Issues
Select Version
Catukkanipātapāḷi
Catukkanipātapāḷi

(11)1. Valāhakavaggo

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

(11)1. Valāhakavaggo

1. Paṭhamavalāhakasuttaṃ

101. EvaṃV1.117M1.416P2.102 me sutaṃ – ekaṃT2.135 samayaṃ bhagavā sāvatthiyaṃ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme .
Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi –
‘‘ bhikkhavo ’’ ti .
‘‘ Bhadante ’’ ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṃ .
Bhagavā etadavoca –
‘‘ Cattārome , bhikkhave , valāhakā .
Katame cattāro ?
Gajjitā no vassitā , vassitā no gajjitā , neva gajjitā no vassitā , gajjitā ca vassitā ca .
Ime kho , bhikkhave , cattāro valāhakā .
Evamevaṃ kho , bhikkhave , cattāro valāhakūpamā [ pu . pa .157] puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame cattāro ?
Gajjitā no vassitā , vassitā no gajjitā , neva gajjitā no vassitā , gajjitā ca vassitā ca .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo gajjitā hoti no vassitā ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo bhāsitā hoti , no kattā .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo gajjitā hoti , no vassitā .
Seyyathāpi so , bhikkhave , valāhako gajjitā , no vassitā ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo vassitā hoti , no gajjitā ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo kattā hoti , no bhāsitā .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo vassitā hoti , no gajjitā .
Seyyathāpi so , bhikkhave , valāhako vassitā , no gajjitā ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhaveT2.136 , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ KathañcaV1.118 , bhikkhave , puggalo neva gajjitā hoti , no vassitā ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo neva bhāsitā hoti , no kattā .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo neva gajjitā hoti , no vassitā .
SeyyathāpiM1.417 so , bhikkhave , valāhako neva gajjitā [ neva gajjitā hoti ( ka .)], no vassitā ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo gajjitā ca hoti vassitā ca ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo bhāsitā ca hoti kattā ca .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo gajjitā ca hoti vassitā ca .
Seyyathāpi so , bhikkhave , valāhako gajjitā ca [ gajjitā ca hoti ( ka .)] vassitā ca ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
Ime kho , bhikkhave , cattāro valāhakūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmin ’’ ti .
Paṭhamaṃ .

2. Dutiyavalāhakasuttaṃ

102.‘‘ CattāromeP2.103 , bhikkhave , valāhakā .
Katame cattāro ?
Gajjitā no vassitā , vassitā no gajjitā , neva gajjitā no vassitā gajjitā ca vassitā ca .
Ime kho , bhikkhave , cattāro valāhakā .
Evamevaṃ kho , bhikkhave , cattāro valāhakūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame cattāro ?
Gajjitā no vassitā , vassitā no gajjitā , neva gajjitā no vassitā , gajjitā ca vassitā ca .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo gajjitā hoti , no vassitā ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo dhammaṃ pariyāpuṇāti – suttaṃ , geyyaṃ , veyyākaraṇaṃ , gāthaṃ , udānaṃ , itivuttakaṃ , jātakaṃ , abbhutadhammaṃ , vedallaṃ .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti ,‘ ayaṃ dukkhasamudayo ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti ,‘ ayaṃ dukkhanirodho ’ tiT2.137 yathābhūtaṃ nappajānāti ,‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo gajjitā hoti , no vassitā .
Seyyathāpi so , bhikkhave , valāhako gajjitā , no vassitā ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo vassitā hoti , no gajjitā ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggaloV1.119 dhammaṃ na pariyāpuṇāti – suttaṃ , geyyaṃ , veyyākaraṇaṃ , gāthaṃ , udānaṃ , itivuttakaṃ , jātakaṃ , abbhutadhammaṃ , vedallaṃ .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti … pe …‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ tiM1.418 yathābhūtaṃ pajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo vassitā hoti , no gajjitā .
Seyyathāpi so , bhikkhave , valāhako vassitā , no gajjitā ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo neva gajjitā hoti , no vassitā ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo neva dhammaṃ pariyāpuṇāti – suttaṃ , geyyaṃ , veyyākaraṇaṃ , gāthaṃ , udānaṃ , itivuttakaṃ , jātakaṃ , abbhutadhammaṃ , vedallaṃ .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti … pe …‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo neva gajjitā hoti , no vassitā .
Seyyathāpi so , bhikkhave , valāhako neva gajjitā , no vassitā ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo gajjitā ca hoti vassitā caT2.138 ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo dhammaṃ pariyāpuṇāti – suttaṃ , geyyaṃ , veyyākaraṇaṃ , gāthaṃ , udānaṃ , itivuttakaṃ , jātakaṃ , abbhutadhammaṃ , vedallaṃ .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti … pe …‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo gajjitā ca hoti vassitā ca .
Seyyathāpi so , bhikkhave , valāhako gajjitā ca vassitā ca ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
ImeP2.104 kho , bhikkhave , cattāro valāhakūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmin ’’ ti .
Dutiyaṃ .

