Kevaṭṭagahapatiputtavatthuvaṇṇanā
Kevaṭṭagahapatiputtavatthuvaṇṇanā
481. Evaṃ
M2.409V2.360 subhasuttaṃ saṃvaṇṇetvā idāni kevaṭṭasuttaṃ saṃvaṇṇento yathānupubbaṃ saṃvaṇṇanokāsassa pattabhāvaṃ vibhāvetuṃ , subhasuttassānantaraṃ saṅgītassa suttassa kevaṭṭasuttabhāvaṃ vā pakāsetuṃ ‘‘ evaṃ me sutaṃ … pe … nāḷandāyanti kevaṭṭasuttan ’’ ti āha . 481. Pāvārikambavaneti
M1.388V1.344P1.506 pāvārikaseṭṭhino ambabahule upavane .
Taṃ kira so seṭṭhī bhagavato anucchavikaṃ gandhakuṭiṃ , bhikkhusaṅghassa ca rattiṭṭhānadivāṭṭhānakuṭimaṇḍapādīni sampādetvā pākāraparikkhittaṃ dvārakoṭṭhakasampannaṃ katvā buddhappamukhassa saṅghassa niyyātesi , purimavohārena pana ‘‘ pāvārikambavanan ’’ ti vuccati , tasmiṃ pāvārikambavane .
Pāvārikassāti evaṃnāmakassa seṭṭhino .
Ambavaneti ambarukkhabahule upavane .
Taṃ kira so seṭṭhi bhagavato anucchavikaṃ gandhakuṭiṃ , bhikkhusaṅghassa ca rattiṭṭhānadivāṭṭhānakuṭimaṇḍapādīni sampādetvā pākāraparikkhittaṃ dvārakoṭṭhakasampannaṃ katvā buddhappamukhassa saṅghassa niyyātesi , purimavohārena panesa vihāro ‘‘ pāvārikambavanan ’’ tveva vuccati .Kevaṭṭoti idaṃ tassa nāmaṃ kevaṭṭehi saṃrakkhitattā , tesaṃ vā santike saṃvaḍḍhitattāti keci .
‘‘ Gahapatiputtassā ’’ ti ettha kāmaṃ tadā so gahapatiṭṭhāne ṭhito , pitu panassa acirakālaṃkatatāya purimasamaññāya ‘‘ gahapatiputto ’’ tveva voharīyati , tenāha ‘‘ gahapati mahāsālo ’’ ti .
Mahāvibhavatāya mahāsāro , gahapatīti attho ra-kārassa la-kāraṃ katvā ‘‘ mahāsālo sukhumālo ahan ’’ tiādīsu ( a . ni .3.39) viya .
‘‘ Kevaṭṭo ’’ tidaṃ nāmamattaṃ .
‘‘ Kevaṭṭehi saṃrakkhitattā , tesaṃ vā santike sambuddhattā ’’ ti keci .
Gahapatiputtassāti ettha kāmañcesa tadā gahapatiṭṭhāne ṭhito , pitu panassa acirakālakatatāya purimasamaññāya ‘‘ gahapatiputto ’’ tveva voharīyati .
Tenāha ‘‘ gahapatimahāsālo ’’ ti , mahāvibhavatāya mahāsāro gahapatīti attho , ra-kārassa pana la-kāraṃ katvā ‘‘ mahāsālo ’’ ti vuttaṃ yathā ‘‘ palibuddho ’’ ti ( cūḷani .15; mi . pa .6.3.7; jā . aṭṭha .2.3.102) saddho pasannoti pothujjanikasaddhāvasena ratanattayasaddhāya samannāgato , tatoyeva ratanattayappasanno .
Kammakammaphalasaddhāya vā saddho , ratanattayappasādabahulatāya pasanno .
Saddhāsampannoti pothujjanikāya saddhāya vasena saddhā samannāgato .
Saddhādhikattāyevāti tathācintāya hetuvacanaṃ , saddhādhiko hi ummādappatto viya hoti .
Samiddhāti sammadeva iddhā , iddhiyā vibhavasampattiyā vepullappattāti attho .
