Aciravatīnadīupamākathāvaṇṇanā
Aciravatīnadīupamākathāvaṇṇanā
542. Samabharitāti sampuṇṇā .
542. Samabharitāti
M2.429 sampuṇṇā .Tato eva kākapeyyā .
Tato eva kākapeyyā .
Pārāti paratīraṃ .
Apāran ti orimatīraṃ .
Pārāti pārimatīra , ālapanametanti dassetuṃ ‘‘ ambho ’’ ti vuttaṃ .
Apāran ti orimatīraṃ .
Ehīti āgacchāhi .
Vatāti ekaṃsena .
Atha gamissasi , evaṃ sati ehīti yojanā .
‘‘ Atthime ’’ tiādi avhānakāraṇaṃ .
Ehīti āgaccha .
544. Pañcasīla … pe … veditabbā yamaniyamādibrāhmaṇadhammānaṃ tadantogadhabhāvato .
Tabbiparītāti pañcasīlādiviparītā pañca verādayo .
544. Pañcasīla … pe … veditabbā yamaniyamādibrāhmaṇadhammānaṃ tadantogadhabhāvato .
Tabbiparītāti pañcasīlādiviparītā pañcaverādayo .
Indan ti indanāmakaṃ devaputtaṃ , sakkaṃ vā .
‘‘ Punapī ’’ ti vatvā ‘‘ aparampī ’’ ti vacanaṃ itarāyapi nadi upamāya saṅgaṇhanatthaṃ .
‘‘ Aciravatiyā tīre nisinno ’’ ti iminā yassā tīre nisinno , tadeva upamaṃ katvā āharati dhammarājā
V2.378 dhammadhātuyā suppaṭividdhattāti dasseti .
‘‘ Punapī ’’ ti vatvā ‘‘ aparampī ’’ ti vacanaṃ itarāyapi nadīupamāya saṅgaṇhanatthaṃ . 546. Kāmayitabbaṭṭhenāti
V1.357 kāmanīyabhāvena .
Bandhanaṭṭhenāti teneva kāmetabbabhāvena sattānaṃ cittassa ābandhanabhāvena .
Kāmañcāyaṃ guṇa -saddoM1.402 atthantaresupi diṭṭhappayogo , tesaṃ panettha asambhavato pārisesañāyena bandhanaṭṭheyeva yuttoti dassetuṃ ‘‘ anujānāmī ’’ tiādinā atthuddhāro āraddho , esevāti bandhanaṭṭho eva .
Na hi rūpādīnaṃ kāmetabbabhāve vuccamāne paṭalaṭṭho yujjati tathā kāmetabbatāya anadhippetattā .
Rāsaṭṭhaānisaṃsaṭṭhesupi esevaP1.522 nayo tathāpi kāmetabbatāya anadhippetattā .
Pārisesato pana bandhanaṭṭho gahito .
Yadaggena hi nesaṃ kāmetabbatā , tadaggena bandhanabhāvo cāti .
Koṭṭhāsaṭṭhopi tesu yujjateva cakkhuviññeyyādikoṭṭhāsabhāvena nesaṃ kāmetabbato .
Koṭṭhāse ca guṇa-saddo dissati ‘‘ diguṇaṃ vaḍḍhetabban ’’ tiādīsu , sampadāṭṭhopi –
‘‘ Asaṅkhyeyyāni nāmāni , saguṇena mahesino ;
Guṇena nāmamuddheyyaṃ , api nāmasahassato ’’ ti .( dha . sa . aṭṭha .1313; udā . aṭṭha .53; paṭi . ma . aṭṭha .76);
Ādīsu sopi idha na yujjatīti anuddhaṭo .
546. Kāmayitabbaṭṭhenāti kāmanīyabhāvena .
Bandhanaṭṭhenāti kāmayitabbato sattānaṃ cittassa ābandhanabhāvena .
Kāmañcāyaṃ guṇasaddo atthantaresupi diṭṭhapayogo , tesaṃ panettha asambhavato pārisesañāyena bandhanaṭṭhoyeva yuttoti dassetuṃ ayamatthuddhāro āraddho .Ahatānan ti adhotānaṃ abhinavānaṃ .
