Sīlakkhandhavaṇṇanā
Sīlakkhandhavaṇṇanā
450-453.
450-453.
Sīlakkhandhassāti ettha iti -saddo ādiattho , pakārattho vā , tena ‘‘ ariyassa samādhikkhandhassa … pe … patiṭṭhāpesī ’’ ti ayaṃ ettako pāṭho dassitoti daṭṭhabbaṃ tenāha ‘‘ tesu dassitesū ’’ ti , uddesavasenāti adhippāyo .
Sīlakkhandhassāti ettha padatthavipallāsakārī itisaddo lutto , atthaniddeso viya saddaniddeso vā , yathāruto ca itisaddo ādyattho , pakārattho vā , tena ‘‘ ariyassa samādhikkhandhassa … pe … patiṭṭhapesī ’’ ti ayaṃ pāṭho gahitoti daṭṭhabbaṃ .
Tena vuttaṃ ‘‘ tesu dassitesū ’’ ti , tesu tīsu khandhesu uddesavasena dassitesūti attho .
Bhagavatā vuttanayenevāti sāmaññaphaladesanādīsu bhagavatā desitanayeneva , tenassa suttassa satthubhāsitabhāvaṃ jinavacanabhāvaṃ dasseti .
Bhagavatā vuttanayenevāti sāmaññaphalādīsu ( dī . ni .1.194) desitanayeneva , tena imassa suttassa buddhabhāsitabhāvaṃ dassetīti veditabbaṃ .
Sāsane na sīlameva sāroti ariyamaggasāre bhagavato sāsane yathā dassitaṃ sīlaṃ sāro eva na hoti sāravato mahato rukkhassa papaṭikaṭṭhāniyattā .
Yadi evaṃ kasmā idha gahitanti āha ‘‘ kevalañhetaṃ patiṭṭhāmattakamevā ’’ ti .
Jhānādiuttarimanussadhamme adhigantukāmassa adhiṭṭhānamattaṃ tattha appatiṭṭhitassa tesaṃ asambhavato .
Atha vā na sīlameva sāroti kāmañcettha sāsane ‘‘ maggasīlaṃ , phalasīlan ’’ ti idaṃ lokuttarasīlampi sārameva , tathāpi na sīlakkhandho eva sāro atha kho samādhikkhandhopi paññākkhandhopi
M1.387 sāro evāti evamettha attho daṭṭhabbo .
Purimo eva sāro , tenāha ‘‘ ito uttarī ’’ tiādi .
Sāsane na sīlameva sāroti ariyamaggasāre bhagavato sāsane yathādassitaṃ sīlaṃ sāro eva na hoti sāravato mahato rukkhassa papaṭikaṭṭhānikattāM2.407 .
Aṭṭhānapayutto hi evasaddo yathāṭhāne na yojetabbo .
Yajjevaṃ kasmā tamidha gahitanti āha ‘‘ kevalan ’’ tiādi .
Jhānādiuttarimanussadhamme adhigantukāmassa adhiṭṭhānamattaṃ tattha appatiṭṭhitassa tesamasambhavato .
Vuttañhi ‘‘ sīle patiṭṭhāya naro sapañño ’’ tiādi ( saṃ . ni .1.23,192; peṭako .22) atha vā sāsane na sīlameva sāroti kāmañcettha sāsane maggaphalasīlasaṅkhātaṃ lokuttarasīlampi sārameva , tathāpi na sīlakkhandho eva sāro hoti , atha kho samādhikkhandhopi paññākkhandhopi sāro evāti evampettha yathāpayuttena evasaddena attho veditabbo , purimoyeva panattho yuttataro .Tathā hi vuttaṃ ‘‘ ito uttarī ’’ tiādi .
Aññampi kattabban ti sesakhandhadvayaṃ .