Ananurūpavihāravaṇṇanā
52. Aññatarenāti aññatarenāpi , pageva anekehīti adhippāyo .
Mahantabhāvo mahattaṃ .
Tathā sesesu .
Soṇḍavā soṇḍī .
Tathā paṇṇan tiādīsu .
Bodhiaṅgaṇādīsu kātabbaṃ idha ‘‘ vattan ’’ ti adhippetanti āha ‘‘ pānīyaghaṭaṃ vā rittan ’’ ti .
Niṭṭhitāyāti paviṭṭhapaviṭṭhānaṃ dānena parikkhīṇāya .
Jiṇṇavihārepi yatra bhikkhū evaṃ vadanti ‘‘ āyasmā , yathāsukhaṃ samaṇadhammaṃ karotu , mayaṃ paṭijaggissāmā ’’ ti .
Evarūpe vihātabban ti ayampi nayo labbhati , vuttanayattā pana na vutto .
Mahāpathavihāreti mahāpathasamīpe vihāre .
Bhājanadārudoṇikādīnīti rajanabhājanāni , rajanatthāya dāru , dārumayadoṇikā , rajanapacanaṭṭhānaṃ , dhovanaphalakanti evamādīni .
Sākahārikāti sākahāriniyo itthiyo .
Visabhāgasaddo kāmaguṇūpasaṃhito gītasaddoti vadanti , kevalopi itthisaddo visabhāgasaddo eva .
Tatrāti pupphavante vihāre .
Tādisoyevāti ‘‘ tatthassa kammaṭṭhānaṃ gahetvā ’’ tiādinā yādiso paṇṇavante vihāre upaddavo vutto , tādisoyeva .
‘‘ Pupphahārikāyo pupphaṃ ocinantiyo ’’ ti pana vattabbaṃ .
Ayamidha viseso .
Patthanīyeti
V1.131 tattha vasantesu sambhāvanāvasena upasaṅkamanādinā patthetabbe .Tenāha ‘‘ leṇasammate ’’ ti .
Dakkhiṇāgirīti magadhavisaye dakkhiṇāgirīti vadanti .
Visabhāgārammaṇāni
M1.140 iṭṭhāni , aniṭṭhāni ca .Aniṭṭhānaṃ hi dassanatthaṃ ‘‘ ghaṭehi nighaṃsantiyo ’’ tiādi vuttaṃ .
Dabbūpakaraṇayoggā rukkhā dabbūpakaraṇarukkhā .
Yo pana vihāro .
Khalan ti dhaññakaraṇaṭṭhānaṃ .
Gāvo rundhanti ‘‘ sassaṃ khādiṃsū ’’ ti .
Udakavāran ti kedāresu sassānaṃ dātabbaudakavāraṃ .
Ayampīti mahāsaṅghabhogopi vihāro .
Vāriyamānā kammaṭṭhānikena bhikkhunā .
Samuddasāmuddikanadīnissitaṃ udakapaṭṭanaṃ .
Mahānagarānaṃ āyadvārabhūtaṃ aṭavimukhādinissitaṃ thalapaṭṭanaṃ .
Appasannā honti .
Tenassa tattha phāsuvihāro na hotīti adhippāyo .
Maññamānā rājamanussā .
Samosaraṇenāti ito cito sañcaraṇena .
Papāteti papātasīse ṭhatvā gāyi ‘‘ gītasaddena idhāgataṃ papāte pātetvā khādissāmī ’’ ti .
Vegena gahetvāti vegenāgantvā ‘‘ kuhiṃ yāsī ’’ ti khandhe gahetvā .
Yatthāti yasmiṃ vihāre , vihārasāmantā vā na sakkā hoti kalyāṇamittaṃ laddhuṃ , tattha vihāre so alābho mahādosoti yojanā .
Panthanin ti panthe nīto pavattitoti panthanī , magganissito vihāro .
Taṃ panthaniṃ .
Soṇḍin ti soṇḍisahito vihāro soṇḍī , taṃ soṇḍiṃ .
Tathā paṇṇan tiādīsu .
Nagaranissitaṃ nagaran ti vuttaṃ uttarapadalopena yathā ‘‘ bhīmaseno bhīmo ’’ ti .
Dārunāti dārunissitena saha .
Visabhāgenāti yo visabhāgehi vusīyati , visabhāgānaṃ vā nivāso , so vihāro visabhāgo .
Tena visabhāgena saddhiṃ .
Paccantanissitañca sīmānissitañca asappāyañca paccantasīmāsappāyaṃ .
Yattha mitto na labbhati , tampīti sabbattha ṭhāna-saddāpekkhāya napuṃsakaniddeso .
Iti viññāyāti ‘‘ bhāvanāya ananurūpānī ’’ ti evaṃ vijānitvā .