Issues
Select Version
Catukkanipātapāḷi
Catukkanipātapāḷi

(10)5. Asuravaggo

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

(10)5. Asuravaggo

1. Asurasuttaṃ

91.‘‘ CattāromeV1.106 , bhikkhave , puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame cattāro ?
Asuro asuraparivāro , asuro devaparivāro , devo asuraparivāro , devo devaparivāro .
‘‘ KathañcaM1.404 , bhikkhave , puggalo asuro hoti asuraparivāro ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo dussīlo hoti pāpadhammo , parisāpissa hoti dussīlā pāpadhammā .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo asuro hoti asuraparivāro .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo asuro hotiT2.120 devaparivāro ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo dussīlo hoti pāpadhammo , parisā ca khvassa hoti sīlavatī kalyāṇadhammā .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo asuro hoti devaparivāro .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo devo hoti asuraparivāro ?
IdhaP2.92 , bhikkhave , ekacco puggalo sīlavā hoti kalyāṇadhammo , parisā ca khvassa hoti dussīlā pāpadhammā .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo devo hoti asuraparivāro .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo devo hoti devaparivāro ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo sīlavā hoti kalyāṇadhammo , parisāpissa hoti sīlavatī kalyāṇadhammā .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo devo hoti , devaparivāro .
Ime kho , bhikkhave , cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmin ’’ ti .
Paṭhamaṃ .

2. Paṭhamasamādhisuttaṃ

92.‘‘ CattāromeV1.107 , bhikkhave , puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame cattāro ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo lābhī hoti ajjhattaṃ cetosamathassa , na lābhī adhipaññādhammavipassanāya .
Idha pana , bhikkhave , ekacco puggalo lābhī hoti adhipaññādhammavipassanāya , na lābhī ajjhattaṃ cetosamathassa .
Idha pana , bhikkhave , ekacco puggalo na ceva lābhī hoti ajjhattaṃ cetosamathassa na ca lābhī adhipaññādhammavipassanāya .
Idha pana , bhikkhave , ekacco puggalo lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya .
Ime kho , bhikkhave , cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmin ’’ ti .
Dutiyaṃ .

3. Dutiyasamādhisuttaṃ

93.‘‘ CattāromeM1.405T2.121 , bhikkhave , puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame cattāro ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo lābhī hoti ajjhattaṃ cetosamathassa , na lābhī adhipaññādhammavipassanāya .
Idha pana , bhikkhave , ekacco puggalo lābhī hoti adhipaññādhammavipassanāya , na lābhī ajjhattaṃ cetosamathassa .
Idha pana , bhikkhave , ekacco puggalo na ceva lābhī hoti ajjhattaṃ cetosamathassa na ca lābhī adhipaññādhammavipassanāya .
Idha pana , bhikkhave , ekacco puggalo lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya .
‘‘ Tatra , bhikkhave , yvāyaṃ puggalo lābhī hoti ajjhattaṃ cetosamathassaP2.93 na lābhī adhipaññādhammavipassanāya , tena , bhikkhave , puggalena ajjhattaṃ cetosamathe patiṭṭhāya adhipaññādhammavipassanāya yogo karaṇīyo .
So aparena samayena lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya .
‘‘ Tatra , bhikkhave , yvāyaṃ puggalo lābhī adhipaññādhammavipassanāya na lābhī ajjhattaṃ cetosamathassa , tena , bhikkhave , puggalena adhipaññādhammavipassanāya patiṭṭhāya ajjhattaṃ cetosamathe yogoV1.108 karaṇīyo .
So aparena samayena lābhī ceva hoti adhipaññādhammavipassanāya lābhī ca ajjhattaṃ cetosamathassa .
‘‘ Tatra , bhikkhave , yvāyaṃ puggalo na ceva lābhī ajjhattaṃ cetosamathassa na ca lābhī adhipaññādhammavipassanāya , tena , bhikkhave , puggalena tesaṃyeva kusalānaṃ dhammānaṃ paṭilābhāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī ca sati ca sampajaññañca karaṇīyaṃ .
Seyyathāpi , bhikkhave , ādittacelo vā ādittasīso vā tasseva [ tassa tasseva ( sī . syā . kaṃ .)] celassa vā sīsassa vā nibbāpanāya adhimattaṃ chandañca vāyāmañca ussāhañca ussoḷhiñca appaṭivāniñca satiñca sampajaññañca kareyya ;
evamevaṃ kho , bhikkhave , tena puggalena tesaṃyeva kusalānaṃ dhammānaṃ paṭilābhāya adhimatto chando ca vāyāmo ca ussāho ca ussoḷhī ca appaṭivānī caM1.406 satiT2.122 ca sampajaññañca karaṇīyaṃ .
So aparena samayena lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya .
‘‘ Tatra , bhikkhave , yvāyaṃ puggalo lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya , tena , bhikkhave , puggalena tesuyeva kusalesu dhammesu patiṭṭhāya uttari [ uttariṃ ( sī . syā . kaṃ . pī .)] āsavānaṃ khayāya yogo karaṇīyo .
Ime kho , bhikkhave , cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmin ’’ ti .
Tatiyaṃ .

