamanādīsu pathavī nāma anagghā .
Tasmā sace ekeneva khīlena ito kesaggamattampi pathavippadesaṃ sāmikānaṃ passantānaṃ vā apassantānaṃ vā attano santakaṃ karoti , tasmiṃ khīle nāmaṃ chinditvā vā acchinditvā vā saṅkāmitamatte tassa ca , ye cassa ekacchandā , sabbesaṃ pārājikaṃ .
Sace pana
M1.297 dvīhi khīlehi gahetabbaṃ hoti , paṭhame khīle thullaccayaṃ ;dutiye pārājikaṃ .
Sace tīhi gahetabbaṃ hoti , paṭhame dukkaṭaṃ , dutiye thullaccayaṃ , tatiye pārājikaṃ .
Evaṃ bahukesupi avasāne dve ṭhapetvā purimehi dukkaṭaṃ , avasāne
P2.341V1.273 dvinnaṃ ekena thullaccayaṃ , itarena pārājikaṃ veditabbaṃ .Tañca kho sāmikānaṃ dhuranikkhepena .
Evaṃ sabbattha .
Rajjuṃ vāti ‘‘ mama santakaṃ idan ’’ ti ñāpetukāmo rajjuṃ vā pasāreti , yaṭṭhiṃ vā pāteti , dukkaṭaṃ .
‘‘ Idāni dvīhi payogehi attano santakaṃ karissāmī ’’ ti tesaṃ paṭhame thullaccayaṃ , dutiye pārājikaṃ .
Vatiṃ vāti parassa khettaṃ parikkhepavasena attano kātukāmo dārūni nikhaṇati , payoge payoge dukkaṭaṃ .
Ekasmiṃ anāgate thullaccayaṃ , tasmiṃ āgate pārājikaṃ .
Sace tattakena asakkonto sākhāparivāreneva attano kātuṃ sakkoti , sākhāpātanepi eseva nayo .
Evaṃ yena yena parikkhipitvā attano kātuṃ sakkoti , tattha tattha paṭhamapayogehi dukkaṭaṃ .
Avasāne dvinnaṃ ekena thullaccayaṃ , itarena pārājikaṃ veditabbaṃ .
Mariyādaṃ vāti parassa khettaṃ ‘‘ mama idan ’’ ti ñāpetukāmo attano khettamariyādaṃ
Kedārapāḷiṃ yathā parassa khettaṃ atikkamati , evaṃ saṅkāmeti , paṃsumattikādīhi vā vaḍḍhetvā vitthataṃ karoti , akataṃ vā pana patiṭṭhāpeti , purimapayogehi dukkaṭaṃ .
Dvinnaṃ pacchimānaṃ ekena thullaccayaṃ , itarena pārājikanti .
Khettaṭṭhakathā niṭṭhitā .