3. Kumbhasuttaṃ

103.‘‘ Cattārome , bhikkhave , kumbhā .
Katame cattāro ?
Tuccho pihito , pūro vivaṭo , tuccho vivaṭo , pūro pihito – ime kho , bhikkhave , cattāro kumbhā .
Evamevaṃ kho , bhikkhaveV1.120 , cattāro kumbhūpamā [ pu . pa .160] puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame cattāro ?
Tuccho pihito , pūro vivaṭo , tuccho vivaṭo , pūro pihito .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo tuccho hoti pihito ?
Idha , bhikkhave , ekaccassa puggalassa pāsādikaṃ hoti abhikkantaṃ paṭikkantaṃ ālokitaṃ vilokitaṃ samiñjitaṃ pasāritaṃ saṅghāṭipattacīvaradhāraṇaṃ .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti … pe …‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo tuccho hoti pihitoM1.419 .
Seyyathāpi so , bhikkhave , kumbho tuccho pihito ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ KathañcaT2.139 , bhikkhave , puggalo pūro hoti vivaṭo ?
Idha , bhikkhave , ekaccassa puggalassa na pāsādikaṃ hoti abhikkantaṃ paṭikkantaṃ ālokitaṃ vilokitaṃ samiñjitaṃ pasāritaṃ saṅghāṭipattacīvaradhāraṇaṃ .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti … pe …‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo pūro hoti vivaṭo .
Seyyathāpi so , bhikkhave , kumbho pūro vivaṭo ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo tuccho hoti vivaṭo ?
Idha , bhikkhave , ekaccassa puggalassa na pāsādikaṃ hoti abhikkantaṃ paṭikkantaṃ ālokitaṃ vilokitaṃ samiñjitaṃ pasāritaṃ saṅghāṭipattacīvaradhāraṇaṃ .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti … pe …‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo tuccho hoti vivaṭo .
Seyyathāpi so , bhikkhave , kumbho tuccho vivaṭo ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo pūro hoti pihito ?
Idha , bhikkhave , ekaccassa puggalassa pāsādikaṃ hoti abhikkantaṃ paṭikkantaṃ ālokitaṃ vilokitaṃ samiñjitaṃ pasāritaṃ saṅghāṭipattacīvaradhāraṇaṃ .
So ‘ idaṃ dukkha ’ ntnttiP2.105 yathābhūtaṃ pajānāti … pe …V1.121 ‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo pūro hoti pihito .
SeyyathāpiT2.140 so , bhikkhave , kumbho pūro pihito ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
Ime kho , bhikkhave , cattāro kumbhūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmin ’’ ti .
Tatiyaṃ .