Etthāti khandhakapāḷipade paṭalaṭṭhoti paṭalasaddassa , paṭalasaṅkhāto vā attho .
Guṇaṭṭhoti guṇasaddassa attho nāma .
Esa nayo sesesupi .
Accentīti atikkamma pavattanti .
Etthāti somanassajātakapāḷipade .
Dakkhiṇāti tiracchānagate dānacetanā .
Etthāti dakkhiṇavibhaṅgasuttapade ( ma . ni .3.379) mālāguṇeti mālādāme .
Etthāti satipaṭṭhāna -( dī . ni .2.378; ma . ni .1.109) dhammapadapāḷi padesu ,( dha . pa .53) nidassanamattañcetaṃ koṭṭhāsāpadhānasīlādisukkādisampadājiyāsupi pavattanato .
Hoti cettha –
‘‘ Guṇo paṭalarāsānisaṃse koṭṭhāsabandhane ;
Sīlasukkādyapadhāne , sampadāya jiyāya cā ’’ ti .
Esevāti
M2.430 bandhanaṭṭho eva .
Na hi rūpādīnaṃ kāmetabbabhāve vuccamāne paṭalaṭṭho yujjati tathā kāmetabbatāya anadhippetattā .
Rāsaṭṭhādīsupi eseva nayo .
Pārisesato pana bandhanaṭṭhova yujjati .
Yadaggena hi nesaṃ kāmetabbatā , tadaggena bandhanabhāvoti .
Koṭṭhāsaṭṭhopi cettha yujjateva cakkhuviññeyyādikoṭṭhāsabhāvena nesaṃ kāmetabbato .
Koṭṭhāse ca guṇasaddo dissati ‘‘ diguṇaṃ vaḍḍhetabban ’’ tiādīsu viya .
‘‘ Asaṅkhyeyyāni nāmāni , saguṇena mahesino ;
Guṇena nāmamuddheyyaṃ , api nāmasahassato ’’ ti .( dha . sa . aṭṭha .1313; udā . aṭṭha .53; paṭi . ma . aṭṭha .1.1.76)–
Ādīsu pana sampadāṭṭho guṇasaddo , sopi idha na yujjatīti anuddhaṭo .Cakkhuviññeyyāti cakkhuviññāṇena vijānitabbā , tena pana vijānanaṃ dassanamevāti āha ‘‘ passitabbā ’’ ti .
Dassanameva idha vijānananti āha ‘‘ passitabbā ’’ ti .
‘‘ Sotaviññāṇena sotabbā ’’ ti evamādi etenupāyenāti atidisati .
‘‘ Sotaviññāṇena sotabbā ’’ tiādiatthaṃ
V2.379 ‘‘ etenupāyenā ’’ ti atidisati .Gavesitampi ‘‘ iṭṭhan ’’ ti vuccati , taṃ idha nādhippetanti āha ‘‘ pariyiṭṭhā vā hontu mā vā ’’ ti .
Iṭṭhārammaṇabhūtāti sukhārammaṇabhūtā .
Gavesitāpi ‘‘ iṭṭhā ’’ ti vuccanti , te idha nādhippetāti dassetuṃ ‘‘ pariyiṭṭhā vā hontu mā vā ’’ ti vuttaṃ .
Icchitā eva hi idha iṭṭhā , tenāha ‘‘ iṭṭhārammaṇabhūtā ’’ ti , sukhārammaṇabhūtāti attho .
Kāmanīyāti kāmetabbā .
Kāmanīyāti kāmetabbā .
Iṭṭhabhāvena manaṃ appāyantīti manāpā .
Iṭṭhabhāvena manaṃ appayanti vaḍḍhentīti manāpā .
Piyajātikāti piyasabhāvā .
Piyajātikāti piyasabhāvā .
Ārammaṇaṃ katvāti attānamārammaṇaṃ katvā .
Kammabhūte ārammaṇe sati rāgo uppajjatīti taṃ kāraṇabhāvena nidassento ‘‘ rāguppattikāraṇabhūtā ’’ ti āha .
