Issues
Select Version
Vinayālaṅkāra-ṭīkā ( paṭhamo bhāgo )
Vinayālaṅkāra-ṭīkā ( paṭhamo bhāgo )

Cīvarasibbanakathā

Author: _System_Pali_VRI_ @ Administrator

Cīvarasibbanakathā

DaṇḍakathinenacīvarasibbanakathāyaṃM2.379 – tena kho pana samayena bhikkhū tattha tattha khīlaṃ nikkhanitvā sambandhitvā cīvaraṃ sibbenti , cīvaraṃ vikaṇṇaṃ hoti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ – anujānāmi , bhikkhave , kathinaṃ kathinarajjuṃ , tattha tattha obandhitvā cīvaraṃ sibbetunti .
Visame kathinaṃ pattharanti , kathinaṃ paribhijjati … pe … na , bhikkhave , visame kathinaṃ pattharitabbaṃ , yo patthareyya , āpatti dukkaṭassāti .
Chamāya kathinaṃ pattharanti , kathinaṃ paṃsukitaṃ hoti .
Anujānāmi , bhikkhave , tiṇasanthārakanti .
Kathinassa anto jīrati .
Anujānāmi , bhikkhave , anuvātaṃ paribhaṇḍaṃ āropetunti .
Kathinaṃ nappahoti .
Anujānāmi , bhikkhave , daṇḍakathinaṃ bidalakaṃ salākaṃ vinandhanarajjuṃ vinandhanasuttakaṃ vinandhitvā cīvaraṃ sibbetunti .
Suttantarikāyo visamā honti .
Anujānāmi , bhikkhave , kaḷimbhakanti .
Suttā vaṅkā honti .
Anujānāmi , bhikkhave , moghasuttakanti .
Tena kho pana samayena bhikkhū adhotehi pādehi kathinaṃ akkamanti , kathinaṃ dussati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ – na , bhikkhave , adhotehi pādehi kathinaṃ akkamitabbaṃ , yo akkameyya , āpatti dukkaṭassāti .
Tena kho pana samayena bhikkhū allehi pādehi kathinaṃ akkamanti , kathinaṃ dussati .
BhagavatoV2.280 etamatthaṃ ārocesuṃ – na , bhikkhave , allehi pādehi kathinaṃ akkamitabbaṃ , yo akkameyya , āpatti dukkaṭassāti .
Tena kho pana samayena bhikkhū saupāhanā kathinaṃ akkamanti , kathinaṃ dussati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ – na , bhikkhave , saupāhanena kathinaṃ akkamitabbaṃ .
Yo akkameyya , āpatti dukkaṭassāti .
TenaM2.380 kho pana samayena bhikkhū cīvaraṃ sibbantā aṅguliyā paṭiggaṇhanti , aṅguliyo dukkhā honti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ – anujānāmi , bhikkhave , paṭiggahanti .
Tena kho pana samayena chabbaggiyā bhikkhū uccāvace paṭiggahe dhārenti suvaṇṇamayaṃ rūpiyamayaṃ .
Manussā ujjhāyanti khīyanti vipācenti ‘‘ seyyathāpi gihī kāmabhogino ’’ ti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ – na , bhikkhave , uccāvacā paṭiggahā dhāretabbā , yo dhāreyya , āpatti dukkaṭassāti .
Anujānāmi , bhikkhave , aṭṭhimayaṃ … pe … saṅkhanābhimayanti .
Tena kho pana samayena sūciyopi satthakāpi paṭiggahāpi nassanti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ – anujānāmi , bhikkhave , āvesanavitthakanti .
Āvesanavitthake samākulā honti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ – anujānāmi , bhikkhave , paṭiggahathavikanti .
Aṃsabaddhako na hoti … pe … anujānāmi , bhikkhave , aṃsabaddhakaṃ bandhanasuttakanti .
Tena kho pana samayena bhikkhū abbhokāse cīvaraṃ sibbantā sītenapi uṇhenapi kilamanti .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ – anujānāmi , bhikkhave , kathinasālaṃ kathinamaṇḍapanti .