4. Tatiyasamādhisuttaṃ

94.‘‘ Cattārome , bhikkhave , puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame cattāro ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo lābhī hoti ajjhattaṃ cetosamathassa , na lābhī adhipaññādhammavipassanāya .
IdhaP2.94 pana , bhikkhave , ekacco puggalo lābhī hoti adhipaññādhammavipassanāya , na lābhī ajjhattaṃ cetosamathassa .
Idha pana , bhikkhave , ekacco puggalo na ceva lābhī hoti ajjhattaṃ cetosamathassa na ca lābhī adhipaññādhammavipassanāya .
Idha pana , bhikkhave , ekacco puggalo lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya .
‘‘ TatraV1.109 , bhikkhave , yvāyaṃ puggalo lābhīT2.123 ajjhattaṃ cetosamathassa na lābhī adhipaññādhammavipassanāya , tena , bhikkhave , puggalena yvāyaṃ puggalo lābhī adhipaññādhammavipassanāya so upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo –
‘ kathaṃ nu kho , āvuso , saṅkhārā daṭṭhabbā ?
Kathaṃ saṅkhārā sammasitabbā ?
Kathaṃ saṅkhārā vipassitabbā ’[ passitabbā ( ka .)] ti ?
Tassa so yathādiṭṭhaṃ yathāviditaṃ byākaroti –
‘ evaṃ kho , āvuso , saṅkhārā daṭṭhabbā , evaṃ saṅkhārā sammasitabbā , evaṃ saṅkhārā vipassitabbā ’ ti .
So aparena samayena lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya .
‘‘ Tatra , bhikkhave , yvāyaṃ puggalo lābhī adhipaññādhammavipassanāya na lābhī ajjhattaṃ cetosamathassa , tena , bhikkhave , puggalena yvāyaṃ puggalo lābhī ajjhattaṃ cetosamathassa so upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo –
‘ kathaṃ nu kho , āvuso , cittaṃ saṇṭhapetabbaṃ ?
Kathaṃ cittaṃ sannisādetabbaṃM1.407 ?
Kathaṃ cittaṃ ekodi kātabbaṃ ?
Kathaṃ cittaṃ samādahātabban ’ ti ?
Tassa so yathādiṭṭhaṃ yathāviditaṃ byākaroti –
‘ evaṃ kho , āvuso , cittaṃ saṇṭhapetabbaṃ , evaṃ cittaṃ sannisādetabbaṃ , evaṃ cittaṃ ekodi kātabbaṃ [ ekodi kattabbaṃ ( pī .)], evaṃ cittaṃ samādahātabban ’ ti .
So aparena samaye lābhī ceva hoti adhipaññādhammavipassanāya lābhī ca ajjhattaṃ cetosamathassa .
‘‘ Tatra , bhikkhave , yvāyaṃ puggalo na ceva lābhī ajjhattaṃ cetosamathassa na ca lābhī adhipaññādhammavipassanāya , tena , bhikkhave , puggalena yvāyaṃ puggalo lābhī ceva ajjhattaṃ cetosamathassa lābhīT2.124 ca adhipaññādhammavipassanāya so upasaṅkamitvā evamassa vacanīyo –
‘ kathaṃ nu kho , āvuso , cittaṃ saṇṭhapetabbaṃ ?
Kathaṃ cittaṃ sannisādetabbaṃ ?
Kathaṃ cittaṃ ekodi kātabbaṃ ?
Kathaṃ cittaṃ samādahātabbaṃ ?
Kathaṃ saṅkhārā daṭṭhabbā ?
Kathaṃ saṅkhārā sammasitabbā ?
Kathaṃ saṅkhārā vipassitabbā ’ ti ?
Tassa so yathādiṭṭhaṃ yathāviditaṃ byākaroti –
‘ evaṃ kho , āvuso , cittaṃ saṇṭhapetabbaṃ , evaṃ cittaṃ sannisādetabbaṃ , evaṃ cittaṃ ekodi kātabbaṃ , evaṃ cittaṃ samādahātabbaṃ , evaṃ saṅkhārā daṭṭhabbā , evaṃ saṅkhārā sammasitabbā , evaṃ saṅkhārā vipassitabbā ’ ti .
So aparena samayenaP2.95 lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa lābhī ca adhipaññādhammavipassanāya .
‘‘ Tatra , bhikkhave , yvāyaṃ puggalo lābhī ceva hoti ajjhattaṃ cetosamathassa lābhī adhipaññādhammavipassanāyaV1.110 , tena , bhikkhave , puggalena tesu ceva kusalesu dhammesu patiṭṭhāya uttari āsavānaṃ khayāya yogo karaṇīyo .
Ime kho , bhikkhave , cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmin ’’ ti .
Catutthaṃ .