4. Udakarahadasuttaṃ

104.‘‘ Cattārome , bhikkhave , udakarahadā .
Katame cattāro ?
Uttāno gambhīrobhāso , gambhīro uttānobhāso , uttāno uttānobhāso , gambhīro gambhīrobhāso – ime kho , bhikkhave , cattāro udakarahadā .
Evamevaṃ kho , bhikkhave , cattāro udakarahadūpamā [ pu . pa .161] puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame cattāro ?
Uttāno gambhīrobhāsoM1.420 , gambhīro uttānobhāso , uttāno uttānobhāso , gambhīro gambhīrobhāso .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo uttāno hoti gambhīrobhāso ?
Idha , bhikkhave , ekaccassa puggalassa pāsādikaṃ hoti abhikkantaṃ paṭikkantaṃ ālokitaṃ vilokitaṃ samiñjitaṃ pasāritaṃ saṅghāṭipattacīvaradhāraṇaṃ .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti … pe …‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo uttāno hoti gambhīrobhāso .
Seyyathāpi so , bhikkhave , udakarahado uttāno gambhīrobhāso ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ KathañcaP2.106 , bhikkhave , puggalo gambhīro hoti uttānobhāso ?
Idha , bhikkhave , ekaccassa puggalassa na pāsādikaṃ hoti abhikkantaṃ paṭikkantaṃ ālokitaṃ vilokitaṃ samiñjitaṃ pasāritaṃ saṅghāṭipattacīvaradhāraṇaṃ .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃT2.141 pajānāti … pe …‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo gambhīro hoti uttānobhāso .
Seyyathāpi so , bhikkhave , udakarahado gambhīro uttānobhāso ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ KathañcaV1.122 , bhikkhave , puggalo uttāno hoti uttānobhāso ?
Idha , bhikkhave , ekaccassa puggalassa na pāsādikaṃ hoti abhikkantaṃ paṭikkantaṃ ālokitaṃ vilokitaṃ samiñjitaṃ pasāritaṃ saṅghāṭipattacīvaradhāraṇaṃ .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti … pe …‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo uttāno hoti uttānobhāso .
Seyyathāpi so , bhikkhave , udakarahado uttāno uttānobhāso ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo gambhīro hoti gambhīrobhāso ?
Idha , bhikkhave , ekaccassa puggalassa pāsādikaṃ hoti abhikkantaṃ paṭikkantaṃ ālokitaṃ vilokitaṃ samiñjitaṃ pasāritaṃ saṅghāṭipattacīvaradhāraṇaṃ .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti … pe …‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo gambhīro hoti gambhīrobhāso .
Seyyathāpi so , bhikkhave , udakarahado gambhīro gambhīrobhāso ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃT2.142 vadāmi .
Ime khoM1.421 , bhikkhave , cattāro udakarahadūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmin ’’ ti .
Catutthaṃ .

5. Ambasuttaṃ

105.‘‘ Cattārimāni , bhikkhave , ambāni .
Katamāni cattāri ?
Āmaṃ pakkavaṇṇi [ pakkavaṇṇī ( pu . pa .159)], pakkaṃ āmavaṇṇi [ āmavaṇṇī ( sī . syā . kaṃ . pī .)], āmaṃ āmavaṇṇi , pakkaṃ pakkavaṇṇi – imāni kho , bhikkhave , cattāri ambāni .
Evamevaṃ kho , bhikkhave , cattāro ambūpamā [ pakkavaṇṇī ( pu . pa .159)] puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame cattāro ?
Āmo pakkavaṇṇī , pakko āmavaṇṇī , āmo āmavaṇṇī , pakko pakkavaṇṇī .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo āmo hoti pakkavaṇṇī ?
IdhaP2.107 , bhikkhave , ekaccassa puggalassa pāsādikaṃ hoti abhikkantaṃ paṭikkantaṃ ālokitaṃ vilokitaṃ samiñjitaṃ pasāritaṃ saṅghāṭipattacīvaradhāraṇaṃ .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti … pe …‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo āmo hotiV1.123 pakkavaṇṇī .
Seyyathāpi taṃ , bhikkhave , ambaṃ āmaṃ pakkavaṇṇi ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo pakko hoti āmavaṇṇī ?
Idha , bhikkhave , ekaccassa puggalassa na pāsādikaṃ hoti abhikkantaṃ paṭikkantaṃ ālokitaṃ vilokitaṃ samiñjitaṃ pasāritaṃ saṅghāṭipattacīvaradhāraṇaṃ .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti … pe …‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃT2.143 pajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo pakko hoti āmavaṇṇī .
Seyyathāpi taṃ , bhikkhave , ambaṃ pakkaṃ āmavaṇṇi ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo āmo hoti āmavaṇṇī ?
Idha , bhikkhave , ekaccassa puggalassa na pāsādikaṃ hoti abhikkantaṃ paṭikkantaṃ ālokitaṃ vilokitaṃ samiñjitaṃ pasāritaṃ saṅghāṭipattacīvaradhāraṇaṃ .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti … pe …‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo āmo hoti āmavaṇṇīM1.422 .
Seyyathāpi taṃ , bhikkhave , ambaṃ āmaṃ āmavaṇṇi ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo pakko hoti pakkavaṇṇī ?
Idha , bhikkhave , ekaccassa puggalassa pāsādikaṃ hoti abhikkantaṃ paṭikkantaṃ ālokitaṃ vilokitaṃ samiñjitaṃ pasāritaṃ saṅghāṭipattacīvaradhāraṇaṃ .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti … pe …‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo pakko hoti pakkavaṇṇī .
Seyyathāpi taṃ , bhikkhave , ambaṃ pakkaṃ pakkavaṇṇi ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
Ime kho , bhikkhave , cattāro ambūpamā puggalā santo saṃvijjamānāT2.144 lokasmin ’’ ti .
Pañcamaṃ .