Kathinasālā nīcavatthukā hoti , udakena ottharīyati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ – anujānāmi , bhikkhave , uccavatthukaṃ kātunti .
Cayo paripatati .
Anujānāmi , bhikkhave , cinituṃ tayo caye iṭṭhakacayaṃ , silācayaṃ , dārucayanti .
Ārohantā vihaññanti .
Anujānāmi , bhikkhave , tayo sopāne iṭṭhakasopānaṃ , silāsopānaṃ , dārusopānanti .
Ārohantā paripatanti .
Anujānāmi , bhikkhave , ālambanabāhanti .
Kathinasālāya tiṇacuṇṇaṃ paripatatiV2.281 .
Anujānāmi , bhikkhave , ogumphetvāM2.381 ullittāvalittaṃ kātuṃ setavaṇṇaṃ kāḷavaṇṇaṃ gerukaparikammaṃ mālākammaṃ latākammaṃ makaradantakaṃ pañcapaṭikaṃ cīvararajjunti .
Tena kho pana samayena bhikkhū cīvaraṃ sibbetvā tatheva kathinaṃ ujjhitvā pakkamanti , undūrehipi upacikāhipi khajjati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ – anujānāmi , bhikkhave , kathinaṃ saṅgharitunti .
Kathinaṃ paribhijjati .
Anujānāmi , bhikkhave , goghaṃsikāya kathinaṃ saṅgharitunti .
Kathinaṃ viniveṭhiyati .
Anujānāmi , bhikkhave , bandhanarajjunti .
Tena kho pana samayena bhikkhū kuṭṭepi thambhepi kathinaṃ ussāpetvā pakkamanti , paripatitvā kathinaṃ bhijjati .
Bhagavato etamatthaṃ ārocesuṃ – anujānāmi , bhikkhave , bhittikhīle vā nāgadante vā laggetunti .
Ayaṃ khuddakavatthukhandhake āgato pāḷipāṭho .
‘‘ Kathinan ti nisseṇimpi , tattha attharitabbakaṭasārakakilañjānaṃ aññatarampi .
Kathinarajjun ti yāya dupaṭṭacīvaraṃ sibbantā kathine cīvaraṃ vibandhanti .
Kathinaṃ nappahotīti dīghassa bhikkhuno pamāṇena kataṃ kathinaṃ ittarassa bhikkhuno cīvaraṃ patthariyamānaṃ nappahoti , antoyeva hoti , daṇḍake na pāpuṇātīti attho .
Daṇḍakathinan ti tassa majjhe ittarassa bhikkhuno pamāṇena aññaṃ nisseṇiṃ bandhituṃ anujānāmīti attho .
Bidalakan ti daṇḍakathinappamāṇena kaṭasārakassa pariyante paṭisaṃharitvā duguṇakaraṇaṃ .
Salākan ti dupaṭṭacīvarassa antare pavesanasalākaṃ .
Vinandhanarajjun ti mahānisseṇiyā saddhiṃ khuddakanisseṇiṃ vinandhituṃ rajjuṃ .
Vinandhanasuttakan ti khuddakanisseṇiyā cīvaraṃ vinandhituṃ suttakaṃ .
Vinandhitvā cīvaraṃ sibbitun ti tena suttakena tattha cīvaraṃ vinandhitvāM2.382 sibbetuṃ .
Visamā hontīti kāci khuddakā honti , kāci mahantā .
Kaḷimbhakan ti pamāṇasaññākaraṇaṃ yaṃ kiñci tālapaṇṇādiṃ .
Moghasuttakan ti vaḍḍhakīnaṃ dārūsu kāḷasuttena viya haliddisuttena saññākaraṇaṃ .
Aṅguliyā paṭiggaṇhantīti sūcimukhaṃ aṅguliyā paṭicchanti .
Paṭiggahan ti aṅgulikosakaṃ .
Āvesanavitthakaṃ nāma yaṃ kiñci pāticaṅkoṭakādi .
Uccavatthukan ti paṃsuṃ ākiritvā uccavatthukaṃ kātuṃ anujānāmīti attho .