5. Chavālātasuttaṃ

95.‘‘ Cattārome , bhikkhave , puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame cattāro ?
Nevattahitāya paṭipanno no parahitāya , parahitāya paṭipanno no attahitāya , attahitāya paṭipanno no parahitāya , attahitāya ceva [ attahitāya ca ( sī . syā . kaṃ . pī .)] paṭipanno parahitāya ca .
‘‘ SeyyathāpiM1.408 , bhikkhave , chavālātaṃ ubhato padittaṃ [ ādittaṃ ( ka .)], majjhe gūthagataṃ , neva gāme kaṭṭhatthaṃ pharati na araññe ()[( kaṭṭhatthaṃ pharati ) katthaci ];
tathūpamāhaṃT2.125 , bhikkhave , imaṃ puggalaṃ vadāmi yvāyaṃ puggalo nevattahitāya paṭipanno no parahitāya .
‘‘ Tatra , bhikkhave , yvāyaṃ puggalo parahitāya paṭipanno no attahitāya , ayaṃ imesaṃ dvinnaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro ca .
Tatra , bhikkhave , yvāyaṃ puggalo attahitāya paṭipanno no parahitāya , ayaṃ imesaṃ tiṇṇaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro ca .
Tatra , bhikkhave , yvāyaṃ puggalo attahitāya ceva paṭipanno parahitāya ca , ayaṃ imesaṃ catunnaṃ puggalānaṃ aggo ca seṭṭho ca pāmokkho [ mokkho ( pī .) saṃ . ni .3.662-663; a . ni .5.181] ca uttamo ca pavaro ca .
‘‘ Seyyathāpi , bhikkhave , gavā khīraṃ , khīramhā dadhi , dadhimhā navanītaṃ , navanītamhā sappi , sappimhā sappimaṇḍo , sappimaṇḍo [ sappimhā sappimaṇḍo ( ka .)] tattha [ tatra ( saṃ . ni .3.662-662)] aggamakkhāyati ;
evamevaṃ kho , bhikkhave , yvāyaṃ puggalo attahitāya ceva paṭipanno parahitāya ca , ayaṃ imesaṃ catunnaṃ puggalānaṃ aggo ca seṭṭho ca pāmokkho ca uttamo ca pavaro ca .
ImeP2.96 kho , bhikkhave , cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmin ’’ ti .
Pañcamaṃ .

