Issues
Select Version
Visuddhimagga-mahāṭīkā
Visuddhimagga-mahāṭīkā

Muditābhāvanāvaṇṇanā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Muditābhāvanāvaṇṇanā

260. Piyapuggalādīsūti piyamajjhattaverīsu na ārabhitabbā .
Muditābhāvanāti vibhattiṃ pariṇāmetvā yojanā .
Na hītiādi tattha kāraṇavacanaṃ .
Piyabhāvamattenāti ettha matta -saddoV1.352 visesanivatti attho , tena somanassapaṭisandhikatādisiddhā niccappahaṃsitamukhatā , pubbabhāsitā , sukhasambhāsatā , sakhilatā , sammodakatāti evamādike muditāya padaṭṭhānabhūte visese ulliṅgeti , īdisehi visesehi virahitoti vuttaṃ hoti .
Eva -kārena pana piyapuggalassa sukhasamappitatādiṃ , muditāya ca hetubhūtaṃ pamodappavattiṃ nivatteti .
Piyapuggalepi hi paramāya sampattiyā pamudite haṭṭhatuṭṭhe bhikkhuno muditokāsaṃ labheyya .
Vakkhati hi ‘‘ piyapuggalaṃ vā ’’ tiādi .
Ādito majjhattapuggalaṃ anussarantassa udāsinatā saṇṭhāti , veriṃ samanussarantassa kodho uppajjati .
Tenāha ‘‘ pageva majjhattaverino ’’ ti .
Pamodappavattiyā soṇḍasadiso sahāyo soṇḍasahāyo .
Muditamuditovāti pasādasommatāya ativiya mudito eva .
Pasāde hi idaṃ āmeḍitaṃ .
Evaṃ aṭṭhakathānayena ādito muditābhāvanāya vatthuṃ dassetvā idāni pāḷinayena dassetuṃ ‘‘ piyapuggalaṃ vā ’’ tiādi vuttaṃ .
Tattha sukhitan ti sañjātasukhaṃ , sukhappattanti attho .
Sajjitan ti sukhānubhavane sannaddhaṃ paṭiyattasukhasādhanaṃ .
Aho sādhūti tassa sattassa sampattiyaṃM1.374 sampajaññapubbapamodanākāradassanaṃ .
Puna aho suṭṭhūti tassa pamodanassa bahulīkāradassanaṃ .
Piyaṃ manāpan ti ettha manāpa -ggahaṇena pāḷiyampi atippiyasahāyako adhippetoti eke .
Atīteti tasmiṃyeva attabhāve atīte .
Anāgateti etthāpi eseva nayo .
Na hi bhavantaragate brahmavihārabhāvanā ruhati .
Yadi evaṃ , atītānāgate kathanti ?
Nāyaṃ doso .
‘‘ So evāyaṃ datto tisso ’’ ti addhāpaccuppannatāya vijjamānabhāvena gahetabbato .
Kathaṃ panassa anāgate sampatti ārammaṇaṃ hotīti ?
Ādesādito , paccuppannāya vā payogasampattiyā anumānato laddhāya gahetabbato .
Piyapuggaleti soṇḍasahāyasaññite atippiyapuggale , piyapuggale ca .
Duvidhopi cesa idha piyabhāvasāmaññato ‘‘ piyapuggalo ’’ ti vutto .
Anukkamenāti atippiyapuggalo piyapuggalo majjhatto verīti catūsu koṭṭhāsesu ekekasmiṃ kammaṭṭhānaṃ paguṇaṃ , muduṃ , kammaniyañca katvā sesesu upasaṃharaṇānukkamena .
Kiñcāpi catūsu janesu samacittatāva sīmāsambhedo sīmā sambhijjati etāyāti katvā .
Bhāvanāya pana tathā bahuso pavattamānāya purimasiddhaṃ hetuṃ , itaraṃ phalañca katvāV1.353 vuttaṃ ‘‘ samacittatāya sīmāsambhedaṃ katvā ’’ ti .
Yathāvuttasīmābhāvo vā sīmāsambhedoti vuttaṃ ‘‘ samacittatāya sīmāsambhedaṃ katvā ’’ ti .
Sesamettha yaṃ vattabbaṃ , taṃ heṭṭhā vuttanayameva .