Issues
Select Version
(DN) Sīlakkhandhavaggaṭṭhakathā
(DN) Sīlakkhandhavaggaṭṭhakathā

Dutiyaibbhavādavaṇṇanā

Author: _System_commentary_ @ Administrator

265. Kāmaṃ sakyarājakule yo sabbesaṃ buddhataro samattho ca , so eva abhisekaṃ labhati , ekacco pana abhisitto samāno ‘‘ idaṃ rajjaṃ nāma bahukiccaṃ bahubyāpāran ’’ ti tato nibbijja rajjaṃ vayasā anantarassa niyyāteti , kadāci sopi aññassāti tādise sandhāyāha ‘‘ sakyāti abhisittarājāno ’’ ti . 265. Sandhāgārapadanibbacanaṃ heṭṭhā vuttameva . Tadā abhisittasakyarājūnampi bahutaṃ sandhāyāha ‘‘ abhisittasakyarājāno ’’ ti . Kāmañhi sakyarājakule yo sabbesaṃ vuddhataro , samattho ca , so eva abhisekaṃ labhatiM2.253 . Ekacco pana abhisitto samāno ‘‘ idaṃ rajjaṃ nāma bahukiccaṃV2.218 bahubyāpāran ’’ ti tato nibbijja rajjaṃ vayasā anantarassa niyyāteti , kadāci sopi aññassāti evaṃ paramparāniyyātanavasena tadā bahū abhisittapubbā sakyarājāno hontīti idaṃ ācariyassābhimataṃ ( dī . ni . ṭī .1.265). Apica yathārahaṃ ṭhānantaresu abhisittasakyarājūnampi bahutaṃ sandhāya evamāhātipi yujjati . Te hi ‘‘ rājāno ’’ ti vuccanti . Yathāha – ‘‘ Rājāno nāma pathabyārājā , padesarājā , maṇḍalikā , antarabhogikā , akkhadassā , mahāmattā , ye vā pana chejjabhejjaṃ karontā anusāsanti , ete rājāno nāmā ’’ ti ( pārā .92).
Saṃhārimehi vāḷarūpehi kato pallaṅko , bhaddapīṭhaṃ vettāsanaṃ .
Mihitamattaṃ hasitamattaṃ .
Anuhasantīti mamuddesikaṃ mahāhasitaṃ karonti , idañhi ‘‘ anujagghantā ’’ ti etassa saṃvaṇṇanāpadaṃ . Jaggha saddo ca mahāhasane pavattati ‘‘ na ujjagghikāya antaraghare gamissāmī ’’ tiādīsu ( pāci .586) viya . Mamaññeva maññeti mamameva anujagghantā maññe .
Kulavaṃsaṃ jānantīti kaṇhāyanato paṭṭhāya paramparāgataṃ anussavavasena jānanti . Kulābhimānino hi yebhuyyena paresaṃ uccāvacaṃ kulaṃ tathā tathā udāharanti , attano ca kulavaṃsaṃ jānanti , evaṃ ambaṭṭhopi . Tathā hi so parato bhagavatā pucchito vajirapāṇibhayena yāthāvato kathesi . Kaṇhāyanato paṭṭhāya paramparāgataṃ kulavaṃsaṃ anussavavasena jānanti . Kulābhimānino hi yebhuyyena paresaṃ uccāvacaṃ kulaṃ tathā tathā udāharanti , attano ca kulavaṃsaṃ jānanti , evaṃ ambaṭṭhopi , tathā hesa parato bhagavatā pucchito vajirapāṇi bhayena attano kulavaṃsaṃ yāthāvato kathesīti .
Olambetvāti hatthisoṇḍasaṇṭhānādinā sāṭakaṃ avalambetvā .
Tatoti tathājānanato , gamanato ca .