6. Rāgavinayasuttaṃ

96.‘‘ CattāromeV1.111 , bhikkhave , puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame cattāro ?
Attahitāya paṭipanno no parahitāya , parahitāya paṭipanno no attahitāya , nevattahitāya paṭipanno no parahitāya , attahitāya ceva paṭipanno parahitāya ca .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo attahitāya paṭipanno hoti no parahitāya ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggaloT2.126 attanā rāgavinayāya paṭipanno hoti , no paraṃ rāgavinayāya samādapeti ;
attanā dosavinayāya paṭipanno hoti , no paraṃ dosavinayāya samādapeti ;
attanāM1.409 mohavinayāya paṭipanno hoti , no paraṃ mohavinayāya samādapeti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo attahitāya paṭipanno hoti , no parahitāya .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo parahitāya paṭipanno hoti , no attahitāya ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo attanā na rāgavinayāya paṭipanno hoti , paraṃ rāgavinayāya samādapeti ;
attanā na dosavinayāya paṭipanno hoti , paraṃ dosavinayāya samādapeti ;
attanā na mohavinayāya paṭipanno hoti , paraṃ mohavinayāya samādapeti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo parahitāya paṭipanno hoti , no attahitāya .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo nevattahitāya paṭipanno hoti , no parahitāya ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo attanā na rāgavinayāya paṭipanno hoti , no paraṃ rāgavinayāya samādapeti ;
attanā na dosavinayāya paṭipanno hoti , no paraṃ dosavinayāya samādapeti ;
attanā na mohavinayāya paṭipanno hoti , no paraṃ mohavinayāya samādapeti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo nevattahitāya paṭipanno hoti , no parahitāya .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo attahitāya ceva paṭipanno hoti parahitāya ca ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo attanā ca rāgavinayāya paṭipanno hoti , parañca rāgavinayāya samādapeti ;
attanā ca dosavinayāya paṭipanno hoti , parañca dosavinayāya samādapeti ;
attanā caT2.127 mohavinayāya paṭipanno hoti , parañca mohavinayāyaP2.97 samādapeti .
Evaṃ kho , bhikkhaveV1.112 , puggalo attahitāya ceva paṭipanno hoti parahitāya ca .
Ime kho , bhikkhave , cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmin ’’ ti .
Chaṭṭhaṃ .

7. Khippanisantisuttaṃ

97.‘‘ Cattārome , bhikkhave , puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame cattāro ?
Attahitāya paṭipanno no parahitāya , parahitāya paṭipanno no attahitāya , nevattahitāya paṭipanno no parahitāya , attahitāya ceva paṭipanno parahitāya ca .
‘‘ KathañcaM1.410 , bhikkhave , puggalo attahitāya paṭipanno hoti , no parahitāya ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo khippanisantī ca hoti kusalesu dhammesu , sutānañca dhammānaṃ dhārakajātiko [ dhāraṇajātiko ( ka .)] hoti , dhātānañca [ dhatānañca ( sī . syā . kaṃ . pī .)] dhammānaṃ atthūpaparikkhī hoti atthamaññāya dhammamaññāya , dhammānudhammappaṭipanno hoti ;
no ca kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā , no ca sandassako hoti samādapako [ samādāpako (?)] samuttejako sampahaṃsako sabrahmacārīnaṃ .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo attahitāya paṭipanno hoti , no parahitāya .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo parahitāya paṭipanno hoti , no attahitāya ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo na heva kho khippanisantī hoti kusalesu dhammesu , no ca sutānaṃ dhammānaṃ dhārakajātiko hoti , no ca dhātānaṃ dhammānaṃ atthūpaparikkhī hoti , no ca atthamaññāya dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipannoT2.128 hoti ;
kalyāṇavāco ca hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā , sandassako ca hoti samādapako samuttejako sampahaṃsako sabrahmacārīnaṃ .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo parahitāya paṭipanno hoti , no attahitāya .
‘‘ KathañcaP2.98 , bhikkhave , puggalo nevattahitāya paṭipanno hoti , no parahitāya ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo na heva kho khippanisantī hoti kusalesu dhammesu , no ca sutānaṃ dhammānaṃ dhārakajātiko hoti , no ca dhātānaṃ dhammānaṃ atthūpaparikkhī hoti , no ca atthamaññāyaV1.113 dhammamaññāya dhammānudhammappaṭipanno hoti ;
no ca kalyāṇavāco hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā , no ca sandassako hoti samādapako samuttejako sampahaṃsako sabrahmacārīnaṃ .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo nevattahitāya paṭipanno hoti , no parahitāya .
‘‘ KathañcaM1.411 , bhikkhave , puggalo attahitāya ceva paṭipanno hoti parahitāya ca ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo khippanisantī ca hoti kusalesu dhammesu , sutānañca dhammānaṃ dhārakajātiko hoti , dhātānañca dhammānaṃ atthūpaparikkhī hoti atthamaññāya dhammamaññāya , dhammānudhammappaṭipanno hoti ;
kalyāṇavāco ca hoti kalyāṇavākkaraṇo poriyā vācāya samannāgato vissaṭṭhāya anelagalāya atthassa viññāpaniyā , sandassako ca hoti samādapako samuttejako sampahaṃsako sabrahmacārīnaṃ .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo attahitāya ceva paṭipanno hotiT2.129 parahitāya ca .
Ime kho , bhikkhave , cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmin ’’ ti .
Sattamaṃ .

