Issues
Select Version
(DN) Sīlakkhandhavaggaṭṭhakathā
(DN) Sīlakkhandhavaggaṭṭhakathā

Kevaṭṭagahapatiputtavatthuvaṇṇanā Kevaṭṭagahapatiputtavatthuvaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

Kevaṭṭagahapatiputtavatthuvaṇṇanā Kevaṭṭagahapatiputtavatthuvaṇṇanā

481. EvaṃM2.409V2.360 subhasuttaṃ saṃvaṇṇetvā idāni kevaṭṭasuttaṃ saṃvaṇṇento yathānupubbaṃ saṃvaṇṇanokāsassa pattabhāvaṃ vibhāvetuṃ , subhasuttassānantaraṃ saṅgītassa suttassa kevaṭṭasuttabhāvaṃ vā pakāsetuṃ ‘‘ evaṃ me sutaṃ … pe … nāḷandāyanti kevaṭṭasuttan ’’ ti āha .
481. PāvārikambavanetiM1.388V1.344P1.506 pāvārikaseṭṭhino ambabahule upavane . Taṃ kira so seṭṭhī bhagavato anucchavikaṃ gandhakuṭiṃ , bhikkhusaṅghassa ca rattiṭṭhānadivāṭṭhānakuṭimaṇḍapādīni sampādetvā pākāraparikkhittaṃ dvārakoṭṭhakasampannaṃ katvā buddhappamukhassa saṅghassa niyyātesi , purimavohārena pana ‘‘ pāvārikambavanan ’’ ti vuccati , tasmiṃ pāvārikambavane . Pāvārikassāti evaṃnāmakassa seṭṭhino . Ambavaneti ambarukkhabahule upavane . Taṃ kira so seṭṭhi bhagavato anucchavikaṃ gandhakuṭiṃ , bhikkhusaṅghassa ca rattiṭṭhānadivāṭṭhānakuṭimaṇḍapādīni sampādetvā pākāraparikkhittaṃ dvārakoṭṭhakasampannaṃ katvā buddhappamukhassa saṅghassa niyyātesi , purimavohārena panesa vihāro ‘‘ pāvārikambavanan ’’ tveva vuccati .
Kevaṭṭoti idaṃ tassa nāmaṃ kevaṭṭehi saṃrakkhitattā , tesaṃ vā santike saṃvaḍḍhitattāti keci . ‘‘ Gahapatiputtassā ’’ ti ettha kāmaṃ tadā so gahapatiṭṭhāne ṭhito , pitu panassa acirakālaṃkatatāya purimasamaññāya ‘‘ gahapatiputto ’’ tveva voharīyati , tenāha ‘‘ gahapati mahāsālo ’’ ti . Mahāvibhavatāya mahāsāro , gahapatīti attho ra-kārassa la-kāraṃ katvā ‘‘ mahāsālo sukhumālo ahan ’’ tiādīsu ( a . ni .3.39) viya . ‘‘ Kevaṭṭo ’’ tidaṃ nāmamattaṃ . ‘‘ Kevaṭṭehi saṃrakkhitattā , tesaṃ vā santike sambuddhattā ’’ ti keci . Gahapatiputtassāti ettha kāmañcesa tadā gahapatiṭṭhāne ṭhito , pitu panassa acirakālakatatāya purimasamaññāya ‘‘ gahapatiputto ’’ tveva voharīyati . Tenāha ‘‘ gahapatimahāsālo ’’ ti , mahāvibhavatāya mahāsāro gahapatīti attho , ra-kārassa pana la-kāraṃ katvā ‘‘ mahāsālo ’’ ti vuttaṃ yathā ‘‘ palibuddho ’’ ti ( cūḷani .15; mi . pa .6.3.7; jā . aṭṭha .2.3.102) saddho pasannoti pothujjanikasaddhāvasena ratanattayasaddhāya samannāgato , tatoyeva ratanattayappasanno . Kammakammaphalasaddhāya vā saddho , ratanattayappasādabahulatāya pasanno .
