Issues
Select Version
Catukkanipātapāḷi
Catukkanipātapāḷi

2. Ṭhānasuttaṃ

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

2. Ṭhānasuttaṃ

192.‘‘ Cattārimāni , bhikkhave , ṭhānāni catūhi ṭhānehi veditabbāni .
Katamāni cattāri ?
Saṃvāsena , bhikkhave , sīlaṃ veditabbaṃ , tañca kho dīghena addhunā , na ittaraṃ ;
manasikarotā , no amanasikarotā ;
paññavatā , no duppaññena .
Saṃvohārena , bhikkhave , soceyyaṃ veditabbaṃ , tañca kho dīghena addhunā , na ittaraṃ ;
manasikarotā , no amanasikarotā ;
paññavatā , no duppaññena .
Āpadāsu , bhikkhave , thāmo veditabbo , so ca kho dīghena addhunāM1.508 , na ittaraṃ ;
manasikarotā , no amanasikarotā ;
paññavatā , no duppaññena .
Sākacchāya , bhikkhave , paññā veditabbā , sā ca kho dīghena addhunā , na ittaraṃ ;
manasikarotā , no amanasikarotā ;
paññavatā , no duppaññenāti .
[ saṃ . ni .1.122]‘‘‘ SaṃvāsenaV1.217 , bhikkhave , sīlaṃ veditabbaṃ , tañca kho dīghena addhunā , na ittaraṃ ;
manasikarotā , no amanasikarotā ;
paññavatā , no duppaññenā ’ ti , iti kho panetaṃ vuttaṃ .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Idha , bhikkhave , puggalo puggalena saddhiṃ saṃvasamāno evaṃ jānāti –
‘ dīgharattaṃ kho ayamāyasmā khaṇḍakārī chiddakārī sabalakārī kammāsakārī , na santatakārī na santatavutti [ satatavutti ( syā . kaṃ .)];
sīlesu dussīlo ayamāyasmā , nāyamāyasmāT2.255 sīlavā ’’’ ti .
‘‘‘ Idha pana , bhikkhave , puggalo puggalena saddhiṃ saṃvasamāno evaṃ jānāti –
‘ dīgharattaṃ kho ayamāyasmā akhaṇḍakārī acchiddakārī asabalakārī akammāsakārī santatakārīP2.188 santatavutti ;
sīlesu sīlavā ayamāyasmā , nāyamāyasmā dussīlo ’ ti .
‘ Saṃvāsena , bhikkhave , sīlaṃ veditabbaṃ , tañca kho dīghena addhunā , na ittaraṃ ;
manasikarotā , no amanasikarotā ;
paññavatā , no duppaññenā ’ ti , iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
‘‘‘ Saṃvohārena , bhikkhave , soceyyaṃ veditabbaṃ , tañca kho dīghena addhunā , na ittaraṃ ;
manasikarotā , no amanasikarotā ;
paññavatā , no duppaññenā ’ ti , iti kho panetaṃ vuttaṃ .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Idha , bhikkhave , puggalo puggalena saddhiṃ saṃvoharamāno evaṃ jānāti –
‘ aññathā kho ayamāyasmā ekena eko voharati , aññathā dvīhi , aññathā tīhi , aññathā sambahulehi ;
vokkamati ayamāyasmā purimavohārā pacchimavohāraṃ ;
aparisuddhavohāro ayamāyasmā , nāyamāyasmā parisuddhavohāro ’’’ ti .
‘‘ Idha pana , bhikkhave , puggalo puggalena saddhiṃ saṃvoharamāno evaṃ jānāti –
‘ yatheva kho ayamāyasmā ekena eko voharati , tathā dvīhi , tathā tīhi , tathā sambahulehi .
Nāyamāyasmā vokkamati purimavohārā pacchimavohāraṃ ;
parisuddhavohāro ayamāyasmā , nāyamāyasmā aparisuddhavohāro ’ tiM1.509 .
