6. Devatānussatikathāvaṇṇanā
162. Ariyamaggavasenāti ariyamaggassa adhigamavasena .
Samudāgatehīti sammadeva taduppattito uddhaṃ āgatehi .
Yādisā hi ariyānaṃ santāne lokiyāpi saddhādayo , na tādisā kadācipi pothujjanikā saddhādayo .
Dibbantīti devā .
Cattāro mahārājāno etesanti catumahārājā , te eva cātumahārājikā .
Tettiṃsa sahapuññakārino tatthūpapannāti taṃsahacaritaṃ ṭhānaṃ tāvatiṃsaṃ , tannivāsinopi devā taṃsahacaraṇato eva tāvatiṃsā .
Dukkhato yātā apayātāti yāmā .
Tusāya pītiyā itā upagatāti tusitā .
Bhogānaṃ nimmāne rati etesanti nimmānaratino .
Paranimmitesu bhogesu vasaṃ vattentīti paranimmitavasavattino .
Brahmānaṃ kāyo samūho brahmakāyo , tappariyāpannatāya tattha bhavāti brahmakāyikā .
Tatuttarīti tato brahmakāyikehi uttari , upari parittābhādike sandhāya vadati .
Devatā sakkhiṭṭhāne ṭhapetvāti ‘‘ yathārūpāya maggenāgatāya saddhāya samannāgatā , sīlena sutena cāgena paññāya samannāgatā ito cutā tattha upapannā tā devatā , mayhampi tathārūpā saddhā sīlaṃ sutaṃ cāgo paññā ca saṃvijjatī ’’ ti devatā sakkhiṭṭhāne ṭhapetvā sakkhiṃ otārentena viya attano saddhādiguṇā anussaritabbā .
Yadi evaṃ sutte ( a . ni .6.10) ubhayaguṇānussaraṇaṃ vuttaṃ , taṃ kathanti anuyogaṃ manasi katvā āha ‘‘ sutte panā ’’ tiādi .
Tattha kiñcāpi vuttan ti ‘‘ attano ca , tāsañca devatānan ’’ ti ubhayaṃ samadhuraṃ viya sutte ( a . ni .6.10) kiñcāpi vuttaṃ .
Atha
M1.285 kho taṃ ‘‘ devatānaṃ saddhañca sīlañcā ’’ tiādivacanaṃ .Sakkhiṭṭhāne ṭhapetabban ti ‘‘ vuttan ’’ ti parato padaṃ
V1.269 ānetvā sambandhitabbaṃ .Kimatthaṃ pana sakkhiṭṭhāne ṭhapananti āha ‘‘ devatānaṃ attano saddhādīhi samānaguṇadīpanatthanti veditabban ’’ ti .
Kasmā pana sutte yathārutavasena atthaṃ aggahetvā evaṃ attho gayhatīti āha ‘‘ aṭṭhakathāyañhī ’’ tiādi .
163. Tasmāti yasmā aṭṭhakathāyaṃ devatā sakkhiṭṭhāne ṭhapetvā attano guṇānussaraṇaṃ daḷhaṃ katvā vuttaṃ , sīlacāgānussatīsu viya idhāpi attano guṇānussaraṇaṃ jhānuppattinimittaṃ yuttaṃ , tasmā .
Pubbabhāge bhāvanārambhe .
Aparabhāgeti yathā bhāventassa upacārajjhānaṃ ijjhati , tathā bhāvanākāle .
Yadi attano eva idha guṇā anussaritabbā , kathamayaṃ devatānussatīti āha ‘‘ devatānaṃ guṇasadisasaddhādiguṇānussaraṇavasenā ’’ ti .
Tena sadisakappanāya ayaṃ bhāvanā ‘‘ devatānussatī ’’ ti vuttā , na devatānaṃ , tāsaṃ guṇānaṃ vā anussaraṇenāti dasseti .
Pubbabhāge vā pavattaṃ devatāguṇānussaraṇaṃ upādāya ‘‘ devatānussatī ’’ ti imissā samaññā veditabbā .
Tathā hi vakkhati ‘‘ pubbabhāge devatā ārabbha pavattacittavasenā ’’ ti .
Sesaṃ suviññeyyameva .