6. Dutiyaambasuttaṃ

( Chaṭṭhaṃ uttānatthamevāti aṭṭhakathāyaṃ dassitaṃ , pāḷipotthakesu pana katthacipi na dissati .)[()‘‘ chaṭṭhaṃ ukkānatthamevā ’’ ti aṭṭhakathāyaṃ dassitaṃ , pāḷipotthakesu pana katthacipi na dissati .‘‘… āmaṃ pakkobhāsaṃ , pakkaṃ āmobhāsan ’’ tiādinā pāṭho bhaveyya ]

7. Mūsikasuttaṃ

107.‘‘ CatassoV1.124 imā , bhikkhave , mūsikā .
Katamā catasso ?
Gādhaṃ kattā no vasitā , vasitā no gādhaṃ kattā , neva gādhaṃ kattā no vasitā , gādhaṃ kattā ca vasitā ca – imā kho , bhikkhave , catasso mūsikā .
Evamevaṃ kho , bhikkhave , cattāro mūsikūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame cattāro ?
Gādhaṃ kattā no vasitā , vasitā no gādhaṃ kattā , neva gādhaṃ kattā no vasitā , gādhaṃ kattā ca vasitā ca .
‘‘ KathañcaP2.108 , bhikkhave , puggalo gādhaṃ kattā hoti no vasitā ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo dhammaṃ pariyāpuṇāti – suttaṃ , geyyaṃ , veyyākaraṇaṃ , gāthaṃ , udānaṃ , itivuttakaṃ , jātakaṃ , abbhutadhammaṃ , vedallaṃ .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti … pe …‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo gādhaṃ kattā hoti , no vasitā .
Seyyathāpi sāT2.145 , bhikkhave , mūsikā gādhaṃ kattā , no vasitā ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo vasitā hoti , no gādhaṃ kattā ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo dhammaṃ na pariyāpuṇāti – suttaṃ , geyyaṃ , veyyākaraṇaṃ , gāthaṃM1.423 , udānaṃ , itivuttakaṃ , jātakaṃ , abbhutadhammaṃ , vedallaṃ .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti … pe …‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo vasitā hoti , no gādhaṃ kattā .
Seyyathāpi sā , bhikkhave , mūsikā vasitā hoti , no gādhaṃ kattā ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ , puggalaṃ vadāmi .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo neva gādhaṃ kattā hoti no vasitā ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo dhammaṃ na pariyāpuṇāti – suttaṃ , geyyaṃ , veyyākaraṇaṃ , gāthaṃ , udānaṃ , itivuttakaṃ , jātakaṃ , abbhutadhammaṃ , vedallaṃ .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti … pe …‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ nappajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhaveV1.125 , puggalo neva gādhaṃ kattā hoti , no vasitā .
Seyyathāpi sā , bhikkhave , mūsikā neva gādhaṃ kattā hoti , no vasitā ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo gādhaṃ kattā ca hoti vasitā ca ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggaloT2.146 dhammaṃ pariyāpuṇāti – suttaṃ , geyyaṃ , veyyākaraṇaṃ , gāthaṃ , udānaṃ , itivuttakaṃ , jātakaṃ , abbhutadhammaṃ , vedallaṃ .
So ‘ idaṃ dukkhan ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti … pe …‘ ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ’ ti yathābhūtaṃ pajānāti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo gādhaṃ kattā ca hoti vasitā ca .
Seyyathāpi sā , bhikkhave , mūsikā gādhaṃ kattā ca hoti vasitā ca ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
Ime kho , bhikkhave , cattāro mūsikūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmin ’’ ti .
Sattamaṃ .