Gedhenāti lobhena .
Abhibhūtā hutvā pañca kāmaguṇe paribhuñjantīti yojanā .
Gedhenāti lobhena abhibhūtā hutvā pañcakāmaguṇe paribhuñjantīti yojanā .
Mucchākāran ti mohanākāraṃ .
Adhiosannāti adhigayha ajjhosāya avasannā .
Tena vuttaṃ ‘‘ ogāḷhā ’’ ti .
Sānan ti avasānaṃ .
Pariniṭṭhānappattāti gilitvā pariniṭṭhāpanavasena pariniṭṭhānaṃ uyyātā .
Mucchākāran ti mohanākāraṃ .
Adhiosannāti adhiggayha ajjhosāya avasannā , tenāha ‘‘ ogāḷhā ’’ ti .
Pariniṭṭhānappattāti gilitvā pariniṭṭhāpanavasena pariniṭṭhānaṃ upagatā .
Ādīnavan ti kāmaparibhoge sampati , āyatiñca dosaṃ apassantā .
Ādīnavan ti kāmaparibhoge sampati , āyatiñca dosaṃ apassantā .
Ghāsacchādanādisambhoganimittasaṃkilesato nissaranti apagacchanti etenāti nissaraṇaṃ , yoniso paccavekkhitvā tesaṃ paribhogapaññā .
Tadabhāvato anissaraṇapaññāti atthaṃ dassento ‘‘ idametthā ’’ tiādimāha .
Paccavekkhaṇaparibhogavirahitāti yathāvuttapaccavekkhaṇañāṇena paribhogato virahitā .
Ghāsacchādanādisambhoganimittasaṃkilesato nissaranti apagacchanti etenāti nissaraṇaṃ , yoniso paccavekkhitvā tesaṃ paribhogapaññā .
Tadabhāvato anissaraṇapaññāti imamatthaṃ dassento ‘‘ idametthā ’’ tiādimāha .
550. Itthipariggahe sati purisassa pañcakāmaguṇapariggaho paripuṇṇo eva hotīti vuttaṃ ‘‘ sapariggahoti itthipariggahena sapariggaho ’’ ti .
‘‘ Itthipariggahena apariggaho ’’ ti ca idaṃ tevijjabrāhmaṇesu dissamānapariggahānaṃ duṭṭhullatamapariggahābhāvadassanaṃ .
550. Itthipariggahe sati purisassa pañcakāmaguṇapariggaho paripuṇṇo eva hotīti vuttaṃ ‘‘ itthipariggahena sapariggaho ’’ ti .
‘‘ Itthipariggahena apariggaho ’’ ti ca idaṃ tevijjabrāhmaṇesu dissamānapariggahānaṃ duṭṭhullatamapariggahābhāvadassanaṃ .
Evaṃ bhūtānaṃ tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ kā brahmunā saṃsandanā , brahmā pana sabbena sabbaṃ apariggahoti .
Evaṃbhūtānaṃ tevijjānaṃ brāhmaṇānaṃ kā brahmunā saṃsandanā , brahmā pana sabbena sabbaṃ apariggahoti .
Veracittena avero , kuto etassa verappayogoti adhippāyo .
Cittagelaññasaṅkhātenāti cittuppādagelaññasaññitena , tenassa sabbarūpakāyagelaññabhāvo vutto hoti .
Byāpajjhenāti dukkhena .
Veracittena avero , kuto etassa verapayogoti adhippāyo .
Uddhaccakukkuccādīhīti ādi -saddena tadekaṭṭhā saṃkilesadhammā saṅgayhanti .
Cittagelaññasaṅkhātenāti cittuppādagelaññasaññitena , iminā tassa rūpakāyagelaññabhāvo vutto hoti .
Byāpajjhenāti dukkhena .
Appaṭipattihetubhūtāya vicikicchāya sati na kadāci cittaṃ purisassa vase vattati , pahīnāya pana siyā vasavattananti āha ‘‘ vicikicchāya abhāvato cittaṃ vase vattetī ’’ ti .
