10. Yogasuttaṃ
10.‘‘ Cattārome
T2.13 , bhikkhave , yogā .Katame cattāro ?
Kāmayogo , bhavayogo , diṭṭhiyogo , avijjāyogo .
Katamo ca , bhikkhave , kāmayogo ?
Idha , bhikkhave , ekacco kāmānaṃ samudayañca atthaṅgamañca [ atthagamañca ( sī . pī .)] assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānāti .
Tassa
M1.317 kāmānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ appajānato [ nappajānato ( syā . kaṃ . ka .)] yo kāmesu kāmarāgo kāmanandī [ kāmanandi ( sī . syā . kaṃ .)] kāmasneho kāmamucchā kāmapipāsā kāmapariḷāho kāmajjhosānaṃ kāmataṇhā sānuseti .Ayaṃ vuccati , bhikkhave , kāmayogo .
Iti kāmayogo .
‘‘ Bhavayogo
V1.12 ca kathaṃ hoti ?Idha , bhikkhave , ekacco bhavānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānāti .
Tassa bhavānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ appajānato yo bhavesu bhavarāgo bhavanandī bhavasneho bhavamucchā bhavapipāsā bhavapariḷāho bhavajjhosānaṃ bhavataṇhā sānuseti .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave , bhavayogo .
Iti kāmayogo bhavayogo .
‘‘ Diṭṭhiyogo ca kathaṃ hoti ?
Idha , bhikkhave , ekacco diṭṭhīnaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānāti .
Tassa diṭṭhīnaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ appajānato yo
P2.11 diṭṭhīsu diṭṭhirāgo diṭṭhinandī diṭṭhisneho diṭṭhimucchā diṭṭhipipāsā diṭṭhipariḷāho diṭṭhijjhosānaṃ [ diṭṭhiajjhosānaṃ ( sī . pī .)] diṭṭhitaṇhā sānuseti .Ayaṃ vuccati , bhikkhave , diṭṭhiyogo .
Iti kāmayogo bhavayogo diṭṭhiyogo .
‘‘ Avijjāyogo
T2.14 ca kathaṃ hoti ?Idha , bhikkhave , ekacco channaṃ phassāyatanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ nappajānāti .
Tassa channaṃ phassāyatanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ appajānato yā chasu phassāyatanesu avijjā aññāṇaṃ sānuseti .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave , avijjāyogo .
Iti kāmayogo bhavayogo diṭṭhiyogo avijjāyogo , saṃyutto pāpakehi akusalehi dhammehi saṃkilesikehi ponobhavikehi [ pono bbhavikehi ( syā . ka .)] sadarehi dukkhavipākehi āyatiṃ jātijarāmaraṇikehi .
Tasmā ayogakkhemīti vuccati .
Ime kho , bhikkhave , cattāro yogā .
‘‘ Cattārome
M1.318 , bhikkhave , visaṃyogā .Katame cattāro ?
Kāmayogavisaṃyogo , bhavayogavisaṃyogo , diṭṭhiyogavisaṃyogo , avijjāyogavisaṃyogo .
Katamo ca , bhikkhave , kāmayogavisaṃyogo ?
Idha , bhikkhave , ekacco kāmānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānāti .
Tassa kāmānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānato yo kāmesu kāmarāgo kāmanandī kāmasneho kāmamucchā kāmapipāsā kāmapariḷāho kāmajjhosānaṃ kāmataṇhā sā nānuseti .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave , kāmayogavisaṃyogo .
Iti kāmayogavisaṃyogo .
‘‘ Bhavayogavisaṃyogo
V1.13 ca kathaṃ hoti ?Idha , bhikkhave , ekacco bhavānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānāti .
Tassa bhavānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca
T2.15 yathābhūtaṃ pajānato yo bhavesu bhavarāgo bhavanandī bhavasneho bhavamucchā bhavapipāsā bhavapariḷāho bhavajjhosānaṃ bhavataṇhā sā nānuseti .Ayaṃ vuccati , bhikkhave , bhavayogavisaṃyogo .
Iti kāmayogavisaṃyogo bhavayogavisaṃyogo .
‘‘ Diṭṭhiyogavisaṃyogo ca kathaṃ hoti ?
Idha , bhikkhave , ekacco diṭṭhīnaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca
P2.12 yathābhūtaṃ pajānāti .Tassa diṭṭhīnaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānato yo diṭṭhīsu diṭṭhirāgo diṭṭhinandī diṭṭhisneho diṭṭhimucchā diṭṭhipipāsā diṭṭhipariḷāho diṭṭhijjhosānaṃ diṭṭhitaṇhā sā nānuseti .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave , diṭṭhiyogavisaṃyogo .
Iti kāmayogavisaṃyogo bhavayogavisaṃyogo diṭṭhiyogavisaṃyogo .
‘‘ Avijjāyogavisaṃyogo ca kathaṃ hoti ?
Idha , bhikkhave , ekacco channaṃ phassāyatanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānāti .
Tassa channaṃ phassāyatanānaṃ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca yathābhūtaṃ pajānato yā chasu phassāyatanesu avijjā aññāṇaṃ sā nānuseti .
Ayaṃ vuccati , bhikkhave , avijjāyogavisaṃyogo
M1.319 .Iti kāmayogavisaṃyogo bhavayogavisaṃyogo diṭṭhiyogavisaṃyogo avijjāyogavisaṃyogo , visaṃyutto pāpakehi akusalehi dhammehi saṃkilesikehi ponobhavikehi sadarehi dukkhavipākehi āyatiṃ jātijarāmaraṇikehi .
Tasmā yogakkhemīti vuccati .
Ime kho , bhikkhave , cattāro visaṃyogā ’’ ti .
‘‘ Kāmayogena
T2.16 saṃyuttā , bhavayogena cūbhayaṃ ;Diṭṭhiyogena saṃyuttā , avijjāya purakkhatā .
‘‘ Sattā gacchanti saṃsāraṃ , jātimaraṇagāmino ;
Ye ca kāme pariññāya , bhavayogañca sabbaso .
‘‘ Diṭṭhiyogaṃ
V1.14 samūhacca , avijjañca virājayaṃ ;Sabbayogavisaṃyuttā , te ve yogātigā munī ’’ ti .
dasamaṃ ;
Bhaṇḍagāmavaggo paṭhamo .
Tassuddānaṃ –
Anubuddhaṃ papatitaṃ dve , khatā anusotapañcamaṃ ;
Appassuto
P2.13 ca sobhanaṃ , vesārajjaṃ taṇhāyogena te dasāti .