8. Balībaddasuttaṃ

108.‘‘ Cattārome , bhikkhave , balībaddā [ balivaddā ( sī . syā . kaṃ . pī .), balibaddhā ( ka .) pu . pa .162].
Katame cattāro ?
SagavacaṇḍoP2.109 no paragavacaṇḍo , paragavacaṇḍo no sagavacaṇḍo , sagavacaṇḍo ca paragavacaṇḍo ca , neva sagavacaṇḍo no paragavacaṇḍo – ime kho , bhikkhave , cattāro balībaddā .
Evamevaṃ kho , bhikkhave , cattāro balībaddūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame cattāro ?
Sagavacaṇḍo no paragavacaṇḍo , paragavacaṇḍo no sagavacaṇḍo , sagavacaṇḍo ca paragavacaṇḍo ca , neva sagavacaṇḍo no paragavacaṇḍo .
‘‘ KathañcaM1.424 , bhikkhave , puggalo sagavacaṇḍo hoti , no paragavacaṇḍo ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo sakaparisaṃ ubbejetā hoti , no paraparisaṃ .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo sagavacaṇḍo hoti , no paragavacaṇḍo .
Seyyathāpi so , bhikkhave , balībaddo sagavacaṇḍo , no paragavacaṇḍo ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ KathañcaT2.147 , bhikkhave , puggalo paragavacaṇḍo hoti , no sagavacaṇḍo ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo paraparisaṃ ubbejetā hoti , no sakaparisaṃ .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo paragavacaṇḍoV1.126 hoti , no sagavacaṇḍo .
Seyyathāpi so , bhikkhave , balībaddo paragavacaṇḍo , no sagavacaṇḍo ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo sagavacaṇḍo ca hoti paragavacaṇḍo ca ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo sakaparisaṃ ubbejetā hoti paraparisañca .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo sagavacaṇḍo ca hoti paragavacaṇḍo ca .
Seyyathāpi so , bhikkhave , balībaddo sagavacaṇḍo ca paragavacaṇḍo ca ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo neva sagavacaṇḍo hoti no paragavacaṇḍo ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo neva sakaparisaṃ ubbejetā hoti , no paraparisañca .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo neva sagavacaṇḍo hoti , no paragavacaṇḍo .
Seyyathāpi so , bhikkhave , balībaddo neva sagavacaṇḍo , no paragavacaṇḍo ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
Ime kho , bhikkhave , cattāro balībaddūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmin ’’ ti .
Aṭṭhamaṃ .