‘ Saṃvohārena , bhikkhave , soceyyaṃ veditabbaṃ , tañca kho dīghena addhunā , na ittaraṃ ;
manasikarotā , no amanasikarotā ;
paññavatā , no duppaññenā ’ ti , iti yaṃ taṃ vuttaṃT2.256 idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
‘‘‘ Āpadāsu , bhikkhave , thāmo veditabbo , so ca kho dīghena addhunā , na ittaraṃ ;
manasikarotā , no amanasikarotā ;
paññavatā , no duppaññenā ’ ti , iti kho panetaṃ vuttaṃ .
KiñcetaṃV1.218 paṭicca vuttaṃ ?
Idha , bhikkhave , ekacco ñātibyasanena vā phuṭṭho samāno , bhogabyasanena vā phuṭṭho samāno , rogabyasanena vā phuṭṭho samāno na iti paṭisañcikkhati –
‘ tathābhūto kho ayaṃ lokasannivāso tathābhūto ayaṃ attabhāvapaṭilābho yathābhūte lokasannivāse yathābhūte attabhāvapaṭilābhe aṭṭha lokadhammā lokaṃ anuparivattanti loko ca aṭṭha lokadhamme anuparivattati – lābho ca , alābho ca , yaso ca , ayaso ca , nindā ca , pasaṃsā ca , sukhañca , dukkhañcā ’ ti .
So ñātibyasanena vā phuṭṭho samāno bhogabyasanena vā phuṭṭho samāno rogabyasanena vā phuṭṭho samāno socati kilamati paridevati , urattāḷiṃ kandati , sammohaṃ āpajjati .
‘‘ Idha pana , bhikkhave , ekacco ñātibyasanena vā phuṭṭho samāno bhogabyasanena vā phuṭṭho samāno rogabyasanenaP2.189 vā phuṭṭho samāno iti paṭisañcikkhati –
‘ tathābhūto kho ayaṃ lokasannivāso tathābhūto ayaṃ attabhāvapaṭilābho yathābhūte lokasannivāse yathābhūte attabhāvapaṭilābhe aṭṭha lokadhammā lokaṃ anuparivattanti loko ca aṭṭha lokadhamme anuparivattati – lābho ca , alābho ca , yaso ca , ayaso ca , nindā ca , pasaṃsā ca , sukhañca , dukkhañcā ’ ti .
So ñātibyasanena vā phuṭṭho samāno bhogabyasanena vāT2.257 phuṭṭho samāno rogabyasanena vā phuṭṭho samāno na socati na kilamati na paridevati , na urattāḷiṃ kandati , na sammohaṃ āpajjati .
‘ Āpadāsu , bhikkhave , thāmo veditabbo , so ca kho dīghena addhunā , na ittaraṃ ;
manasikarotā , no amanasikarotā ;
paññavatā , no duppaññenā ’ ti , iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
‘‘‘ Sākacchāya , bhikkhave , paññā veditabbā , sā ca kho dīghena addhunā , na ittaraṃ ;
manasikarotā , no amanasikarotā ;
paññavatā , no duppaññenā ’ tiM1.510 , iti kho panetaṃ vuttaṃ .
Kiñcetaṃ paṭicca vuttaṃ ?
Idha , bhikkhave , puggalo puggalena saddhiṃ sākacchāyamāno evaṃ jānāti –
‘ yathā kho imassa āyasmato ummaggo yathā ca abhinīhāro yathā ca pañhāsamudāhāro , duppañño ayamāyasmā , nāyamāyasmā paññavā .
Taṃ kissa hetu ?
Tathā hi ayamāyasmā na ceva gambhīraṃ atthapadaṃ udāharati santaṃ paṇītaṃ atakkāvacaraṃ nipuṇaṃ paṇḍitavedanīyaṃ .
Yañca ayamāyasmā dhammaṃ bhāsati tassa ca nappaṭibalo saṃkhittena vā vitthārenaV1.219 vā atthaṃ ācikkhituṃ desetuṃ paññāpetuṃ paṭṭhapetuṃ vivarituṃ vibhajituṃ uttānīkātuṃ .
Duppañño ayamāyasmā , nāyamāyasmā paññavā ’’’ ti .
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , cakkhumā puriso udakarahadassa tīre ṭhito passeyya parittaṃ macchaṃ ummujjamānaṃ .
