Udakakathā
108. Udake
M1.300 pana – bhājanagatan ti udakadullabhakāle udakamaṇikādīsu bhājanesu saṅgopetvā ṭhapitaṃ ;taṃ yasmiṃ bhājane ṭhapitaṃ hoti , taṃ bhājanaṃ āviñchitvā vā chiddaṃ katvā vā tattha pokkharaṇītaḷākesu ca attano bhājanaṃ pavesetvā
P2.344 gaṇhantassa sappitelesu vuttanayena vinicchayo veditabbo .Mariyādacchedane pana tattha jātakabhūtagāmena saddhimpi mariyādaṃ chindantassa adinnādānapayogattā dukkaṭaṃ .
Tañca pana pahāre pahāre hoti .
Antoṭhatvā bahimukho chindanto bahi antena kāretabbo .
Bahi ṭhatvā antomukho chindanto
V1.276 antoantena kāretabbo .Anto ca bahi ca chinditvā majjhe ṭhapetvā taṃ chindanto majjhena kāretabbo .
Mariyādaṃ dubbalaṃ katvā gāvo pakkosati , gāmadārakehi vā pakkosāpeti , tā āgantvā khurehi mariyādaṃ chindanti , teneva chinnā hoti .
Mariyādaṃ dubbalaṃ katvā gāvo udake paveseti , gāmadārakehi vā pavesāpeti , tāhi uṭṭhāpitavīciyo mariyādaṃ bhinditvā gacchanti .
Gāmadārake vā ‘‘ udake kīḷathā ’’ ti vadati , kīḷante vā utrāseti , tehi uṭṭhāpitavīciyopi mariyādaṃ chinditvā gacchanti .
Antoudake jātarukkhaṃ chindati , aññena vā chindāpeti , tenapi patantena uṭṭhāpitavīciyo mariyādaṃ chinditvā gacchanti , teneva chinnā hoti .
Mariyādaṃ dubbalaṃ katvā taḷākarakkhaṇatthāya taḷākato nibbahanaudakaṃ vā niddhamanatumbaṃ vā pidahati , aññato gacchantaṃ vā udakaṃ yathā ettha pavisati , evaṃ pāḷiṃ vā bandhati , mātikaṃ vā ujukaṃ karoti , tassa uparibhāge ṭhitaṃ attano taḷākaṃ vā bhindati , ussannaṃ udakaṃ mariyādaṃ gahetvā gacchati , teneva chinnā hoti .
Sabbattha nikkhantaudakagghānurūpena avahārena kāretabbo .
Niddhamanapanāḷiṃ ugghāṭetvā nīharantassāpi eseva nayo .
Sace pana tena mariyādāya dubbalāya katāya attano dhammatāya āgantvā vā anāṇattehi gāmadārakehi āropitā vā gāviyo khurehi mariyādaṃ bhindanti , attanoyeva dhammatāya anāṇattehi vā gāmadārakehi udake pavesitā vīciyo uṭṭhāpenti , gāmadārakā vā sayameva pavisitvā kīḷantā uṭṭhāpenti antoudake vā rukkho aññena chijjamāno
M1.301 patitvā uṭṭhāpeti , uṭṭhāpitā vīciyo mariyādaṃ chindanti , sacepi mariyādaṃ dubbalaṃ katvā sukkhataḷākassa udakanibbahanaṭṭhānaṃP2.345 vā udakaniddhamanatumbaṃ vā pidahati , aññato gamanamagge vā pāḷiṃ bandhati , sukkhamātikaṃ vā ujukaṃ karoti , pacchā deve vuṭṭhe udakaṃ āgantvā mariyādaṃ bhindati , sabbattha bhaṇḍadeyyaṃ .Yo pana nidāghe sukkhavāpiyā mariyādaṃ yāva talaṃ pāpetvā chindati , pacchā deve vuṭṭhe āgatāgataṃ udakaṃ palāyati , bhaṇḍadeyyaṃ .
Yattakaṃ tappaccayā sassaṃ uppajjati , tato pādamattagghanakampi adento sāmikānaṃ dhuranikkhepena assamaṇo hoti .
Yaṃ pana sabbasādhāraṇaṃ taḷākaṃ hoti ;
taḷāke udakassa sabbepi manussā issarā .
Heṭṭhato panassa sassāni karonti , sassapālanatthaṃ taḷākato mahāmātikā nikkhamitvā khettamajjhena yāti , sāpi sadā sandanakāle sabbasādhāraṇā .
Tato pana khuddakamātikā nīharitvā
V1.277 attano attano kedāresu udakaṃ pavesenti .Taṃ aññesaṃ gahetuṃ na denti .
Nidāghasamayeva udake mandībhūte vārena udakaṃ denti , yo udakavāre sampatte na labhati , tassa sassāni milāyanti ;
tasmā aññesaṃ vāre añño gahetuṃ na labhati .
Tattha yo bhikkhu paresaṃ khuddakamātikāto vā kedārato vā udakaṃ theyyacittena attano vā parassa vā mātikaṃ vā kedāraṃ vā paveseti , aṭavimukhaṃ vā vāheti , avahāro vassa hoti .
Yopi ‘‘ cirena me udakavāro bhavissati , idañca sassaṃ milāyatī ’’ ti paresaṃ kedāre
Pavisantassa udakassa pavisanamaggaṃ pidahitvā attano kedāraṃ paveseti , avahāro eva .
Sace pana taḷākato aniggate paresaṃ mātikāmukhaṃ asampatteva udake sukkhamātikaṃyeva yathā āgacchantaṃ udakaṃ aññesaṃ kedāre appavisitvā attanoyeva kedāraṃ pavisati , evaṃ tattha tattha bandhati .
Anikkhante baddhā subaddhā , nikkhante baddhā , bhaṇḍadeyyaṃ .
Taḷākaṃ gantvā sayameva niddhamanapanāḷiṃ ugghāṭetvā attano kedāraṃ pavesentassāpi natthi
P2.346 avahāro .Kasmā ?
Taḷākaṃ nissāya khettassa katattā .
Kurundiyā dīsu pana ‘‘ avahāro ’’ ti vuttaṃ .
Taṃ
M1.302 ‘‘ vatthuṃ kālañca desañcā ’’ ti iminā lakkhaṇena na sameti .Tasmā mahāaṭṭhakathāyaṃ vuttameva yuttanti .
Udakakathā niṭṭhitā .