Uddhaccakukkuccādīhīti ettha ādi saddena tadekaṭṭhā saṃkilesadhammā saṅgayhanti .
Atoyevettha ‘‘ uddhaccakukkuccābhāvato ’’ ti
V2.380 tadubhayābhāvamattahetuvacanaṃ samatthitaṃ hoti .Cittagatikāti cittavasikā , tenāha cittassa vase vattantī ’’ ti .
Appaṭipattihetubhūtāya vicikicchāya sati na kadāci cittaṃ purisassa vase vattati , pahīnāya pana tāya siyā cittassa purisavase vattananti āha ‘‘ vicikicchāyā ’’ tiādi .
Na tādisoti brāhmaṇā viya cittavasiko na hoti , atha kho vasībhūtajjhānābhiññatāya cittaṃ attano vase vattetīti vasavattī .
Cittagatikāti cittavasikā .
Tena vuttaṃ ‘‘ cittassa vase vattantī ’’ ti .
Na tādisoti brāhmaṇā viya na cittavasiko hoti , atha kho vasībhūtajhānābhiññatāya cittaṃ attano vase vattetīti vasavattī .
552. Brahmalokamaggeti brahmalokagāmimagge paṭipajjitabbe , paññapetabbe vā , taṃ paññapentāti adhippāyo .
552. Brahmalokamaggeti brahmalokagāmimagge paṭipajjitabbe , paññāpetabbe vā , taṃ paññapentāti adhippāyo .
Upagantvāti amaggameva ‘‘ maggo ’’ ti micchāpaṭipajjanena upagantvā , paṭijānitvā vā .
Upagantvāti micchāpaṭipattiyā upasaṅkamitvā , paṭijānitvā vā .
Paṅkaṃ otiṇṇā viyāti matthake ekaṅgulaṃ vā upaḍḍhaṅgulaṃ vā sukkhatāya ‘‘ samatalan ’’ ti saññāya anekaporisaṃ mahāpaṅkaṃ
P1.524 otiṇṇā viya .
Anuppavisantīti apāyamaggaṃ brahmalokamaggasaññāya ogāhayanti .
Samatalanti saññāyāti matthake ekaṅgulaṃ vā upaḍḍhaṅgulaṃ vā sukkhatāya samatalanti saññāya .
Paṅkaṃ otiṇṇā viyāti anekaporisaṃ mahāpaṅkaṃ otiṇṇā viya .
Anuppavisantīti apāyamaggaṃ brahmalokamaggasaññāya ogāhanti .Tato eva saṃsīditvā visādaṃ pāpuṇanti .
Evan ti ‘‘ samatalan ’’ tiādinā vuttanayena .
Saṃsīditvāti nimmujjitvā .
Tato eva saṃsīditvā visādaṃ pāpuṇanti .
Evan ti ‘‘ samatalan ’’ tiādinā vuttanayena .
Saṃsīditvāti nimujjitvā
M2.432 .Sukkhataraṇaṃ maññe tarantīti sukkhanaditaraṇaṃ taranti maññe .
Marīcikāyāti migataṇhikāya kattubhūtāya .
Vañcetvāti nadīsadisaṃ pakāsanena vañcetvā .
Vāyamānāti vāyamamānā , ayameva vā pāṭho .
Sukkhataraṇaṃ maññe tarantīti sukkhanadītaraṇaṃ taranti maññe .
Abhinnepi bhedavacanametaṃ .
Tasmāti yasmā tevijjā amaggameva ‘‘ maggo ’’ ti upagantvā saṃsīdanti , tasmā .
Yathā
M1.404 teti yathā te ‘‘ samatalan ’’ ti saññāya paṅkaṃ otiṇṇā .
Tasmāti yasmā tevijjā amaggameva ‘‘ maggo ’’ ti upagantvā saṃsīdanti , tasmā .
Yathā teti te ‘‘ samatalan ’’ ti saññāya paṅkaṃ otiṇṇā sattā hatthapādādīnaṃ saṃbhañjanaṃ paribhañjanaṃ pāpuṇanti yathā .Idheva cāti imasmiñca attabhāve .