Samiddhāti sammadeva iddhā , vibhavasampattiyā vepullappattā sampuṇṇā , ākiṇṇā bahū manussā etthāti atthaṃ sandhāya ‘‘ aṃsakūṭenā ’’ tiādi vuttaṃ .
‘‘ Ehi tvaṃ bhikkhu anvaddhamāsaṃ , anumāsaṃ , anusaṃvaccharaṃ vā manussānaṃ pasādāya iddhipāṭihāriyaṃ karohī ’’ ti ekassa bhikkhuno āṇāpanaṃ tasmiṃ ṭhāne tassa ṭhapanaṃ nāma hotīti āha ‘‘ ṭhānantare ṭhapetū ’’ ti .
‘‘ Ehi tvaṃ bhikkhu anvaddhamāsaṃ , anumāsaṃ , anusaṃvaccharaṃ vā manussānaṃ pasādāya iddhipāṭihāriyaṃ karohī ’’ ti ekassa bhikkhuno āṇāpanameva samādisanaṃ , taṃ pana tasmiṃ ṭhāne ṭhapanaṃ nāmāti āha ‘‘ ṭhānantare ṭhapetū ’’ ti
V2.361 .Uttarimanussānaṃ
P1.507 dhammatoti uttarimanussānaṃ buddhādīnaṃ adhigamadhammato .
Niddhāraṇe cetaṃ nissakkaṃ .
Iddhipāṭihāriyañhi tato niddhāreti .
Manussadhammato uttarīti pakatimanussadhammato upari .
Uttarimanussānan ti pakatimanussehi uttaritarānaṃ uttamapurisānaṃ buddhādīnaṃ jhāyīnaṃ , ariyānañca .
Dhammatoti adhigamadhammato , jhānābhiññāmaggaphaladhammatotiM2.410 attho , niddhāraṇe cetaṃ nissakkavacanaṃ .
Tato hi iddhipāṭihāriyaṃ niddhāreti .
Evaṃ uttarisaddaṃ manussasaddena ekapadaṃ katvā idāni pāṭihāriyasaddena sambajjhitabbaṃ visumeva padaṃ karonto ‘‘ dasakusalasaṅkhātato vā ’’ tiādimāha .
Manussadhammatoti pakatimanussadhammato .Pajjalitapadīpoti pajjalanto padīpo .
Pajjalitapadīpoti pajjalantapadīpo .
Telasnehan ti telasecanaṃ .
Rājagahaseṭṭhivatthusmin ti rājagahaseṭṭhino candanapattadānavatthumhi ( cūḷava .252).
Sikkhāpadaṃ paññāpesīti ‘‘ na bhikkhave gihīnaṃ uttarimanussadhammaṃ iddhipāṭihāriyaṃ dassetabbaṃ .
Yo dasseyya , āpatti dukkaṭassā ’’ ti ( cūḷava .252) vikubbaniddhipaṭikkhepakaṃ idaṃ sikkhāpadaṃ paññapesi .
482. Na dhaṃsemīti guṇasampattito na cāvemi , tenāha ‘‘ sīlabhedan ’’ tiādi .
482. Guṇasampattito acāvanaṃ sandhāya etaṃ vuttanti dasseti ‘‘ na guṇavināsanenā ’’ ti iminā .
Tenāha ‘‘ sīlabhedan ’’ tiādi .
Vissāsaṃ vaḍḍhetvā bhagavati attano vissatthabhāvaṃ brūhetvā vibhūtaṃ pākaṭaṃ katvā .
Visahanto nāma natthīti nivāritaṭṭhāne ussahanto nāma natthi .
Evampi iminā kāraṇantarenāyaṃ ussahantoti dassetuṃ ‘‘ ayaṃ panā ’’ tiādi vuttaṃ .
Yasmā vissāsiko , tasmā vissāsaṃ vaḍḍhetvāti yojanā .
Vaḍḍhetvāti ca brūhetvā , vibhūtaṃ pākaṭaṃ katvāti attho .