Saddhāsampannoti pothujjanikāya saddhāya vasena saddhā samannāgato . Saddhādhikattāyevāti tathācintāya hetuvacanaṃ , saddhādhiko hi ummādappatto viya hoti .
Samiddhāti sammadeva iddhā , iddhiyā vibhavasampattiyā vepullappattāti attho . Samiddhāti sammadeva iddhā , vibhavasampattiyā vepullappattā sampuṇṇā , ākiṇṇā bahū manussā etthāti atthaṃ sandhāya ‘‘ aṃsakūṭenā ’’ tiādi vuttaṃ .
‘‘ Ehi tvaṃ bhikkhu anvaddhamāsaṃ , anumāsaṃ , anusaṃvaccharaṃ vā manussānaṃ pasādāya iddhipāṭihāriyaṃ karohī ’’ ti ekassa bhikkhuno āṇāpanaṃ tasmiṃ ṭhāne tassa ṭhapanaṃ nāma hotīti āha ‘‘ ṭhānantare ṭhapetū ’’ ti . ‘‘ Ehi tvaṃ bhikkhu anvaddhamāsaṃ , anumāsaṃ , anusaṃvaccharaṃ vā manussānaṃ pasādāya iddhipāṭihāriyaṃ karohī ’’ ti ekassa bhikkhuno āṇāpanameva samādisanaṃ , taṃ pana tasmiṃ ṭhāne ṭhapanaṃ nāmāti āha ‘‘ ṭhānantare ṭhapetū ’’ tiV2.361 .
UttarimanussānaṃP1.507 dhammatoti uttarimanussānaṃ buddhādīnaṃ adhigamadhammato . Niddhāraṇe cetaṃ nissakkaṃ . Iddhipāṭihāriyañhi tato niddhāreti . Manussadhammato uttarīti pakatimanussadhammato upari . Uttarimanussānan ti pakatimanussehi uttaritarānaṃ uttamapurisānaṃ buddhādīnaṃ jhāyīnaṃ , ariyānañca . Dhammatoti adhigamadhammato , jhānābhiññāmaggaphaladhammatotiM2.410 attho , niddhāraṇe cetaṃ nissakkavacanaṃ . Tato hi iddhipāṭihāriyaṃ niddhāreti . Evaṃ uttarisaddaṃ manussasaddena ekapadaṃ katvā idāni pāṭihāriyasaddena sambajjhitabbaṃ visumeva padaṃ karonto ‘‘ dasakusalasaṅkhātato vā ’’ tiādimāha . Manussadhammatoti pakatimanussadhammato .
Pajjalitapadīpoti pajjalanto padīpo . Pajjalitapadīpoti pajjalantapadīpo . Telasnehan ti telasecanaṃ .
Rājagahaseṭṭhivatthusmin ti rājagahaseṭṭhino candanapattadānavatthumhi ( cūḷava .252). Sikkhāpadaṃ paññāpesīti ‘‘ na bhikkhave gihīnaṃ uttarimanussadhammaṃ iddhipāṭihāriyaṃ dassetabbaṃ . Yo dasseyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti ( cūḷava .252) vikubbaniddhipaṭikkhepakaṃ idaṃ sikkhāpadaṃ paññapesi .
482. Na dhaṃsemīti guṇasampattito na cāvemi , tenāha ‘‘ sīlabhedan ’’ tiādi . 482. Guṇasampattito acāvanaṃ sandhāya etaṃ vuttanti dasseti ‘‘ na guṇavināsanenā ’’ ti iminā . Tenāha ‘‘ sīlabhedan ’’ tiādi .
Vissāsaṃ vaḍḍhetvā bhagavati attano vissatthabhāvaṃ brūhetvā vibhūtaṃ pākaṭaṃ katvā . Visahanto nāma natthīti nivāritaṭṭhāne ussahanto nāma natthi . Evampi iminā kāraṇantarenāyaṃ ussahantoti dassetuṃ ‘‘ ayaṃ panā ’’ tiādi vuttaṃ . Yasmā vissāsiko , tasmā vissāsaṃ vaḍḍhetvāti yojanā . Vaḍḍhetvāti ca brūhetvā , vibhūtaṃ pākaṭaṃ katvāti attho .