Sukhaṃ vā sātaṃ vā na labhantīti jhānasukhaṃ vā vipassanāsātaṃ vā na labhanti , kuto maggasukhaṃ vā nibbānasātaṃ vāti adhippāyo .
Idheva cāti imasmiñca attabhāve .
Sukhaṃ vā sātaṃ vā na labhantīti jhānasukhaṃ vā vipassanāsātaṃ vā na labhanti , kuto maggasukhaṃ vā nibbānasātaṃ vāti adhippāyo .
Maggadīpakan ti maggadīpakābhimataṃ .
Maggadīpakan ti ‘‘ maggadīpaka ’’ micceva tehi abhimataṃ .
Tevijjakan ti tevijjatthañāpakaṃ .
Pāvacanan ti pakaṭṭhavacanasammataṃ pāṭhaṃ .
Tevijjānaṃ brāhmaṇānan ti sambandhe sāmivacanaṃ .
‘‘ Iriṇan ’’ ti araññāniyā idaṃ adhivacananti āha ‘‘ agāmakaṃ mahāraññan ’’ ti
V1.359 .
Iriṇan ti araññāniyā idaṃ adhivacananti āha ‘‘ agāmakaṃ mahāraññan ’’ ti .Migaruruādīnampi anupabhogarukkhehi .
Parivattitumpi na sakkā honti mahākaṇṭakatāya .
Anupabhogarukkhehīti migaruruādīnampi anupabhogārahehi kiṃ pakkādivisarukkhehi .
Yatthāti yasmiṃ vane .
Parivattitumpi na sakkā honti mahākaṇṭakagacchagahanatāya .
Ñātīnaṃ byasanaṃ vināso ñātibyasanaṃ .
Evaṃ bhogasīlabyasanāni veditabbāni .
Rogo eva byasati vibādhatīti rogabyasanaṃ .
Evaṃ diṭṭhibyasana mpi daṭṭhabbaṃ .
Ñātīnaṃ byasanaṃ vināso ñātibyasanaṃ .
Evaṃ bhogasīlabyasanesu pi .
Rogo eva byasati vibādhatīti rogabyasanaṃ .
Evaṃ diṭṭhibyasane pi .
554. Jātasaṃvaḍḍhoti jāto hutvā saṃvaḍḍhito .
Na sabbaso paccakkhā honti paricayābhāvato .
554. Nanu jātasaddeneva ayamattho siddhoti codanamapaneti ‘‘ yo hī ’’ tiādinā .
Jāto hutvā saṃvaḍḍhito jātasaṃvaḍḍhoti ācariyena ( dī . ni . ṭī .1.554) vuttaṃ , jāto ca so saṃvaḍḍho cāti jātasaṃvaḍḍhoti pana yujjati visesanaparanipātattā .
Na sabbaso paccakkhā honti paricayābhāvato .
Ciranikkhantoti nikkhanto hutvā cirakālo .
Ciranikkhantoti nikkhanto hutvā cirakālo .
Ciraṃ nikkhantassa assāti
V2.381 hi ciranikkhanto .‘‘ Jātasaṃvaḍḍho ’’ ti padadvayena atthassa paripuṇṇābhāvato ‘‘ tamenan ’’ ti kammapadaṃ ‘‘ tāvadeva avasaṭan ’’ ti puna visesetīti vuttaṃ hoti .
Dandhāyitattan ti vissajjane mandattaṃ saṇikavutti , taṃ pana saṃsayavasena cirāyanaṃ nāma
P1.525 hotīti āha ‘‘ kaṅkhāvasena cirāyitattan ’’ ti .
Dandhāyitattan ti vissajjane mandattaṃ saṇikavutti , taṃ pana saṃsayavasena cirāyanaṃ nāma hotīti āha ‘‘ kaṅkhāvasena cirāyitattan ’’ ti .Vitthāyitattan ti sārajjitattaṃ .
Aṭṭhakathāyaṃ pana vitthāyitattaṃ nāma chambhitattanti adhippāyena ‘‘ thaddhabhāvaggahaṇan ’’ ti vuttaṃ .