Tassa evamassa –
‘ yathā kho imassa macchassa ummaggo yathā ca ūmighāto yathā ca vegāyitattaṃ , paritto ayaṃT2.258 maccho , nāyaṃ maccho mahanto ’ ti .
Evamevaṃ kho , bhikkhave , puggalo puggalena saddhiṃ sākacchāyamāno evaṃ jānāti –
‘ yathā kho imassa āyasmato ummaggo yathā ca abhinīhāro yathā ca pañhāsamudāhāro , duppañño ayamāyasmā , nāyamāyasmā paññavā .
Taṃ kissa hetu ?
Tathā hi ayamāyasmā na ceva gambhīraṃ atthapadaṃ udāharati santaṃ paṇītaṃ atakkāvacaraṃ nipuṇaṃ paṇḍitavedanīyaṃ .
Yañca ayamāyasmā dhammaṃ bhāsati , tassa ca na paṭibalo saṃkhittena vā vitthārena vā atthaṃ ācikkhituṃ desetuṃ paññāpetuṃ paṭṭhapetuṃ vivarituṃ vibhajituṃ uttānīkātuṃ .
Duppañño ayamāyasmā , nāyamāyasmā paññavā ’’’ ti .
‘‘ Idha pana , bhikkhave , puggalo puggalena saddhiṃ sākacchāyamāno evaṃ jānāti –
‘ yathā kho imassa āyasmato ummaggo yathā ca abhinīhāro yathā ca pañhāsamudāhāro , paññavā ayamāyasmā , nāyamāyasmā duppañño .
Taṃ kissa hetu ?
Tathā hi ayamāyasmā gambhīrañceva atthapadaṃ udāharati santaṃ paṇītaṃ atakkāvacaraṃ nipuṇaṃ paṇḍitavedanīyaṃ .
Yañca ayamāyasmā dhammaṃ bhāsati , tassa ca paṭibalo saṃkhittena vā vitthārena vā atthaṃ ācikkhituṃ desetuṃ paññāpetuṃ paṭṭhapetuṃ vivarituṃ vibhajituṃ uttānīkātuṃ .
Paññavā ayamāyasmā , nāyamāyasmā duppañño ’’’ ti .
‘‘ SeyyathāpiM1.511 , bhikkhave , cakkhumā puriso udakarahadassa tīre ṭhito passeyya mahantaṃ macchaṃ ummujjamānaṃ .
Tassa evamassaP2.190 –
‘ yathā kho imassa macchassa ummaggo yathā ca ūmighāto yathā ca vegāyitattaṃ , mahanto ayaṃ maccho , nāyaṃ maccho paritto ’ ti .
Evamevaṃ kho , bhikkhave , puggalo puggalena saddhiṃ sākacchāyamāno evaṃ jānāti –
‘ yathā kho imassa āyasmato ummaggo yathā ca abhinīhāro yathā ca pañhāsamudāhāro , paññavā ayamāyasmā , nāyamāyasmā duppañño .
Taṃ kissa hetu ?
Tathā hi ayamāyasmā gambhīrañceva atthapadaṃ udāharatiV1.220 santaṃ paṇītaṃ atakkāvacaraṃ nipuṇaṃ paṇḍitavedanīyaṃ .
Yañca ayamāyasmā dhammaṃ bhāsati , tassa ca paṭibalo saṃkhittena vā vitthārena vā atthaṃ ācikkhituṃ desetuṃ paññāpetuṃ paṭṭhapetuṃ vivarituṃ vibhajituṃ uttānīkātuṃ .
Paññavā ayamāyasmā , nāyamāyasmā duppañño ’ ti .
‘‘‘ Sākacchāya , bhikkhave , paññā veditabbā , sā ca kho dīghena addhunā , na ittaraṃ ;
manasikarotā , no amanasikarotā ;
paññavatā , no duppaññenā ’ tiT2.259 , iti yaṃ taṃ vuttaṃ idametaṃ paṭicca vuttaṃ .
Imāni kho , bhikkhave , cattāri ṭhānāni imehi catūhi ṭhānehi veditabbānī ’’ ti .
Dutiyaṃ .