Samādhitikavaṇṇanā
Paṭiladdhamattoti adhigatamatto anāsevito abahulīkato .
So hi paridubbalabhāvena hīno hoti .
Nātisubhāvitoti ativiya paguṇabhāvaṃ apāpito .
Subhāvitoti suṭṭhu bhāvito sammadeva paguṇataṃ upanīto .
Tenāha ‘‘ vasippatto ’’ ti .
Chandādīnaṃ hīnatādivasenāpi imesaṃ hīnāditā veditabbā .
Tathā hi uḷārapuññaphalakāmatāvasena pavattito hīno , lokiyābhiññāsampādanāya pavattito majjhimo , vivekakāmatāya ariyabhāve ṭhitena pavattito paṇīto
M1.111 .Attahitāya bhavasampattiatthaṃ pavattito vā hīno , kevalaṃ alobhajjhāsayena pavattito majjhimo , parahitāya pavattito paṇīto .
Vaṭṭajjhāsayena vā pavattito hīno , vivekajjhāsayena pavattito majjhimo , vivaṭṭajjhāsayena lokuttarapādakatthaṃ pavattito paṇīto .
Saddhiṃ upacārasamādhināti sabbesampi jhānānaṃ upacārasamādhinā saha .
Vitakkamatteyeva ādīnavaṃ
V1.104 disvāti vitakkeyeva oḷārikato upaṭṭhahante ‘‘ cittassa khobhakaradhammo ayan ’’ ti ādīnavaṃ disvā vicārañca santato manasi karitvā .Tenāha ‘‘ vicāre adisvā ’’ ti .
Taṃ sandhāyāti taṃ evaṃ paṭiladdhaṃ samādhiṃ sandhāya .
Etaṃ ‘‘ avitakkavicāramatto samādhī ’’ ti dutiyapadaṃ vuttaṃ .
Tīsūti ādito tīsu .
Tesvevāti tesu eva catukkapañcakanayesu .
Tatiye catuttheti catukkanaye tatiye , pañcakanaye catuttheti yojetabbaṃ .
Avasāneti dvīsupi nayesu pariyosānajjhāne .
Yathākkamaṃ catutthe , pañcame vā .
Pītisukhasahagato vāti etthāpi heṭṭhā vuttanayeneva attho veditabbo .
Ettha ca satipi pītisahagatassāpi samādhissa sukhasahagatatte tīṇipi padāni asaṅkarato dassetuṃ nippītikasukhato sappītikasukhassa visesadassanatthaṃ satthu pītitikadesanāti nippītikasseva sukhassa vasena sukhasahagato samādhi gahitoti daṭṭhabbo .
Upacārabhūmiyan ti upacārajjhānasampayuttacittuppāde .
Cittuppādo hi sahajātadhammānaṃ uppattiṭṭhānatāya ‘‘ bhūmī ’’ ti vuccati ‘‘ sukhabhūmiyaṃ kāmāvacare ’’ tiādīsu ( dha . sa .988) viya .
Paritto samādhi kāmāvacarabhāvato .