9. Rukkhasuttaṃ

109.‘‘ Cattārome , bhikkhave , rukkhā .
Katame cattāro ?
PhegguP2.110 phegguparivāro , pheggu sāraparivāro , sāro phegguparivāro , sāro sāraparivāro – ime kho , bhikkhave , cattāro rukkhā .
Evamevaṃ kho , bhikkhave , cattāro rukkhūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
KatameT2.148 cattāro ?
Pheggu phegguparivāro , pheggu sāraparivāro , sāro phegguparivāro , sāro sāraparivāro .
‘‘ KathañcaM1.425 , bhikkhave , puggalo pheggu hoti phegguparivāro ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo dussīlo hoti pāpadhammo ;
parisāpissa hoti dussīlā pāpadhammā .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo pheggu hoti phegguparivāro .
Seyyathāpi so , bhikkhave , rukkho pheggu phegguparivāro ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ KathañcaV1.127 , bhikkhave , puggalo pheggu hoti sāraparivāro ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo dussīlo hoti pāpadhammo ;
parisā ca khvassa hoti sīlavatī kalyāṇadhammā .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo pheggu hoti sāraparivāro .
Seyyathāpi so , bhikkhave , rukkho pheggu sāraparivāro ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo sāro hoti phegguparivāro ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo sīlavā hoti kalyāṇadhammo ;
parisā ca khvassa hoti dussīlā pāpadhammā .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo sāro hoti phegguparivāro .
Seyyathāpi so , bhikkhave , rukkho sāro phegguparivāro ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo sāro hoti sāraparivāro ?
Idha bhikkhave , ekacco puggalo sīlavā hoti kalyāṇadhammo ;
parisāpissa hoti sīlavatī kalyāṇadhammā .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo sāro hoti sāraparivāro .
Seyyathāpi so , bhikkhave , rukkho sāro sāraparivāro ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
Ime kho , bhikkhave , cattāro rukkhūpamā puggalā santoT2.149 saṃvijjamānā lokasmin ’’ ti [ pu . pa .170].
Navamaṃ .

10. Āsīvisasuttaṃ

110.‘‘ Cattārome , bhikkhave , āsīvisā [ āsivisā ( ka .) pu . pa .163].
Katame cattāro ?
Āgataviso na ghoraviso , ghoraviso na āgataviso , āgataviso ca ghoraviso ca , nevāgataviso na ghoraviso – ime kho , bhikkhave , cattāro āsīvisā .
EvamevaṃP2.111 kho , bhikkhave , cattāro āsīvisūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame cattāro ?
Āgataviso na ghoraviso , ghoraviso na āgatavisoM1.426 , āgataviso ca ghoraviso ca , nevāgataviso na ghoraviso .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo āgataviso hoti , na ghoraviso ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo abhiṇhaṃ kujjhati .
So ca khvassa kodho [ kopo ( ka .) pu . pa .163] na dīgharattaṃ anuseti .
Evaṃ khoV1.128 , bhikkhave , puggalo āgataviso hoti , na ghoraviso .
Seyyathāpi so , bhikkhave , āsīviso āgataviso , na ghoraviso ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo ghoraviso hoti , na āgataviso ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo na heva kho abhiṇhaṃ kujjhati .
So ca khvassa kodho dīgharattaṃ anuseti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo ghoraviso hoti , na āgataviso .
Seyyathāpi so , bhikkhave , āsīviso ghoraviso , na āgataviso ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo āgataviso ca hoti ghoraviso ca ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo abhiṇhaṃ kujjhati .
So ca khvassa kodho dīgharattaṃ anuseti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo āgataviso ca hoti ghoravisoT2.150 ca .
Seyyathāpi so , bhikkhave , āsīviso āgataviso ca ghoraviso ca ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo nevāgataviso hoti na ghoraviso ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo na heva kho abhiṇhaṃ kujjhati .
So ca khvassa kodho na dīgharattaṃ anuseti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo nevāgataviso hoti , na ghoraviso .
Seyyathāpi so , bhikkhave , āsīviso nevāgataviso na ghoraviso ;
tathūpamāhaṃ , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi .
Ime kho , bhikkhave , cattāro āsīvisūpamā puggalā santo saṃvijjamānā lokasmin ’’ ti .
Dasamaṃ .
Valāhakavaggo paṭhamo .
Tassuddānaṃ –
Dve valāhā kumbha-udaka , rahadā dve honti ambāni ;
Mūsikā balībaddā rukkhā , āsīvisena te dasāti .