Vitthāyitattan ti sārajjitattaṃ .
Aṭṭhakathāyaṃ pana vitthāyitattaṃ nāma thambhitattanti adhippāyena ‘‘ thaddhabhāvaggahaṇan ’’ ti vuttaṃ .
Appaṭihatabhāvaṃ dasseti tasseva anāvaraṇañāṇabhāvato .
Nanvetampi antarāyapaṭihataṃ siyāti āsaṅkaṃ pariharati ‘‘ tassa hī ’’ tiādinā .
Mārāvaṭṭanādivasenāti ettha cakkhumohamucchākālādi saṅgayhati .
Na sakkā
M2.433 tassa kenaci antarāyo kātuṃ catūsu anantarāyikadhammesu pariyāpannabhāvato . 555. U -iti upasaggayoge lumpa -saddo uddharaṇattho hotīti ‘‘ ullumpatū ’’ ti padassa uddharatūti atthamāha .
Upasaggavasena hi dhātu-saddā atthavisesavuttino honti yathā ‘‘ uddharatū ’’ ti .
555. Uiccupasaggayoge lumpasaddo , lupisaddo vā uddharaṇattho hotīti vuttaṃ ‘‘ uddharatū ’’ ti .
Upasaggavisesena hi dhātusaddā atthavisesavuttino honti yathā ‘‘ ādānan ’’ ti .
Brahmalokamaggadesanāvaṇṇanā
Pajāsaddo pakaraṇādhigatattā dārakavisayoti āha ‘‘ brāhmaṇadārakan ’’ ti .
Brahmalokamaggadesanāvaṇṇanā
559. Aggaññasutte … pe … alatthun ti aggaññasutte āgatanayena upasampadañceva arahattañca alatthuṃ paṭilabhiṃsu .
559. Paṭhamamupanidhāya dutiyaṃ , kimetaṃ , yamupanidhīyatīti vuttaṃ ‘‘ paṭhamamevā ’’ tiādi .
Majjhimapaṇṇāsake saṅgītanti ajjhāharitvā sambandho .
Punappunaṃ saraṇagamanaṃ daḷhataraṃ , mahapphalatarañca , tasmā dutiyampi saraṇagamanaṃ katanti veditabbaṃ .
Katipāhaccayenāti dvīhatīhaccayena
V2.383 .
PabbajitvātiM2.435 sāmaṇerapabbajjaṃ gahetvā .
Aggaññasutta mpi ( dī . ni .3.112) amuṃyeva vāseṭṭhamārabbha kathesi , nāññanti ñāpetuṃ ‘‘ aggaññasutte ’’ tiādi vuttaṃ .
Tattha āgatanayena upasampadañceva arahattañca alatthuṃ paṭilabhiṃsūti attho .Sesaṃ suviññeyyameva .
Yamettha atthato na vibhattaṃ , tadetaṃ suviññeyyameva .
Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāya paramasukhumagambhīraduranubodhatthaparidīpanāya suvimalavipulapaññāveyyattiyajananāya ajjavamaddavasoraccasaddhāsatidhitibuddhikhantivīriyādidhammasamaṅginā sāṭṭhakathe piṭakattaye asaṅgāsaṃhīravisāradañāṇacārinā anekappabhedasakasamayasamayantaragahanajjhogāhinā mahāgaṇinā mahāveyyākaraṇena ñāṇābhivaṃsadhammasenāpatināmatherena mahādhammarājādhirājagarunā katāya sādhuvilāsiniyā nāma līnatthapakāsaniyā tevijjasuttavaṇṇanāya līnatthapakāsanā .
Tevijjasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā .
Tevijjasuttasaṃvaṇṇanā niṭṭhitā .
Tatridaṃ sādhuvilāsiniyā sādhuvilāsinittasmiṃ hoti –
Byañjanañceva attho ca , vinicchayo ca sabbathā ;
Sādhakena vinā vutto , natthi cettha yato tato .
Sampassataṃ sudhīmataṃ , sādhūnaṃ cittatosanaṃ ;
Karoti vividhaṃ sāyaṃ , tena sādhuvilāsinīti .
