Pokkharasātiupāsakattapaṭivedanākathāvaṇṇanā
Pokkharasātiupāsakattapaṭivedanākathāvaṇṇanā
299. Ettha ca ‘‘ diṭṭhadhammo ’’ tiādi pāḷiyaṃ dassanaṃ nāma ñāṇadassanato aññampi atthi , tannivattanatthaṃ ‘‘ pattadhammo ’’ ti vuttaṃ .
Patti ca ñāṇasampattito aññampi vijjatīti tato visesadassanatthaṃ ‘‘ viditadhammo ’’ ti vuttaṃ .
Sā panesā viditadhammatā ekadesatopi hotīti nippadesato viditabhāvaṃ dassetuṃ ‘‘ pariyogāḷhadhammo ’’ ti
P1.407 vuttaṃ .
Tenassa saccābhisambodhaṃyeva dīpeti .
Maggañāṇañhi ekābhisamayavasena pariññādikiccaṃ sādhentaṃ nippadesenaM1.312 catusaccadhammaṃ samantato ogāḷhaṃ nāma hoti , tenāha ‘‘ diṭṭho ariyasaccadhammo etenāti diṭṭhadhammo ’’ ti .
299. PāḷiyaṃV2.243 ‘‘ diṭṭhadhammo ’’ tiādīsu dassanaṃ nāma ñāṇato aññampi cakkhādidassanaṃ atthīti tannivattanatthaṃ ‘‘ pattadhammo ’’ ti vuttaṃ .
Patti ca ñāṇapattito aññāpi kāyagamanādipatti vijjatīti tato visesadassanatthaṃ ‘‘ viditadhammo ’’ ti vuttaṃ .
Sā panesā viditadhammatā ekadesatopi hotīti nippadesato viditadhammataṃ dassetuṃ ‘‘ pariyogāḷhadhammo ’’ ti vuttaṃ , tenassa saccābhisambodhameva dīpeti .
Maggañāṇañhi ekābhisamayavasena pariññādicatukiccaṃ sādhentaṃ nippadesena catusaccadhammaṃ samantato ogāḷhaṃ nāma hoti .
Tenāha ‘‘ diṭṭho ariyasaccadhammo etenāti diṭṭhadhammo ’’ ti .
‘‘ Kathaṃ pana ekameva ñāṇaṃ ekasmiṃ khaṇe cattāri kiccāni sādhentaṃ pavattati .
Na hi tādisaṃ loke diṭṭhaṃ , na āgamo vā tādiso atthī ’’ tiM2.281 na vattabbaṃ .
Yathā hi padīpo ekasmiṃyeva khaṇe vaṭṭiṃ dahati , snehaṃ pariyādiyati , andhakāraṃ vidhamati , ālokañcāpi dasseti , evametaṃ ñāṇanti daṭṭhabbaṃ .
‘‘ Maggasamaṅgissa ñāṇaṃ dukkhepetaṃ ñāṇaṃ , dukkhasamudayepetaṃ ñāṇaṃ , dukkhanirodhepetaṃ ñāṇaṃ , dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāyapetaṃ ñāṇan ’’ ti ( vibha .794) suttapadampettha udāharitabbanti .Tiṇṇā vicikicchāti sappaṭibhayakantārasadisā soḷasavatthukā , aṭṭhavatthukā ca tiṇṇā vitiṇṇā vicikicchā .
Tiṇṇā vicikicchāti sappaṭibhayakantārasadisā soḷasavatthukā , aṭṭhavatthukā ca vicikicchā anena vitiṇṇā .
Vigatā kathaṅkathāti pavattiādīsu .
‘‘ Evaṃ nu kho , na nu kho ’’ ti evaṃ pavattikā vigatā samucchinnā kathaṅkathā .
Vigatā kathaṃkathāti pavattiādīsu ‘‘ evaṃ nu kho , na nu kho ’’ ti evaṃ pavattikā kathaṃkathā assa vigatā samucchinnā .
Vesārajjappattoti sārajjakarānaṃ pāpadhammānaṃ pahīnattā , tappaṭipakkhesu ca sīlādiguṇesu suppatiṭṭhitattā vesārajjaṃ visāradabhāvaṃ veyyattiyaṃ patto adhigato .
Sāyaṃ vesārajjappatti suppatiṭṭhitabhāvoti katvā āha ‘‘ satthusāsane ’’ ti .
Visāradabhāvaṃ pattoti sārajjakarānaṃ pāpadhammānaṃ pahīnattā , tappaṭipakkhesu ca sīlādiguṇesu suppatiṭṭhitattā visāradabhāvaṃ veyyattiyaṃ patto adhigato .
Sāyaṃ vesārajjappatti suppatiṭṭhitatā katthāti codanāya ‘‘ satthusāsane ’’ ti vuttanti dassento ‘‘ kattha ?
Satthusāsane ’’ ti āha .
Attanā paccakkhato diṭṭhattā adhigatattā na paraṃ pacceti , na tassa paro paccetabbo atthīti aparappaccayo .
Attanāva paccakkhato diṭṭhattā , adhigatattā ca na assa paccayo paccetabbo paro atthīti attho .
Tatthādhippāyamāha ‘‘ na parassā ’’ tiādinā .
Na vattatīti na pavattati , na paṭipajjati vā , na paraṃ pacceti pattiyāyatīti aparappaccayo tipi yujjati .
Yaṃ panettha vattabbaṃ avuttaṃ , taṃ parato āgamissati .
Sesaṃ suviññeyyameva .
Yaṃ panettha vattabbampi avuttaṃ , tadetaṃ pubbe vuttattā , parato vuccamānattā ca avuttanti veditabbaṃ .
Ambaṭṭhasuttavaṇṇanāya līnatthappakāsanā .
Iti sumaṅgalavilāsiniyā dīghanikāyaṭṭhakathāya paramasukhumagambhīraduranubodhatthaparidīpanāya suvimalavipulapaññāveyyattiyajananāya ajjavamaddavasoraccasaddhāsatidhitibuddhikhantivīriyādidhammasamaṅginā sāṭṭhakathe piṭakattaye asaṅgāsaṃhīravisāradañāṇacārinā anekappabhedasakasamayasamayantaragahanajjhogāhinā
V2.244 mahāgaṇinā mahāveyyākaraṇena ñāṇābhivaṃsadhammasenāpatināmattherena mahādhammarājādhirājagarunā katāya sādhuvilāsiniyā nāma līnatthapakāsaniyā ambaṭṭhasuttavaṇṇanāya līnatthapakāsanā .Ambaṭṭhasuttavaṇṇanā niṭṭhitā .