8. Attahitasuttaṃ

98.‘‘ Cattārome , bhikkhave , puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame cattāro ?
Attahitāya paṭipanno no parahitāya , parahitāya paṭipanno no attahitāya , nevattahitāya paṭipanno no parahitāya , attahitāya ceva paṭipanno parahitāya ca .
Ime kho , bhikkhave , cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmin ’’ ti .
Aṭṭhamaṃ .

9. Sikkhāpadasuttaṃ

99.‘‘ Cattārome , bhikkhave , puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame cattāro ?
Attahitāya paṭipanno noP2.99 parahitāya , parahitāya paṭipanno no attahitāya , nevattahitāya paṭipanno no parahitāya , attahitāya ceva paṭipanno parahitāya ca .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo attahitāya paṭipanno hoti , no parahitāya ?
Idha , bhikkhaveV1.114 , ekacco puggalo attanā pāṇātipātā paṭivirato hoti , no paraṃ pāṇātipātā veramaṇiyā samādapeti ;
attanā adinnādānā paṭivirato hoti , no paraṃ adinnādānā veramaṇiyā samādapeti ;
attanā kāmesumicchācārā paṭivirato hoti , no paraṃ kāmesumicchācārā veramaṇiyā samādapetiM1.412 ;
attanā musāvādā paṭivirato hoti , no paraṃ musāvādā veramaṇiyā samādapeti ;
attanā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti , no paraṃ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇiyā samādapeti .
Evaṃ kho , bhikkhaveT2.130 , puggalo attahitāya paṭipanno hoti , no parahitāya .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo parahitāya paṭipanno hoti , no attahitāya ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo attanā pāṇātipātā appaṭivirato hoti , paraṃ pāṇātipātā veramaṇiyā samādapeti ;
attanā adinnādānā appaṭivirato hoti , paraṃ adinnādānā veramaṇiyā samādapeti ;
attanā kāmesumicchācārā appaṭivirato hoti , paraṃ kāmesumicchācārā veramaṇiyā samādapeti ;
attanā musāvādā appaṭivirato hoti , paraṃ musāvādā veramaṇiyā samādapeti ;
attanā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā appaṭivirato hoti , paraṃ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇiyā samādapeti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo parahitāya paṭipanno hoti , no attahitāya .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo nevattahitāya paṭipanno hoti no parahitāya ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo attanā pāṇātipātā appaṭivirato hoti , no paraṃ pāṇātipātā veramaṇiyā samādapeti … pe … attanā surāmerayamajjapamādaṭṭhānā appaṭivirato hoti , no paraṃ surāmerayamajjapamādaṭṭhānā veramaṇiyā samādapeti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo nevattahitāya paṭipanno hoti , no parahitāya .
‘‘ Kathañca , bhikkhave , puggalo attahitāya ceva paṭipanno hoti parahitāya ca ?
Idha , bhikkhave , ekacco puggalo attanā ca pāṇātipātā paṭivirato hoti , parañca pāṇātipātā veramaṇiyā samādapeti … pe … attanā ca surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭivirato hoti , parañca surāmerayamajjapamādaṭṭhānāT2.131 veramaṇiyā samādapeti .
Evaṃ kho , bhikkhave , puggalo attahitāya ceva paṭipanno hoti parahitāya ca .
Ime kho , bhikkhave , cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmin ’’ ti .
Navamaṃ .