Nigamanakathā
Ettāvatā
V2.384M2.436 ca –
Saddhamme pāṭavatthāya , sāsanassa ca vuddhiyā ;
Vaṇṇanā yā samāraddhā , sīlakkhandhakathāya sā .
Sādhuvilāsinī nāma , sabbaso pariniṭṭhitā ;
Paṇṇāsāya sādhikāya , bhāṇavārappamāṇato .
Anekasetibhindo yo , anantabalavāhano ;
Sirīpavarādināmo , rājā nānāraṭṭhissaro .
Jambudīpatale ramme , marammavisaye akā ;
Tambadīparaṭṭhe puraṃ , amarapura nāmakaṃ .
Maṇḍalācalasāmantaṃ , erāvatīnadissitaṃ ;
Nānājanānamāvāsaṃ , hemapāsādalaṅkataṃ .
Tatrābhisekapatto so , rajjaṃ kāresi dhammato ;
Rājāgāramahāthūpaṃ , akāsi sampasādanaṃ .
Uddhammaṃ ubbinayañca , pahāya jinasāsanaṃ ;
Visodhesi yathābhūtaṃ , satataṃ daḷhamānaso .
Teneva kārite ramme , chāyūdakasamappite ;
Dvipākāraparikkhitte , bhāvanābhiratārahe .
Mahāmunisamaññā yā , sambuddhasammukhā katā ;
Paṭimā taṃpāsādamhā , ujuāsannadakkhiṇe .
AsokārāmaārāmeV2.385 , pañcabhūmimahālaye ;
Ratanabhūmikitti vhaye , dhammapāsādalaṅkate .
Tathā dakkhiṇadeviyā , nagarasamīpe kate ;
Pubbuttare jayabhūmi-kittā bhidhānakepi ca .
TathevuttaradeviyāM2.437 , nagarabbhantare kate ;
Soṇṇaguhathūpantike , parimāṇaka nāmake .
Tathā ca uparājena , kate nagarapacchime ;
Mahāguhathūpantike , maṅgalāvāsanā make .
Iti soṇṇavihāresu , vasaṃnekesu vārato ;
Sakkato sabbarājūnaṃ , tikkhattuṃ laddhalañchano .
Ñāṇābhivaṃsadhammasenāpatīti suvikhyāto ;
Dvevibhaṅgādidhāraṇā , upajjhācariyataṃ patto .
Laṅkādīpāgatānampi , paradīpanivāsinaṃ ;
Bhikkhūnaṃ vācako dhammaṃ , paṭipattiṃ niyojako .
Yaṃ nissāya visodhesi , sāsanaṃ esa bhūpati ;
Atthabyañjanasampannaṃ , so ’ kāsi vaṇṇanaṃ imaṃ .
Sambuddhaparinibbānā , pañcatālīsake ’ ddhake ;
Tisate dvisahasse ca , sampatte sā suniṭṭhitā .
Peṭakālaṅkāra vhayaṃ , nettisaṃvaṇṇanaṃ subhaṃ ;
Imañca saṅkharontena , yaṃ puññaṃ pasutaṃ mayā .
AññampiV2.386 tena puññena , patvāna bodhimuttamaṃ ;
Tārayitvā bahū satte , moceyyaṃ bhavabandhanā .
Sadā rakkhantu rājāno , dhammeneva pajaṃ imaṃ ;
Niratā puññakammesu , jotentu jinasāsanaṃ .
Ime ca pāṇino sabbe , sabbadā nirupaddavā ;
Niccaṃ kalyāṇasaṅkappā , pappontu amataṃ padanti .
Iti dīghanikāyaṭṭhakathāya sīlakkhandhavaggasaṃvaṇṇanāya
Sādhuvilāsinī nāma abhinavaṭīkā samattā .
Sīlakkhandhavaggaabhinavaṭīkā niṭṭhitā .Niṭṭhitā ca terasasuttapaṭimaṇḍitassa sīlakkhandhavaggassa atthavaṇṇanāya
Līnatthappakāsanāti .
Sīlakkhandhavaggaṭīkā niṭṭhitā .