Ogumphetvā ullittāvalittaṃ kātun ti chadanaṃ odhunitvā ghanadaṇḍakaṃ katvā anto ceva bahi ca mattikāya limpitunti attho .
Goghaṃsikāyāti veḷuṃ vā rukkhadaṇḍakaṃV2.282 vā anto katvā tena saddhiṃ saṃharitunti attho .
Bandhanarajjun ti tathā saṃharitassa bandhanarajjun ’’ ti ayaṃ aṭṭhakathāpāṭho ( cūḷava . aṭṭha .256).
‘‘ Anuvātaṃ paribhaṇḍan ti kilañjādīsu karotīti gaṇṭhipadesu vuttaṃ .
Bidalakan ti duguṇakaraṇasaṅkhātassa kiriyāvisesassa adhivacanaṃ .
Kassa duguṇakaraṇaṃ ?
Yena kilañjādinā mahantaṃ kathinaṃ atthataṃ , tassa .
Tañhi daṇḍakathinappamāṇena pariyante saṃharitvā duguṇaṃ kātabbaṃ .
Paṭiggahan ti aṅgulikañcukaṃ .
Pāti nāma paṭiggahasaṇṭhānena kato bhājanaviseso .
Na sammatīti nappahoti .
Nīcavatthukaṃ cinitun ti bahikuṭṭassa samantato nīcavatthukaṃ katvā cinitun ’’ ti sāratthadīpaniyaṃ ( sārattha . ṭī . cūḷavagga 3.260-262).
‘‘ Nisseṇimpīti catūhi daṇḍehi cīvarappamāṇena āyatacaturassaṃ katvā baddhapaṭalampi .
Ettha hi cīvarakoṭiyo samakaṃ bandhitvā cīvaraṃ yathāsukhaṃ sibbanti .
Tattha attharitabban ti tassā nisseṇiyā upari cīvarassa upatthambhanatthāya attharitabbaṃ .
Kathinasaṅkhātāya nisseṇiyā cīvarassa bandhanakarajju kathinarajjūtiM2.383 majjhimapadalopī samāsoti āha ‘‘ yāyā ’’ tiādi .
Tattha yasmā dvinnaṃ paṭalānaṃ ekasmiṃ adhike jāte tattha valiyo honti , tasmā dupaṭṭacīvarassa paṭaladvayampi samakaṃ katvā bandhanakarajju kathinarajjūti veditabbaṃ .
Pāḷiyaṃ ( cūḷava .256) kathinassa anto jīratīti kathine baddhassa cīvarassa pariyanto jīratī ’’ ti vimativinodaniyaṃ vuttaṃ .
‘‘ Bidalakaṃ nāma diguṇakaraṇasaṅkhātassa kiriyāvisesassa adhivacanaṃ .
Kassa diguṇakaraṇaṃ ?
Yena kilañjādinā mahantaṃ kathinaṃ atthataṃ , tassa .
Tañhi daṇḍakathinappamāṇena pariyante saṃharitvā diguṇaṃ kātabbaṃ , aññathā khuddakacīvarassa anuvātaparibhaṇḍādividhānakaraṇe hatthassa okāso na hoti .
Salākāya sati dvinnaṃ cīvarānaṃ aññataraṃ ñatvā sibbitāsibbitaṃ sukhaṃ paññāyati .
Daṇḍakathine kate na bahūhi sahāyehi payojanaṃ .
‘ Asaṃkuṭitvā cīvaraṃ samaṃ hoti , koṇāpi samā hontī ’ ti likhitaṃ ,‘ haliddisuttena saññākaraṇan ’ ti vuttattā ‘ haliddisuttena cīvaraṃ sibbetumpi vaṭṭatī ’ ti siddhaṃ .
Tattha hi keci akappiyasaññino .
Paṭiggaho nāma aṅgulikoso .
Pātīti paṭiggahasaṇṭhānaṃ .
Paṭiggahathavikan tiV2.283 aṅgulikosathavikan ’’ ti vajirabuddhiṭīkāyaṃ ( vajira . ṭī . cūḷavagga 256) āgataṃ .