10. Potaliyasuttaṃ

100. AthaV1.115M1.413P2.100 kho potaliyo paribbājako yena bhagavā tenupasaṅkami ;
upasaṅkamitvā bhagavatā saddhiṃ sammodi .
Sammodanīyaṃ kathaṃ sāraṇīyaṃ vītisāretvā ekamantaṃ nisīdi .
Ekamantaṃ nisinnaṃ kho potaliyaṃ paribbājakaṃ bhagavā etadavoca –
‘‘ Cattārome , potaliya , puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame cattāro ?
Idha , potaliya , ekacco puggalo [ pu . pa .165] avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena , no ca kho vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena .
Idha pana , potaliya , ekacco puggalo vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena , no ca kho avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena .
Idha pana , potaliya , ekacco puggalo neva avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena , no ca vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena .
Idha pana , potaliya , ekacco puggalo avaṇṇārahassa ca avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena , vaṇṇārahassa ca vaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena .
Ime kho , potaliya , cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Imesaṃ kho , potaliya , catunnaṃ puggalānaṃ katamo te puggalo khamati abhikkantataro ca paṇītataro cā ’’ ti ?
‘‘ Cattārome , bho gotama , puggalāT2.132 santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame cattāro ?
Idha , bho gotama , ekacco puggalo avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena , no ca kho vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena .
Idha pana , bho gotama , ekacco puggalo vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena , no ca kho avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena .
Idha pana , bho gotama , ekacco puggalo neva avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena , no ca vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena .
IdhaM1.414 pana , bho gotama , ekacco puggalo avaṇṇārahassa ca avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena , vaṇṇārahassa ca vaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena .
Ime kho , bho gotama , cattāro puggalā santoP2.101 saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Imesaṃ , bho gotama , catunnaṃ puggalānaṃ yvāyaṃ puggalo neva avaṇṇārahassa avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena , noV1.116 ca vaṇṇārahassa vaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena ;
ayaṃ me puggalo khamati imesaṃ catunnaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro ca .
Taṃ kissa hetu ?
Abhikkantā [ abhikkantatarā ( ka .)] hesā , bho gotama , yadidaṃ upekkhā ’’ ti .
‘‘ Cattārome , potaliya , puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame cattāro … pe … ime kho , potaliya , cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Imesaṃ kho , potaliya , catunnaṃ puggalānaṃ yvāyaṃ puggalo avaṇṇārahassa ca avaṇṇaṃ bhāsitā hoti bhūtaṃ tacchaṃ kālena , vaṇṇārahassa ca vaṇṇaṃ bhāsitā hotiT2.133 bhūtaṃ tacchaṃ kālena ;
ayaṃ imesaṃ catunnaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro ca .
Taṃ kissa hetu ?
Abhikkantā hesā , potaliya , yadidaṃ tattha tattha kālaññutā ’’ ti .
‘‘ Cattārome , bho gotama , puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Katame cattāro … pe … ime kho , bho gotama , cattāro puggalā santo saṃvijjamānā lokasmiṃ .
Imesaṃ , bho gotama , catunnaṃ puggalānaṃ yvāyaṃ puggalo avaṇṇārahassa ca avaṇṇaṃ bhāsitā bhūtaṃ tacchaṃ kālena , vaṇṇārahassa ca vaṇṇaṃ bhāsitā bhūtaṃ tacchaṃ kālena ;
ayaṃ me puggalo khamati imesaṃ catunnaṃ puggalānaṃ abhikkantataro ca paṇītataro ca .
Taṃ kissa hetu ?
Abhikkantā hesā , bho gotama , yadidaṃ tattha tatthaT2.134 kālaññutā .
‘‘ Abhikkantaṃ , bho gotama , abhikkantaṃ , bho gotama !
Seyyathāpi , bho gotama , nikkujjitaṃ vā ukkujjeyya , paṭicchannaṃ vā vivareyya , mūḷhassa vā maggaṃ ācikkheyya , andhakāre vā telapajjotaṃ dhāreyya – cakkhumanto rūpāni dakkhantīti , evamevaṃ bhotā gotamena anekapariyāyena dhammo pakāsitoM1.415 .
Esāhaṃ bhavantaṃ gotamaṃ saraṇaṃ gacchāmi dhammañca bhikkhusaṅghañca .
Upāsakaṃ maṃ bhavaṃ gotamo dhāretu ajjatagge pāṇupetaṃ saraṇaṃ gatan ’’ ti .
Dasamaṃ .
Asuravaggo pañcamo .
Tassuddānaṃ –
Asuro tayo samādhī , chavālātena pañcamaṃ ;
Rāgo nisanti attahitaṃ , sikkhā potaliyena cāti .
Dutiyapaṇṇāsakaṃ samattaṃ .